۶.۴.د اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونو متقابل اغېز

نور محمد غفوری (اتمه برخه) که څه هم پورته درې اړیکې (د…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (5)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی "...انسان باید با یکی از…

افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

«
»

Daily Archives: August 3, 2026

برادران و خواهران استالین

والری بورت (Valery BURT) – روزنامه‌نگار، مورخ، نویسنده ا. م. شیری– درس مقاومت دیگری برای رزمندگان مدافع میهن ما- ایران در جبهه‌ها و در پشت جبهه، در خیابان‌ها و میادین در برابر ستون پنجم دشمنان امپریالیستی و صهیونیستی. *** او ناکامی‌های نظامی را با غافلگیرکننده بودن حمله توضیح می‌داد و از «خیانتکارانه بودن» اقدام هیتلر…

بیشتر بخوانید

آیا ایران به اوکراین حملۀ موشکی خواهد کرد؟

دمیتری شوچنکو (Dmitry SHEVCHENKO)، تحلیلگر سیاسی، روزنامه‌نگار ا. م. شیری- جل‌الخالق! رژیم اوکراین، تحت رهبری یک دلقک دست‌آموز فرومایه هم به ایران ما حمله کرد. نظام غیرانسانی سرمایه‌داری تحت مدیریت فاشیسم و صهیونیسم، از مدت‌ها پیش یک جنگ جهانی هولناک‌تر از جنگ‌های جهانی قبلی خود علیه بشریت آغاز کرده‌ است. اگر در جنگ جهانی اول …

بیشتر بخوانید

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر بنیامین (1940-1892.م )، فیلسوف آلمانی، ادیب، منتقد فرهنگی، تئوریسین ادبیات، مترجم، مقاله نویس، و چپ التقاطی، در سال 1940 میلادی، حین فرار از تعقیب فاشیسم آلمان، در مرز اسپانیا اقدام به خودکشی نمود.فعالیت مهم وی نقد مدرنیسم و کیش کالاپرستی در نظام…

بیشتر بخوانید

 حلقات زنجیر !

تاریخ انتشار :29.07.2026 hoshyaresmaeil2017@hotmail.com ششمین شب بدون حملات نظامی آمریکا به نظام اسلامی در ایران . ابوالفضل سپاهی بادجانی و امیرحسین صفری حسین آبادی بامداد سه‌شنبه در میدان عیلخانی ملک شهر اصفهان  در ملاء عام اعدام شدند. ادامه حملات پهپادی به پایگاه‌های احزاب اپوزیسیون کُرد ایران در اربیل… به نظرم قطع حملات نظامی مثبت است…

بیشتر بخوانید

این مرد در برابر بریتانیا، فرانسه، و اسرائیل ایستاد ــــ و میراث او همچنان الهام‌بخش آفریقا است

نویسنده: مصطفی فتوری ــ  جمال عبدالناصر ثابت کرد که استقلال واقعی از طریق همبستگی فعال به‌دست می‌آید. هنگامی که جمال عبدالناصر در سال ۱۹۵۲ جنبش افسران آزاد را به قدرت رساند، چشم‌انداز سیاسی آفریقا عمدتاً خالی بود؛ به‌گونه‌ای که کشورهای مستقل تنها به مصر، اتیوپی، لیبریا، لیبی، و آفریقای جنوبیِ تحت حاکمیت آپارتاید محدود می‌شدند.…

بیشتر بخوانید

آغاز بازآرایی صف‌بندی‌ها در خاور میانه

نویسنده: عباس هاشمی ــ  حملات آمریکا و اسرائیل به ایران گذار خاورمیانه از یک نظم امنیتی تحت رهبری آمریکا به‌سوی یک معماری منطقه‌ای به‌طور فزاینده چندقطبی را شتاب بخشیده و ائتلاف‌ها و پویایی‌های قدرت منطقه‌ای را دگرگون کرده است. از نظم تحت رهبری آمریکا تا معماری امنیتی چندقطبی حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران،…

بیشتر بخوانید

نمایندهٔ چاویست، ایریس وارلا: «بولیوار به ما می‌آموزد که استقلال ملی در درجهٔ نخست قرار دارد»

