هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

سلطنت مطلقه ؛ آنارشی جنگل گرگ ها

Hobbes , Thomas (1588-1679) آرام بختیاری هابس؛ فیلسوف سیاسی سلطنت مطلقه.  توماس هابس(1679-1588.م)،…

پایان یا بازتولید قدرت؛ طالبان در آستانه یک چرخش سرنوشت‌…

نویسنده: مهرالدین مشید حاکمیت طالبان و سناریو های آینده؛ تغییر از…

تکنولوژی یا تخیل؟ هارپ در میان واقعیت و توطئه 

از یوتیوب تا توهم خدایی: کالبدشکافی یک روایت خطرناک سلیمان کبیر…

بگذریـــد!

امین الله مفکر امینی          2026-27-04! بـگذرید زحرف وسخن های ممــلو ا زریـــــــــا نـــــدارد…

شب سیاه

رسول پویان شب سیاهی گریخته ماهی، شکـسته چنگی گـرفته نایی سحـر نیامد…

همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

«
»

مسايل اجتماعي

آیا تغییر نام پولیس در بهبود امنیت نقش دارد؟

مقدمه در این چند روز در فضای مجازی بحث از تغییر نام پولیس به نام شرطه بحث داغ است منحیث سرباز پولیس خواستم نظرات و معلومات مسلکی خود را که از اکادمی پولیس کسب نمودم شریک نمایم . تاریخچه پولیس . پولیس از دو کلمه گرفته شده که (پو) و (لیس) میباشد که ( پو)…

بیشتر بخوانید

قفل هاى حاجات در پاريس 

قفل بستن براى بر اورده شدن حاجات كه از قديم الأيام در كشور ما رواج داشت و شايد الآن هم داشته باشد از لحاظ شرعى و فقهى  كدام سند روايي و حديثى ندارد و بعضى انرا خرافات ميپندارند و بعضى به ان اميد ميبندند كه ممكن از لحاظ   روانى ممد بعضى از افراد شود…

بیشتر بخوانید

افغانستان به یک حزب جدید نیاز دارد؟

نور محمد غفوری افغانستان در طول تاریخ سیاسی خود، به‌ویژه پس از نیمهٔ دوم قرن بیستم میلادی، شاهد شکل‌گیری جنبش‌ها، سازمان‌ها و احزاب گوناگونی بوده است. برخی از این جریان‌ها در نتیجهٔ تحولات مشخص اقتصادی و اجتماعی و با توجه به سطحی از رشد و پختگی جامعهٔ افغانی، به‌عنوان پدیده‌های روبنایی و در پیروی از…

