جوان افغانستان؛ از فروپاشی امید تا ضرورت رستاخیز فکری و…

 نویسنده: مهرالدین مشید در تاریخ ملت‌ها، گاهی فاجعه تنها در ویرانی…

ولادیمیر مایاکوفسکی

برگردان. رحیم کاکایی نگاه لنین به فوتوریسم و مایاکوفسکی  چهره‌ کلیدی فرهنگ…

زنان و تولید علم در تاریخ تمدن اسلامی !

مقدمه زنان مسلمان ، از خانه تا دانشگاه ، از مسجد…

کودتای داوود؛ آغاز فصل پرآشوب تاریخ معاصر افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید کودتای  ۲۶ سنبله ۱۳۵۵ سرآغاز تراژدی نیم‌قرن افغانستان کودتای…

         وحدت خواست مبرم زمان است

هرکه دورافتاده شد ازاصل خویش  باز جوید روز گاری وصل خویش اصالت…

فن تفکر و تمرین فلسفه

درسنامه برای مدارس آموزش سیاسی پدیدآورنده و ویراستار: یوری نیکولاویچ آنتونوف…

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی -- نظامی پاکستان ! ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت…

سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

«
»

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های جامعه افغانی ما 

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان ارائه گردید است، روی  موضوع  آسیب‌ شناسی تاریخی،  مفهوم، اهمیت و ضرورت آن برای بررسی، تعین اهداف  ملی فراقومی، فرا گروهی ، برای امروز و فردا های جامعه پر آسیب افغانی ما متمرکز گردیده است. جامعه  که در طی بیش از یک قرن در انقطاب های سیاسی، اجتماعی، مذهبی ، قومی وزبانی  قرار داشته ، جامعه را به آسیب های بزرگ مواجه و راه های انکشاف، ثبات دایمی، استحکام نظام قانونمند دولتی ، شکل گیری اندیشه ملی و فراراه های ترقی اجتماعی را در وجود یک ملت واحد، سرزمین واحد و وفاق ملی به چالش  و موانع، یکی پی دیگری،  قرار داده است. در تداوم این انقطابها و بحرانها  نه جامعه ملی ما در وجود  یک کشور کثیرالقومی  و هم هیچ یک از این اقوام از این آسیب ها در امان  بوده اند.  برای یک مدخل و باز ساختن موضوع باید در قدم نخست تعریفی از آسیب شناسی تاریحی ارائه نمود.  «آسیب‌ شناسی تاریخی یکی از بخش های از علوم بشری است که به بررسی و تحلیل مشکلات، انحرافات، ضعف‌ها و بحران‌های جوامع در جریان تاریخ می‌پردازد. این در واقعیت  مطالعه، بررسی و نقد سالم  رویدادهای گذشته، علل شکل‌گیری ناکامی‌ها، فروپاشی‌ها، رکودها و بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میباشد که  از آن‌ها برای  درس  ها ، تجارب ودرک بهتر وضعیت حال و پیش‌بینی آینده استفاده موثر و مثبت  صورت گیرد.»  آسیب شناسی تاریخی افغانستان هم متکی برهمین  تعریف ،  یک تحلیل نقادانه از تاریخ  پر رنج  افغانستان با تمرکز بر نقاط ضعف، خطاها و چالش‌های است که در مسیر تحولات تاریخی جامعه ما رخ…

بیشتر بخوانید

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده بزرگ روس در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی نویسنده. یوری پوشچایف یوری ولادیمیروویچ پوشچایف – کاندیدای علوم فلسفی، پژوهشگر دانشکده فلسفه از دانشگاه دولتی لومونوسوف مسکو. فدراسیون روسیه. وی پژوهشگر ارشد بنیاد اطلاعات علمی علوم اجتماعی آکادمی علوم روسیه فدراسیون روسیه است.  وظیفه این…

بیشتر بخوانید

جنگ و صلح لغزنده

شباهنگ راد جنگ یکی از مشخصه‌های اصلی سیاستِ جهان سرمایه‌داری است. در این زمینه، هم منافع و ثمرات حاصل از جنگ‌ها برای طراحان آن کاملاً روشن است و هم پیامدهای ویرانگر آن به‌طور گسترده‌ای بر جامعهٔ جهان انسانی سایه انداخته است. درواقع، علل و پیدایش جنگ، مشابه سایر سیاست‌ها، ناشی از تقابل و رویارویی منافع…

بیشتر بخوانید

رسواییِ پشتِ نقابِ «کارگر»

آستان بوسِ «دانیل وبستر»؛ پاسبان برده داریِ امپریالیسم آناهیتا اردوان «پایان» هیات اجرایی راه کارگر؛ «فرقۀ پشت نقابِ کارگر»، در آخرین پاراگراف ارزیابیِ یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ برابر با  ۱۵ مارس ۲۰۲۶ می گوید:«با آرای همگانی..حاکمیت اکثریت را به نام اکثریت، به نفع اکثریت و به وسیله اکثریت برقرار کند». قبلا در تحلیل انتقادی گفتمان…

بیشتر بخوانید

نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر

له ښاغلي عبدالملک پرهیز سره، چې نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر، تکړه څېړونکی او ژباړونکی دی د نړېوال ادبي ښوونځی (امپرسیونیسم) په تړاو ځانګړې مرکه مرکوال: انجنیر عبدالقادر مسعود د ادب او فرهنګ درنو او پتمنو مینه والو! ښاغلی عبدالملک پرهیز د پښتو ژبې او ادب په غوړېدلي بڼ کې هغه پیاوړی لیکوال، خوږ ژبی…

