آشوب در افغانستان، ماموریت ناتو و نشست ولز
اگرچه ناتو قصد دارد در روزهای آتی با پایان دادن به بیش از یک دهه عملیاتهای خود در افغانستان، اتمام ماموریت خود در این کشور را اعلام کند، اما به نظر میرسد با خارج شدن سربازان ناتو، آشوب سیاسی به افغانستان بازگشته و شبهنظامیان تقویت شوند.
خبرگزاری رویترز در گزارشی افزوده است: این در حالی است که افغانستان همچنین از رکود شدید اقتصادی نیز رنج میبرد.
ناتو امیدوار است نشستی که طی پنجشنبه و جمعه هفته جاری در منطقه ولز برگزار میکند، منجر به واگذاری مسئولیت امنیتی از نیروهای کمک به برقراری صلح و امنیت در افغانستان موسوم به ایساف به نیروهای افغان شود.
ناتو همچنین قصد دارد با محدودتر کردن ماموریت خود در افغانستان صرفاً به آموزش و مشاورهدهی به سربازان افغان بپردازد.
ناتو به دنبال آن است با حضور رئیسجمهوری جدید افغانستان در این نشست به منظور اشتراک دیدگاهش با باراک اوباما، رئیسجمهوری آمریکا و 27 رهبر دیگر عضو ناتو، نخستین انتقال قدرت دموکراتیک در این کشور را اعلام کند. با این حال دیپلماتهای ناتو در محافل خصوصی عنوان کردند که پیش زمینه این نشست “بروز بدترین سناریوی ممکن” در افغانستان است.
مناقشه بر سر تقلب در انتخابات ریاست جمهوری افغانستان باعث خلأ قدرت در این کشور شده و این باعث شده ناتو در داشتن اساس قانونی برای خارج ساختن سربازانش از افغانستان در پایان سال جاری میلادی تردید داشته باشد.
دیپلماتهای ناتو چند هفته است که درباره نماینده افغانستان در این نشست حدس و گمان مطرح میکنند.
اکنون در غیاب یک رئیسجمهور جدید در افغانستان حامد کرزی در حال کنارهگیری از ریاستجمهوری است و این موجب میشود که بسمالله محمدی، وزیر دفاع افغانستان نماینده این کشور باشد.
اینکه افغانستان به جای رئیسجمهور جدید خود یک نماینده سطح پایینتر را به این نشست بفرستد باعث میشود که توانایی این کشور برای استدلال به منظور دریافت کمکهای مالی غربیها در آینده کاهش یابد.
آندرس فوگ راسموسن، دبیرکل ناتو روز دوشنبه در کنفرانسی خبری در بروکسل اعلام کرد: ناتو به اهداف خود در افغانستان دست یافته است.
وی خاطرنشان ساخت: ما کاری را که برای آن برنامهریزی کرده بودیم انجام دادیم. ما جلوی تروریستهای بینالمللی در رسیدن به پناهگاه امن را گرفتهایم. ما نیروهای افغان توانمندی متشکل از 350 هزار سرباز و مامور پلیس ایجاد کردهایم بنابراین کشورهای ناتو ایمنتر شده و افغانستان قدرتمندتر است.
با این حال تحلیلگران میگویند ناتو به رغم تلفات سنگین و صرف هزینههای هنگفت در افغانستان در هدف اصلی خود به منظور برقراری امنیت در این کشور شکست خورده است.
گرائم اسمیت، تحلیلگر بلندپایه گروه بحران بینالملل در کابل اظهار داشت: در حال حاضر در جلوی چشم ناتو وخامت امنیت به طور آشکار و قابل تخمینی وجود دارد.
ناتو همچنین به سبب کشته شدن غیرنظامیان افغان طی حملات هوایی یا یورشهای شبانه نیروهایش با انتقاد شدید روبرو شده است. با این حال شهروندان کابل نگران هستند خارج شدن نیروهای خارجی از افغانستان منجر به بدترین خشونتها و یا بازگشت طالبان که در سال 2001 سرنگون شد، شود.
سید نجیبالله هاشمی، مالکی هتلی در کابل میگوید: ما نیاز داریم نیروهای خارجی سالهای بیشتری در کشورمان باشند. از زمانی که آنها در افغانستان بودهاند، پیشرفتهای زیادی بهوجود آمده اما از آنجا که افغانستان هنوز روی پای خود نایستاده ما مدت بیشتری به آنها نیاز داریم. خروج آنها از کشور ما به معنی یک جنگ داخلی دیگر، سقوط اقتصادی و مهاجرت بیشتر خواهد بود.