معترضان پرچم‌های آمریکا و اسرائیل را در کاراکاس به آتش می‌کشند، ۲۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۶. عکس: ماکسول بریسنیو/خبرگزاری فرانسه. جنبش‌های اجتماعی ونزوئلا روز جمعه در میدان بولیوار در کاراکاس گرد هم آمدند تا در چارچوب گرامی‌داشت دویست‌وچهل‌وسومین سالگرد تولد سیمون بولیوار، پدر بنیان‌گذار پنج کشور آمریکای جنوبی، مخالفت خود را با مداخلهٔ خارجی در ونزوئلا ابراز…

بیشتر بخوانید

تأثیر عامل ایران بر ثبات و چشم‌اندازهای توسعهٔ بریکس

نویسنده: ولاد مارکین ــ  تنها عاملِ ایران نیست که چشم‌اندازهای بریکس را تعیین می‌کند؛ با این حال، وضعیت کنونی پیرامون جمهوری اسلامی ایران را می‌توان، بدون اغراق، یک آزمون واقعی برای این قالب همکاری دانست. ایران به‌عنوان یک دارایی راهبردی این مجموعه پیوستن ایران به بریکس در ژانویهٔ ۲۰۲۴ صرفاً به‌معنای گسترش رسمی این باشگاه…

بیشتر بخوانید

ترامپ با جنگ علیه ایران خود را در بن‌بست قرار داده است

نویسنده: ونیامین پوپوف‌ ــ  تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توازن جهانی قدرت را به‌طور چشمگیری تغییر داده است. خسارت اقتصادی ناشی از این عملیات نظامی عظیم است و پیامدهای آن همچنان در بازارهای جهانی احساس می‌شود؛ برطرف کردن آثار این خسارت ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها به‌طول بینجامد. آزادی کشتیرانی در امتداد یکی…

بیشتر بخوانید

 قایق کوچک کتاب شد

کتاب “قایق کوچک”، با ترجمه‌ی “زانا کوردستانی” توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد. این کتاب به صورت الکترونیک، در ۸ صفحه‌ی رنگی، برای گروه سنی کودک، منتشر شده است. این کتاب ترجمه‌ی فارسی از برگردان کُردی “سلام عبدالله”، و نوشته‌ی “ولادمیر سوتایف” است، که “زانا کوردستانی” آن‌را از…

بیشتر بخوانید

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو، لوږې او ویجاړۍ لامل ګرځي، خو په عین وخت کې د ځینو کسانو، شرکتونو او حتی ځینو هېوادونو لپاره په یوه ګټور کاروبار هم بدلېږي. همدا لامل دی چې اقتصادپوهان او سیاسي شنونکي د جګړې اقتصادي اړخ ته ځانګړې پاملرنه کوي. د جګړې له…

بیشتر بخوانید

آیا هر نیرویی که علیه طالبان می‌جنگد، شایسته حمایت است؟

نور محمد غفوری آیا صرفِ مخالفت با طالبان، هر جریان سیاسی یا نظامی را به نیرویی مشروع و قابل حمایت تبدیل می‌کند؟ آیا هر جبهه‌ای که در هر نقطه‌ای علیه طالبان سلاح بردارد، سزاوار تحسین و پشتیبانی است؟ پاسخ روشن است: نه خیر. مخالفت با طالبان، به‌تنهایی، نه مشروعیت می‌آفریند و نه شایستگی. در اندیشه…