بیشتر بخوانید

دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران افغانستان

بسته ماندن دروازه های مکاتب بروی دختران افغانستان ، برای پنج سال متوالی به معنی :  سیر قهقرایی افغانستان به عصر حجر است !  بدینرو :  این فاجعه بزرگ فرهنگی ، سلامت جامعه و مصالح علیای افغانستان را تهدید مینماید !  پس :  بزرگترین رسالت انسانی ما در احوال جاری دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران ما بخاطررفتن به مکتب است :  افغانستان سرزمین عجایب و غرایب است و کشوری است که در آن تاریخ « تکرار » می شود و ما شاهدمضحک ترین شکل آن هستیم و بستن مکتب بروی دختران یک مثال اسفناک آن است .  حاکمان کنونی طالب این سلب حقوق دختران کشور را به دین و آیین مردم حواله می‌دهند .  از بوالعجبی های تاریخ :  که در ورق گردانی روزگار طالبان که تاجران دین ( دین فروشان ) را فرار داده اند ، اکنون خود ، دین راگروگان گرفته اند و صاف و ساده فکر متحجر و دیوبندی خود را بمثابه اصل دین قرار می‌دهند و دساتیرامیرالمومنین خود را « عین » دین و واجب الرعایه میخوانند .  دین که با ( اقر أ ) آغاز یافته و خداوند به قلم سوگند یاد نموده است و پیغمبر آن فراگیری علم را بر مردو زن فرض خوانده است ( طلب العلم فریضة علی کل مسلم و مسلمة  )  اکنون ببرکت طالبان کرام در ریش و حجاب خلاصه شده است .  در کشوریکه از هزاران سال صحبت از نبرد تاریخی اهورا و نور ، علم و دانش مطرح بوده است و کلامبزرگان فرهنگ با ذهن و روان مردم عجین بوده است که :  ﭼﻮﻥ ﺷﻤﻊ اﺯ ﭘﻲ ﻋﻠﻢ ﺑﺎﻳﺪ ﮔﺪاﺧﺖ ﻛﻪ ﺑﻲ ﻋﻠﻢ ﻧﺘﻮاﻥ ﺧﺪا ﺭا  ﺷﻨﺎﺧﺖ اکنون اولیای امور و منجمله سرپرست وزارت « ضد » معارف ، دلیل این دشمنی شان را به تأسی ازسخنان  پاکستانی ها ، پ با دین و آیین مردم « رسم و رواج » مردم گره میزنند و فراموش مینمایند که :  صد سال قبل درین کشور ارشاد النسوان بنشر میرسید و مکتب نسوان فعال بود .  با کمال مباهات و افتخار که : حرکت بزرگ مدنی پاسداران معرفت و معارف در سراسر کشور و مظاهره دختران شجاع در ولایت پکتیا ،پاسخ  بزرگ و تاریخی است به اخلاف ملای لنگ و خام  اندیشانیکه تنظیم ها و طالبان را با اقوام شریف وباهم برابر و برابر کشور پینه میزنند و همچنان  پیام تا ریخی  در دفاع از ارزشهای والای دینی و ملی وارمان پدران معنوی ما ، مشروطه خواهان و ترقیخواهان و آرزوی شاه  امان اله است . طالبان که نمیخواهند و نمیتوانند  از سطح یک گروه ارتقأ و به رهبران دولت مبدل گردند ، بیاد داشتهباشند که :  در جهان کنونی و در قرن ( ۲۱ ) این دشمنی شان با تعلیم دختران در مغایرت با تمام معیار های حقوقبین المللی قرار دارد و نقض آشکار :   احکام اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاقهای شش گانه ناشی و کنوانسیون های حقوق مدنی و سیاسی، کنوانسیون حقوق سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی تحصیل حق شهروندان است و افغانستان که از قبل بهاین میثاقها الحاق نموده است ، مکلف برعایت آن می باشد .  ملل متحد در دسامبر ( ۱۹۶۰ م ) کنوانسیون عدم تبعیض در آموزش و پرورش را به تصویب رسانیدهاست  ، تا با تمام اشکال تبعیض در آموزش و پرورش  مبارزه واقعی صورت گیرد .  درست در چنین حالت است که حاکمان نقض حقوق مشروع مردم و ناقضان اصول قبول شده جهانیدر ردیف « دولت باغی » ردیف بندی گردیده و فاقد مشروعیت ملی و بین المللی پنداشته می شوند .  بدینرو :  دفاع از داعیه برحق انسانی ، اسلامی و ملی دختران افغانستان  باید بمثابه رسالت انسانی ما و بحیث حرکت بزرگ مدنی در سر خط کار ما قرار گیرد .  و این حدیث پیغمبر بزرگ اسلام را ، که در شعر حضرت فردوسی بازتاب یافته است ، همیشه ملاکاندیشه و عمل خود داشته باشیم که :  چنین گفت ، پیغمبر راست گوی  ز گهواره تا گور دانش بجوی  با حرمت میر عبدالواحد سادات…

بیشتر بخوانید

          عید رمضان و سال نو۱۴۰۵ خورشیدی مبارکباد

عید یکی از موهبات مقدس آسمانی است که برجوامع انسانی ومعتقدات یکتا پرستی بشر، بخصوص مردمان مسلمان جهان بمثابه روز های فرخنده ، خجسته ومقدس میباشد  که تجلیل آن برای مومنین پاکنهاد فرض گردیده است . چرا فرض ؟ فرض برای اینکه روز مقدس عید مطابق به احکام خداوندی زمان پاکی درونی وبیرونی وجود انسان…

بیشتر بخوانید

پخته به وحدت!

آدمیت:‌صورت خدا در انسان…! آدمیت، صورتِ خداوند در کالبد انسان است. انسان در مفهوم حیات جسمانی، گزیده‌ای از تمام مخلوقات است. اما در صورتی خاص میشود، که آدمیت همان ذات منوّر و عقل منکشف اوست. بصیرتِ انسان در ذات آدمی، حالتی از خدایی یا “وحدت وجود” است؛ که خداوند در ازل و در محضِ کبریایی…

بیشتر بخوانید

په افغانستان کې د انتقالي عدالت اړتیا

نور محمد غفوری سریزه په دې وروستیو کې داسې راپورونه خپاره شوي چې ګواکې په افغانستان کې اسلامي امارت د محقق له تلویزیون او ځینو نورو شتمنیو سره د مصادرې چلند کړی دی. د دې خبر د رښتینولۍ په اړه تر اوسه پوره باور نه لرم، خو همدې خبرو ماته د هغو زرګونو مظلومو انسانانو…

