زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

پند نغز

رسول پویان

تجــربـه زیــور دل پیر است

پیرالگـوی صبر و تدبیراست

شوروحال وتلاش نسل جوان

پر انـرژی بسی فراگیر است

پـند نغـز و مثـل شـنـو از دل

گفت کوتاه وشهد تقریر است

دانـش کـم می کــنــد گـمـراه

چشم خورشید کان تنویراست

دوسـتـان را هـنـر بیامـوزیـد

که بهرجا طلا و اکسیر است

گـر نـداریـد شمع شب افروز

شب تاریک سردودلگیراست

زنـدگی جـلوه گاه تاریخ است

قصه هـای کهن اساطیر است

گـوش هـرچند واژگان نـوشد

چشم دل آشنای تصویـر است

هرکه نقشی درین جهان دارد

گرعوامست شاه و وزیراست

رمـز پایان خـوب آغـاز اسـت

ره اگـرچه بسی نفـسگیر است

روز سخـتی رفـیق را آزمـای

نه روزیکه رقص کفکیر است

یارخوب ولطیف کم یاب است

غـزل نـاب اوج تحـریـر است

بـاد ســوزنــده تــن بـیــــازارد

چه تفاوت خـزان یا تـیـر است

خوی خوش خلق را شکار کند

ترشـرویی ریگـچه و جیراست

صلح عاقل بهتر از جنگ است

تیش دهـقـان به ز شمشیر است

جنگ با جنگ وصلح باسازش

دفـع شـمشـیـر آتـش تـیـر است

جاهلان گر کنند حمله به ملک

پایـداری چـو کـوه پـامیر است

خـبـر بـد تـنـد و چـالاک اسـت

سخن حـق تلـخ و دلگـیر است

قـلـعـه را از درون می گیرنـد

حلقۀ سست مرگ زنجیر است

خــانـۀ دل جــای دلــدار اسـت

سرزمینیکه دل درآن گیراست

هـر که از خـود فـرصتی دارد

گه گرگان و گاه نخچـیـر است

درهوا سیب میخوردصد غلت

شانس وطالع هزارمسیر است

خوش وخندان زی درین گیتی

تانفس درکشی زمان تیر است

عجله گرچه کار شیطان است

وقت اگربه شود طلا گیراست

گـر کلید طلا بـه دســت آریـد

همه درهـا گشاده زنجیر است

از تــــلاش پـیــــادگان آمــوز

اسـب نابـغـه گاه گهگـیر است

متن اصـل کـتـاب را خـوانـیـد

که بسا رنگ رنگ تفسیراست

ازروی همرهان شناسم دوست

همنشینی چو پـر ز تأثیر است

مـزۀ خـوش نـمـی رود از یـاد

کیف مسـتی و لـذت بـیـر است

خوب و بد روز و شب را ماند

یکی روشن و دیگری قیراست

هـر سـوالی جـواب خـود گیرد

ترش وشیرین فلفل وسیر است

هرگلی رنگ وبوی خود دارد

طعم سیب و انار وانجیر است

کلبۀ خـویـشــتـن روشــن ســاز

دیر و مسجد پـر ز تزویر است

زود بسـتر بـرو و زود بـرخیز

بـانگ مـرغ سـحـر آژیـر است

نـاظــر کار کـــودکان بـاشــیـد

گپ شان بهر شکر وشیر است

مشتری حـرف راسـت را گوید

سـود سـرمایـه نرخ تکثیر است

همه راه ها به سوی پایان است

چه تفاوت که زود یا دیـر است

مـی دهــد آب گلاب می گـیـرد

دست گلچین فـشار تقطیر است

تجـربـه از شـکـسـت آمــوزیـد

پهلوان گه به رو وگه زیراست

آری کشمیر هـوای خوش دارد

هرکه را خانه اش کشمیراست

حـالـت گـنگ پـیـش از تـوفـان

بی نـوای نی و مـزامـیـر است

بـا کرونـا مـرو بـه پـیـش خـلق

که خطرناکِ زشـت واگیراست

هـمـه ســودای طالـبــان امروز

ریش ولنگی وطرد وتکفیراست

حـرفِ بسـیـار کافی و کافـیست

وقت سنجش و روز تدبیر است

جهل و دانش زهـم گـریزان اند

جاهلی بـد تـر از خنازیـر است

ســرِ بی عـشق را کـدو پـنـدار

شور و شادی وشوق، نیّراست

سخـن دل نـشـین ز دل خـیـزد

نه نیازی به شرح وتفسیراست

آنچه از دل بـه چـشـم می تابـد

باغ ارژنگ پر تصاویـر است

در نوا و سـرود و ساز خودی

وحـدت بـاورِ جـماهــیـر است

از دل تـیــرگـی بـرآیــد نــور

پی هـر شب مهـر منیـر است

آنچه در ذهن و قلب انسانست

شورآهنگ ونقش تصویراست

عشق و مهـر و خـرد را نازم

که جهـانی در ایـن تعبیراست

زنـدگی گـر شـود ازان خـالی

بی دروسقف وپایه تعمیراست

22/1/2022