تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

                                      نسل فراسو

 نویسنده: مهرالدین مشید نسلی که پیوندهای انسانی را بر مرزبندی‌های قومی…

سیاست ماجراجویانه و هزینه‌ای که ملت‌ها می‌پردازند

 نور محمد غفوری  تاریخ بشر بارها ثابت کرده است که ملت‌ها…

آمانج جبار

آقای "آمانج جبار" (به کردی: ئامانج جەبار) شاعر معاصر کرد،…

افغانستان؛ بن‌بست مشروعیت و بازی قدرت‌ها

 نویسنده: مهرالدین مشید           فغانستان؛ از انزوای سیاسی تا بحران اجتماعی و…

«
»

بدخشان در محراق کارزار تبلیغات

سیاسی — نظامی پاکستان !

ولایت بدخشان در شمالشرق ترین قسمت افغانستان موقعیت داشته باکشورهای پاکستان ، چین ، تاجکستان و 102 کیلومتر مرز مشترک با کشمیر دارد که به هند وصل می‌شود، سطح مرتفع پامیر یا بام دنیا آخرین قسمت شمال‌شرقی این ولایت است . سلسله کوههای هندوکش در سطح مرتفع پامیر با کوههای همالیه ، تیانشان و قراقروم وصل می‌شود.

دهلیز واخان در دل کوههای هندوکش که بلندترین قله ها را دارد ( نوشاخ 7465 متر ، تراجمیر 7750 متر و در نزدیکی چین وآخجیر 4850 متر از سطح بحر )در همینجا موقعیت دارد . این قله های پر برف منابع ابی اند .

بدخشان از لحاظ معادن غنی است معادن طلایی، سلفر، لیتیم، فلوراید، گرافیت ، لاجورد ، مس و دیگر سنگهای قیمتی و مواد مفیده آهن دار در دل کوههای و دره های ان مدفون است . طبق برآوردهای قبلی درین ولایت پنج معدن مهم طلایی وجود دارد .

مردم بدخشان با وجود داشتن غنای زیر زمینی نسبت کوهستانی بودن و کمی زمین های زراعتی طور عموم فقیر و نادار اند ، بدخشانی ها مردمان خوش صحبت ، شاعر مشرب ، دارای قربحه خوب سخنوری و فصاحت و استعداد فکری بلند هستند .

حدود هزار سال قبل ناصر خسرو بلخی دانشمند ، شاعر و فیلسوف بزرگ دربار سلطان محمود غزنوی که از جانب خلفای فاطمی مصر لقب حجت جزیره خراسان را حاصل کرد نسبت خطرات جانی به دره یمگان بدخشان جابجا شد ازین جهت مردمان ولسوالی های زیباک، شغنان، اشکاشم درواز ها ، واخان تا بدخشان کوهی تاجکستان و چتر آل خیبر پشتونخواه به مذهب اسماعیلیه گرویدند.

همجواری با سه کشور و باریکی گردنه واخان که میان پاکستان و تاجکستان تا 18 کیلومتر می‌رسد اهمیت استراتژیک آنرا بلند برده است .در گذشته ها تبلیغ می‌شد که امر یکا یکجا با پاکستان در سطح مرتفع پامیر راهدار های مراقبتی برای نظارت بر چین و تاجکستان نصب میکند .

سطح مرتفع پامیر در هم سرحدی با چین میتواند پایگاه موثر نظارتی برای امریکا علیه چین باشد . آمریکا با شکست در افغانستان چنین زمینه را از دست داد.

پاکستان در دوران جنگ 14 ساله بنام جهاد از مسیر گرم چشمه چتر آل در نزدیکی با بدخشان اکمالاًت نظامی جمعیت اسلامی و شورای نظار را توسط مرکب ها و قاطر انجام می‌داد، گیری شرون مسئول سی. ای. ای. برای جهاد افغانستان در کتاب جنگ اشباح از خریداری قاطرها برای این انتقالات تذکراتی دارد .