بیشتر بخوانید

هشتم مارچ؛ تاریخِ ناتمامِ مبارزه برای برابری

 نور محمد غفوری در تاریخ اجتماعی بشر، برخی روزها تنها یک تاریخ در تقویم نیستند، بلکه به نمادهایی از حافظهٔ جمعی انسان تبدیل می‌شوند؛ نمادهایی که در آن‌ها تجربه‌های رنج، مقاومت، امید و آرمان‌های مشترک بشری فشرده شده است. هشتم مارچ از جمله همین روزهاست. این روز نه صرفاً مناسبتی برای تبریک و بزرگداشت، بلکه یادآور تاریخی…

بیشتر بخوانید

د ښځو د حقونو اعاده او د نړیوالو مکلفیتونو پوره کول!

د مارچ اتمه، د ښځو نړيواله ورځ، د عدالت، برابرۍ او د بشري حقونو د دفاع د يادونې ورځ ده.  افغانستان د يوه داسې هېواد په توګه چې له څو لسیزو جګړو وروسته د ثبات په لټه کې دی، نشي کولای د خپلې ټولنې د نيمایي نفوس (ښځو) له فعالې ونډې پرته پرمختګ وکړي.  د…

بیشتر بخوانید

در بزرگداشت از روز بین المللی زبان مادری

زبان مادری و اهمیت آن در ابعاد اجتماعی، سیاسی، فرهنگی ، هویتی و همبستگی اجتماعی فبروری را بحیث روز جهانی زبان مادری تجلیل مینماید. 21م. بدینسو همه ساله 2000اداره یونسکو ملل متحد از سال از نظراین سازمان، اهمیت تجلیل از روز زبان مادری در آن است که زبان یکی از فکتور های حفظ میراث های…

بیشتر بخوانید

قوميت مهم دی که انسانيت؟

نور محمد غفوری د قومي هويت، سياسي تعصب او ملت جوړونې اکاډميک تحليلي جاج  ۱. يادونه نن سهار، د ۲۰۲۶م کال د فبرورۍ په ۸مه نېټه، فېسبوک راته هغه لنډه ليکنه راياده کړه چې پنځه کاله وړاندې مې، د ۲۰۲۱م کال د فبرورۍ په ۸مه نېټه، د «له قوميت څخه انسانيت مهم دی» تر سرليک لاندې خپره کړې وه. دا موضوع ما…

بیشتر بخوانید

تجاران قومی- مانع شکل‌گیری و استحکام ملت

نور محمد غفوری و بازتولید استبداد در افغانستان یکی از ریشه‌ای‌ترین معضلات سیاسی و اجتماعی افغانستان، حاکمیت و نفوذ تیکه‌داران قدرت، جنگ‌سالاران و تجاران قومی است؛ افراد و گروه‌هایی که در ظاهر خود را نماینده و مدافع یک قوم یا منطقه معرفی می‌کنند، اما در عمل به دشمنان اصلی همان قوم و مردم محل خویش…

بیشتر بخوانید

             یک «چیستان» و چند قطره اشکی بر قبرستان!!!

 محمد عالم افتخار بیش از شش دهه زندگی آگاهانه پر فراز و نشیب و پر تجربه و پرخاطره.  با هر شرایطی که بوده 6 پسر و دختر و 20 نواسه و دو کواسه را از خودم دیده و با ایشان کمابیش محشور و مأنوس بوده ام و شاید با بیش از صدها کودک مماثل شان…

بیشتر بخوانید

چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا آغاز می‌شود؟

 نور محمد غفوری  سخن  نخست: سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به فروپاشی یک نظم سیاسی- حقوقی انجامید که در چارچوب آن، نظام حزبی و ساختارهای نهادی پیشین نیز مشروعیت و کارکرد خود را از دست دادند. این مقاله استدلال می‌کند که آغاز فعالیت نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا، نه یک انتخاب سلیقه‌ای، بلکه پاسخی عقلانی به گسست ساختاری…

بیشتر بخوانید

                  طرح عمومی یک «چیستان»؛

            محمد عالم افتخار                برای خرمن کردن یک دانش و بینش بزرگ  شب جمعه مهمانی محترم داشتم که به سخن خودش و دیگران؛ 17 سال «فضیلت مآب» بوده است و اکنون از دست مردم نیازمندِ کمک های حقوقی؛ روز و شب ندارد.  گرچه او بنابر دانش بالا که اندوخته و تجارب طولانی یک عمر؛ حقیقت را…

بیشتر بخوانید