محمد رابح 27 ساله دانشجوی دانشگاه باختر در کابل گفت: ماموریت تحت رهبری ناتو در ابتدا موفقیتآمیز بود اما به سبب فقدان طرح و اختلاف میان مقامات آمریکایی و افغان شکست خورد.
وی تاکید میکند: اگر نیروهای بینالمللی کشور ما را ترک کنند، اینجا تبدیل به پایگاهی برای طالبان و جنگسالاران شده و نه فقط افغانستان بلکه کل جهان تاوان آن را پس خواهند داد.
ژنرال آصف برومند، از ارتش افغانستان که رئیس یک بیمارستان نظامی شلوغ در استان پکتیا است به رویترز گفت: در حال حاضر برای واگذاری مسئولیتهای امنیتی به نیروهای افغان خیلی زود است. ارتش افغانستان در هر جنبهای هنوز آمادگی ندارد.
طی 13 سال گذشته دستکم 160 هزار غیر نظامی، حدود 3500 سرباز خارجی و هزاران پلیس و سرباز افغان در این کشور کشته شدهاند. در ششماهه اول سال 2014 میزان جراحت و مرگ غیرنظامیان به سبب جنگ در افغانستان 24 درصد بیشتر از تلفات همین دوره در سال گذشته میلادی بود.
نیروی ایساف در حال حاضر فرماندهی 44000 سرباز از 48 کشور را که برخی از آنها عضو ناتو نیستند بر عهده دارد.
شبهنظامیان طالبانی که تهدید حملات هوایی آمریکا علیه آنها برطرف شده با تعداد بیشتری به پستهای ارتش افغانستان حمله کرده و به دنبال تصرف و کنترل اراضی هستند. این نشاندهنده تغییر راهبرد آنها از حملات پراکنده به سوی حملات هدفمندتر است.
اسمیت تاکید میکند: افغانستان از زمان مداخله آمریکا در این کشور شاهد پیشرفت در حوزههای بهداشت، آموزش و اقتصاد بوده است اما مسئله این است که اگر در این کشور شما کلینیکی در یک پست دیدهبانی دورافتاده داشته باشید که به دست طالبان بیافتد این دیگر یک پیشرفت پایدار نخواهد بود.
همچنین نگرانیهایی درباره تاثیر اقتصادی خروج سربازان خارجی از افغانستان وجود دارد.
رشد اقتصادی افغانستان در سال 2012، 14.4 درصد بود که این میزان در 2013 شدیداً کاهش یافت و به 3.6 درصد رسید. علت این مساله تضعیف اعتماد سرمایهگذاران و مصرفکنندگان در افغانستان در آستانه انتقال مسئولیتهای سیاسی و امنیتی در این کشور بود.
آمریکا به تنهایی میزان 103 میلیارد دلار هزینه صرف بازسازی همه چیز در افغانستان اعم از بیمارستانها تا نیروهای امنیتی کرده است اما داراییهای ناچیز کابل احتمال اینکه این کشور، این پروژهها را در آینده حفظ کند خیلی کم کرده است.
بنبست بر سر انتخابات ریاست جمهوری افغانستان این تردید را ایجاد کرده که آیا ناتو خواهد توانست به طرح خود برای حفظ یک نیروی آموزش و مشاوره دهنده در افغانستان عمل کند.
مقامات ناتو و آمریکا میگویند: سربازان خارجی تا زمانی که دولت افغانستان با امضای دو توافقنامه اساس قانونی را فراهم کند در این کشور نمیتوانند باقی بمانند.
کرزی پیشتر از امضای این توافقنامهها سر باز زد با این حال اشرف غنی احمدزی و عبدالله عبدالله دو کاندیدای ریاست جمهوری افغانستان اعلام کردند که این سند را امضا خواهند کرد. در صورتی که بنبست انتخاباتی ریاست جمهوری به درازا بیانجامد، مقامات ناتو میگویند ممکن است مجبور شوند در پایان سال جاری همه سربازان ناتو را از این کشور خارج کنند.
یک دیپلمات بلندپایه ناتو که نام خود را فاش نساخت گفت: تصمیم برای خروج کامل از افغانستان اگر که اسناد قانونی همچنان امضا نشوند، باید حدود یک ماه پس از نشست ناتو گرفته شود زیرا ناتو نیازمند زمان به منظور بستن پایگاههای باقیمانده در این کشور است.