بیشتر بخوانید

ارزشهای جهانشمول انقلاب کبیر فرانسه

1میرعبدالواحد سادات و درس های از عبرتسرای تاریخ !  مسیر تاریخ  جهان را در چند قرن اخیر  انقلابات بزرگ رقم زده است  .  و فتح باستیل در (14) جولای (۱۷۸۹  م) و انقلاب فرانسه ، یکی از صفحات شورانگیز و از مهم‌ترینرویدادهای تاریخ سیاسی  جهان به شمار می‌رود.  انقلاب کبیر فرانسه (1789)  یک شورش علیه سلطنت مطلقه نبود، بلکه محصول یک تحول عمیقفکری، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود که از اندیشه‌های عصر روشنگری (The Enlightenment) الهام گرفت و در بستر بحران‌های مالی، نابرابری‌های طبقاتی، فقر گسترده ، ضعف ساختار سیاسی و  شرایط عینی جامعه فرانسه  و تغیرات  خارجی در اواخر قرن هجدهم شکل گرفت.  این انقلاب با پایان دادن به سلطنت مطلقه لویی شانزدهم، امتیازات فئودالی را در فرانسه لغو کرد، روندافول فئودالیسم را در اروپا شتاب بخشید و با استقرار اصول آزادی، برابری، مالکیت خصوصی وحاکمیت قانون، زمینه را برای گسترش نظام سرمایه‌داری (Capitalism) و شکل‌گیری دولت مدرن(Modern State) فراهم ساخت متفکرانی چون مونتسکیو  ، با نظریه : – تفکیک قوا (Separation of Powers)  – ژان ژاک روسو  با نظریه حاکمیت مردم (Popular Sovereignty) و قرارداد اجتماعی (Social Contract)  – ولتر، فیلسوف بزرگ عصر روشنگری، با دفاع از آزادی اندیشه، آزادی بیان، حاکمیت عقل و مبارزه بااستبداد و تعصب دینی و بزرگان دیگر ، الهام‌بخش روشنفکران قرن هجدهم شدند و زمینه فکری انقلاب را فراهم کردند . انقلاب فرانسه برای نخستین بار اصل مشروعیت حکومت را از : «حق الهی پادشاهان» به «اراده ملت» انتقال داد .  که پیامد آن تصویب : اعلامیه حقوق بشر و شهروندی (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) بود کهاصولی چون : آزادی (Liberty) برابری (Equality) حاکمیت قانون (Rule of Law) حقوق بشر (Human Rights)   و حاکمیت ملی (National Sovereignty)  را در تداوم  اعلامیه استقلال امریکا به ارزش‌های جهانی تبدیل کرد .  هرچند انقلاب در برخی مراحل با خشونت ، کشتار ، و افراط همراه شد، اما در نهایت مسیر شکل‌گیریدولت مدرن، قانون اساسی، نهادهای دموکراتیک و جامعه مدنی را هموار ساخت. در جهان امروز و بویژه در احوال ناهنجار کنونی ، کماکان  اهمیت انقلاب فرانسه ، پیام  و درس هایتاریخی آن ، همچنان پابرجاست.  تجربه بیش از دو قرن گذشته نشان داده است که :  توسعه پایدار، امنیت، عدالت و ثبات سیاسی تنها در سایه حکومت قانون، استقلال قوه قضائیه،مشارکت مردم، احترام به حقوق اساسی شهروندان و پاسخگویی قدرت امکان‌پذیر است. کشورهایی کهاین اصول را نهادینه کرده‌اند، از ثبات و پیشرفت بیشتری برخوردار شده‌اند .   و اکنون  سکانداران قدرت به این ارزشهای پشت کرده اند ، شاهد افول ارزشهای و با جهان ناهنجارمواجه هستیم .  تاریخ به ما می‌آموزد که انقلاب فرانسه پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فکری بود .  اندیشه، کتاب، روشنکری و آگاهی، زمینه‌ساز تحول سیاسی شدند.  این همان پیام ماندگار انقلاب فرانسه است که پس  از دو قرن، همچنان یکی از مهم‌ترین منابع الهامبرای ملت‌هایی است که در جست‌ وجوی آزادی، مشروعیت و دولت قانون‌مدار میباشند . این، مهم‌ترین میراث  و تجربه تاریخی انقلاب فرانسه برای جهان و مهم‌ترین درس آن  ، برای ما ،  است ،که خوشبختانه با دین ، آیین و تاریخ افغانستان  مباینت ندارد .  برای افغانستان، مهم‌ترین درس انقلاب فرانسه آن است که هیچ تحول پایدار سیاسی بدون تحول فکریو فرهنگی امکان‌پذیر نیست.  پیش از هر انقلاب سیاسی، باید یک جنبش روشنگری ملی (National Enlightenment) شکل گیرد . جنبشی که با درس و عبرت از جنبش ها و حوادث بزرگ جهانی و تاریخی کشور ، در   :…

بیشتر بخوانید

انشعاب بزرگ در حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه

– انتخابات سال 2028 در این کشور! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در یکی از مهم‌ترین تحولات و تغییر آرایش‌های سیاسی چند دهه اخیر در ترکیه، اوزگور اوزل، رهبر برکنارشده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به‌همراه ۹۱ نماینده مجلس با ارائه مدارک رسمی به وزارت کشور ترکیه، رسمیت یافتن حزب جدید خود تحت عنوان «حزب نوین» (Yeni Parti)‌…

بیشتر بخوانید

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. با گذشت نزدیک به پنج دهه از آغاز بحران‌های پی‌درپی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور آسیب دیده‌اند، بلکه اعتماد عمومی نیز به شدت فرسوده شده است. امروز آینده افغانستان در حالی…

بیشتر بخوانید