طی سال های اخیر نظامیان و استخبارات پاکستان روی اهمیت استراتژیک بدخشان زیاد حساب میکنند و درین مورد اقداماتی هم دارند ، باری گفته بودند که تنگنای عرض 18 کیلومتری گردنه واخان را بخود ملحق می‌سازند تا با تاجکستان وصل شوند و باری هم زمزمه های تایید ناشده در مطبوعات پخش میگردد که آنها با تمدید راه تجارتی واخان مخالف اند و مانع می‌شوند.

حقیقت مسلم این است که پاکستان در راه اندازی اخلال امنیت و ایجاد تشنج درین ولایت دست داشته و به شیوه های مختلف چون مسئله کشت تریاک ، جا به جایی مخالفین افغانستان در چتر آل برای مشق و تمرین نظامی ، تبلیغ در بزرگ نمایی مطبوعاتی نا فرمانی جمعه خان فاتح به پر آوازه سازی حوادث می پردازد .

مخالفت با تمدید دهلیز واخان برای چه ؟

افغانستان با موقعیت جغرافیایی محاط به خشکه بدون چین با پنج کشور هم سرحد دارای راه ترانزیتی و بندر گاه است که چهارده ان تنها با پاکستان وصل می‌باشد .

افغانستان کار تازه را برای وصل زمینی کشور با چین اغاز کرده و در تمدید و تکمیل دهلیز واخان تا اتصال به چین تلاش دارد .

دهلیز واخان برای افغانستان ارزش حیاتی دارد ، این دهلیز علاوه بر اثرات حیاتی در تجارت میان چین و افغانستان با گذار از مناطق صعب‌العبور برای محلات عقب مانده بدخشان صفحه جدید زندگی را باز میکند .

مناطقی که این خط ترانزیتی از آنها می‌گذرد بسیار عقب مانده و مردمان ان بسیار محروم نگهداشته شده اند . فعال شدن این معبر بر زندگی مردم اثرات خوب اقتصادی داشته با تاسیس توقف کاه ها رفت و آمد مال التجار تغیرات زیادی در وضعیت زندگی مرم به بار می آید. در بسیا ی این مناطق راه موتر رو وجود ند ارد اگر داشته باشد دشوار گذر میباشد .

این مسیر ترانزیتی سهولت های زیادی برای مردم به میان میاورد ، ملیارد دالری که چین برای اعمار این راه سرمایه گذاری کرده است نمایانگر ارزش حیاتی برای چین نیز می‌باشد.

درینجا پای منافع افغانستان و چین در میان بوده هیچ اخلالی برای منافع پاکستان بار نمی آورد و نیت بد هم وجود ندارد .

هدف پاکستان در مورد افغانستان در همان عمق استراتژی اش نهفته است که تاکتیک رسیدن به آنرا شورشگری ناامنی ، تشدید اختلافات قومی و سمتی ، بهانه‌ های مداخله نظامی زیر نام تروریسم و در نهایت وجود یک دولت ضعیف ، ناتوان و دستنگر قرار داده است نا بتواند از داشته های طبیعی این سرزمین سود یکجانبه ببر د ، دست باز در تغیر و تبدیل رژیم ها و زعامت ها داشته باشد ، شاهراه ترانزیت پر منفعت بدون اخلال برای آسیای میانه در اختیارش باشد ، امکان وصل با تاجکستان از طریق گردنه واخان را دریابد ، خلاصه نه صوبه پنجم که مستعمره گوش به فرمان باقی بماند ، این است دلایل اساسی و بنیادی مداخلات نظامی ، پرورش اپوزیسون های مسلح علیه هر حاکمیت و خصومت با مردم افغانستان .

انانیکه فریب پاکستان را خورده اند یا می خورند از روی تعقل و وجدان یکبار 50 سال اعمال ویرانگران پاکستان را بخاطر بیاورند آنگاه بیاندیشند که خدمت به پاکستان چه مصائبی را برای مردم بار آورده و دوبار بار خواهد آورد.