بیشتر بخوانید

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار: انسان از آغازِ آگاهی خویش تا امروز در میانهٔ دو نیرو زیسته است، نیرویی که او را به سوی ساختن، پیوند دادن و معنا بخشیدن می‌کشاند و نیرویی که او را به سوی گسست، ویرانی و فروپاشی سوق…

بیشتر بخوانید

محاصرۀ تنگۀ هرمز

درگیری نهایی آمریکا و ایران رویارویی بین دو نیروی جهانی در خاورمیانه- معنویت و بی‌رحمی- به نقطۀ اوج خود نزدیک می‌شود دمیتری سدوف (Dmitry SEDOV)- دانشمند علوم سیاسی، روزنامه‌نگار ا. م. شیری- این ادعای درشتی نیست اگر بگویم وجدان بشر خفته و چشم حاکمان کور و گوش ‌آن‌ها بکلی کر شده است. و گرنه چگونه…

بیشتر بخوانید

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ خـرچنگ است گـر بـار سـوم بـه دام دشـمن افـتـیـد دوراز خرد و تمدن و فرهنگ است ******* با گرگ خشن سـازگاری پوچ است با تـشـنۀ خـون بـردباری پـوچ است باعهد شکن به صلح وسازش نرسید با کـور خرد نامه نگاری پوچ است *******…

بیشتر بخوانید

مذاکرات منتهی به بن‌بست

دمیتری سدوف (Dmitry SEDOV)- دانشمند علوم سیاسی، روزنامه‌نگار ا. م. شیری- آیا رواست پیروزی نظامی دلاوران جان بر کف نیروهای مدافع میهن با پشتیبانی مردمی در خیابان‌ها و میادین تحت عنوان مذاکره با آمریکا به به شکست سیاسی تبدیل شود. در این ارتباط رجوع شود به مقالۀ در باب مغالطه به‌ویژه به بند مذاکره! *-*-*…

بیشتر بخوانید

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو سرنوشت؛ از رهایی تا فاجعه

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما بی خبر از تپش های زمان ملاهبت الله مردی است؛ البته نه از صدر اسلام؛ بلکه از صدر بدویت و تحجر گویی گلوله ای بوده که از اعماق گذشته، زیر چتر انتحار، انفجار و تروریسم، بی خبر از تپش های زمان، با افکار بدوی…

بیشتر بخوانید

پنج پیامد جنگ رمضان بر بحران اوکراین

محمد امین احمدی کارشناس مسائل بین‌الملل همچنان که رهبر شهید انقلاب هشدار داده بودند، آمریکایی‌ها «اگر این دفعه جنگی راه بیاندازند، این جنگ، جنگ منطقه‌ای خواهد بود»، تهاجم آمریکایی-صهیونی به خاک ایران، به سرعت آتش جنگ را به کل منطقه کشید. گسترش درگیری‌ها و تحولاتی چون بستن تنگه هرمز باعث شد جنگ و ابعاد آن…

بیشتر بخوانید

راه‌های رهایی از جنجال ترامپ کدام‌هاستند؟

دریاجنگی، ناکامی دگر آمریکاست محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان دو دور ریاست جمهوری ترامپ، نشان داد که برخلاف اسلافش، شخصیت‌های متفاوت غیر کاریزماتیکِ خردگرایانه و چند بُعدی منفی دارد. با آن که سیاست رسمی آمریکا ارچند نا خوانده و نا نوشته، هجومی‌ است، مگر تاریخ بیش از نزدیک به سی ده سال چنان شخصیت جنجالی در…

بیشتر بخوانید

آیا ترامپ در پی فاجعه ایران توسط «دولت پنهان» «خنثی» خواهد شد؟


نویسنده: اوریل آراوجو ــ  ایالات متحده بار دیگر با بحرانی در سطح فرماندهی در بالاترین سطوح ساختار نظامی خود روبه‌رو است، آن هم در بحبوحهٔ یک جنگ خارجی روزافزون پرخطر که صلح جهانی و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کند. در این شرایط این پرسش مطرح می‌شود که آیا ترامپ می‌تواند به‌طور مؤثر حکومت کند و…

بیشتر بخوانید

ایران برتری یافته و خاورمیانه تغییر کرده است

نویسنده: دیمیتری ترنین ــ  چهار درس از جنگی که تهران در آن شکست نخورد رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در نهایت راهی برای خروج از وضعیتی که خود با آغاز یک جنگ بی‌پروا علیه ایران ایجاد کرده بود، پیدا کرده است. تهدید نابودی یک تمدن کامل، به او بهانه‌ای برای عقب‌نشینی داد. مذاکرات غیرمستقیم میان تهران…

بیشتر بخوانید

همهّ جنگ‌ها جنگ بانکداران هستند: ایران و بازی نهایی بانکداران

نویسنده: اِلِن براون ــ  «قدرت‌های سرمایه‌داری مالی هدفی بسیار گسترده‌تر داشتند، چیزی کمتر از ایجاد یک نظام جهانی کنترل مالی در دست‌های خصوصی که قادر باشد نظام سیاسی هر کشور و اقتصاد جهان به‌طور کلی را تحت سلطه خود درآورد». ــــ پروفسور کارول کویگلی، دانشگاه جرج‌تاون، تراژدی و امید (۱۹۶۶) در فوریهٔ ۲۰۲۶، ایالات متحده و اسرائیل…

بیشتر بخوانید