۶.۴.د اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونو متقابل اغېز

نور محمد غفوری (اتمه برخه) که څه هم پورته درې اړیکې (د…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (5)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی "...انسان باید با یکی از…

افغانستان؛ از رؤیای دولت-ملت تا واقعیتِ گسست ملی

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ فاصله‌ای به درازای تاریخ تا دولت-ملت تأملی بر…

در غیبت ما چه گذشت؛ ادبیات مدرن غرب

Impressionism.  آرام بختیاری ایمپرسیونیسم ادبی؛ زشتی کلان شهر، زیبایی طبیعت. ایمپرسیونیست های ادبی…

ماتریالیسم دیالکتیکی و ماتریالیسم تاریخی

(بخش۳ و پایانی) ماتریالیسم تاریخی نوشته: جوزف استالین برگردان: آمادور نویدی ۳) ماتریالیسم تاریخی اکنون…

۶. د سیاسي سیستم اړیکې له اقتصادي، ټولنیز او کلتوري…

نور محمد غفوری (اوومه برخه)  سیاسي سیستم (یا سیاسي نظام) د ټولنې…

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

«
»

 د ځوانانو لپاره د علمي او فرهنګي ناستو او فورمونو اهمیت او ارزښت

حميدالله بسيا
ځوانان د هرې ټولنې راتلونکی ځواک  او ځوانه انرژي ده. د تاریخ په اوږدو کې دولتونو، پوهنتونونو او نړیوالو سازمانونو تل هڅه کړې چې د ځوانانو لپاره داسې پروګرامونه جوړ کړي چې د دوی استعدادونه او وړتياوې پکې وده وکړي او د ټولنې د پرمختګ لپاره خپلې دا وړتياوې په بېلابېلو برخو کې وکاروي.

 د علمي او فرهنګي فورمونو او ناستو پيل په نړۍ کئ له پخوا څخه راپيل شوی دی چې پکې کې د ځوانانو لپاره اکادمیک بحثونه او هنري محفلونه جوړېدل.

په اسلامي تمدن کې هم  د ځوانانو د علمي حلقو او فرهنګي سفرونو دود ډېر پیاوړی و، چې د پوهې د انتقال مهمه وسیله وه.

د ۲۰مې پېړۍ له نیمایي وروسته، د ځوانانو نړیوال فستیوالونه لکه د ۱۹۵۷ کال د مسکو نړیوال فستیوال، د ځوانانو نړيوال فورم، ګلوبل يوت فورم پر علمي او فرهنګي تبادلې سربېره  سولې ته د هڅونې لپاره مهمه وسيلې وګرځېدې.

د تعلیمي او فرهنګي فورمونو اصلي موخې یوازې تفریح نه ده، بلکې څو مهم ټکي لري چې عبارت دي له؛

لومړی ځوانان د نوې پوهې، مهارتونو او مسلکي تجربو سره بلدتیا پیدا کوي. دويم: شبکه جوړونه ده چې په ترڅ کې يې د هېوادونو او سیمو له ګوټ ګوټ څخه د ګډون کوونکو سره د اړیکو ټینګښت او د ګډو پروژو د ترسره کولو بنسټ ږدي. درېيم د بیلابیلو ملتونو د کولتورونو، دودونو او ژبو پېژندنه او متقابل درک. څلورم اهميت یې د ټولنې او هېواد په چارو کې د ځوانانو د ونډې اخیستلو روحیه بیداروي.  پنځم اهميت یې نوښت او ابتکار ته ګډونوال هڅوي او ډېری سټارټ اپونه، ټولنیزې پروژې او هنري نوښتونه د همدې پروګرامونو له لارې پنځول شوي دي.

ټولنیز ثبات او یووالی لپاره هم ډېر ارزښت لري  کله چې ځوانان په داسې پروګرامونو کې ګډون کوي، د هېوادونو، ملتونو، مذهبونو او سیمو تر منځ همغږي زیاتیږي. دا ډول فورمونه دهغو کسانو د روزنې ځای ګرځي چې سبا به د رسنيو، سیاست، اقتصاد او فرهنګي چارو مشران وي. له بل اړخه د سولې او ډیالوګ وسیله کېږي چې تل د ملتونو تر منځ د باور جوړولو لپاره دا ډول فورمونه کارېدلي دي.

نن سبا چې نړۍ د ډیجیټل انقلاب، اقلیمي بدلون، او د فیک نیوز (جعلي خبرونو) د خپرېدو ستونزو سره مخ ده، د ځوانانو د تعلیمي، فرهنګي  او رسنيزو فورمونو ارزښت لا ډېر شوی دی.

ځوانان د نوې ټکنالوژۍ په برخه کې نوښتګر رول لري او د نړیوالو ستونزو په حل کې د دوی ونډه اړینه ده.

فورمونه او دا رنګه نړيوال فيسټيوالونه د دوی لپاره داسې ځایونه دي چې غږ یې اورېدل کېږي او عملي نوښتونه یې د تطبیق لارې ومومي.

له همدې فورمونو څخه چې موږ یې په نړيواله کچه يادونه وکړه، يو پکې په روسيه کې ترسره کېدونکی  د ځوانو متخصصینو نړيوال فورم دی چې ШУМ نومېږي.  (شوم) د ځوانانو لپاره د مسلکي پرمختګ، د محتوا جوړولو مهارتونو لوړولو، له تجربه کاره همکارانو سره کار کولو او د نوو رسنيزو پروژو لپاره د هڅونې يو فرصت دی. دا فورم پر میډیا او معلوماتي فضا باندې تمرکز کوي او په راتلونکې ورځو کې د روسيې په کلينينګراد ښار کې ترسره کېدونکی دی چې د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو څخه به په ګڼ شمېر کې له ميډيا او رسنيو سره تړلي باتجربه کسان  ګډون وکړي او په ترڅ کې به یې خپلې تجربې او وړتياوې  له نورو ګډونوالو سره شريکې کړي.

د ځوانانو تعلیمي او فرهنګي فورمونه په شوروي اتحاد کې د ۱۹۵۰مو کلونو له نړیوالو جشنونو څخه سرچینه اخلي. په ۱۹۵۷ کال کې مسکو د نړیوال ځوانانو او محصلینو فستیوال کوربه و، چې د ۱۳۰ هېوادونو څخه ۳۴ زره کسانو پکې ګډون کړی وو. همدا فيسټيوال وو چې د نړۍ لپاره د شوروي  (پرانیستنې کړکۍ) ونومول شوه. له هغه وروسته، په روسیه کې دا دود ژوندی پاتې شوی او په دوه زره وم کال په پیل کې د سیلګر (Селигер) فورم د ځوانانو د تعلیمي پروګرامونو لپاره  يو ښه مرکز وو.

د ۲۰۱۷ کال «د ځوانانو نړيوال تاریخي فسټيوال» په سوچي کې ترسره شو، له ۱۸۰ هېوادونو څخه تر شل زرو پورې ځوانان پکې راغونډ شول.

شوم (ШУМ) د همدې تسلسل یوه نوې څپه ده، چې په ځانګړې توګه پر میډیا او معلوماتي فضا تمرکز کوي.

د فورم ګډون کوونکي له هغو کسانو سره مخامخ ويني چې په ملي او نړیوالو رسنیو کې د کلونو تجربې لري.

د ګډونوالو تر منځ داسې تماسونه ټینګیږي چې ښايي په راتلونکي کې د ګډو پروژو او دندو په بڼه بدلې شي.

له ژورنالیزم، ډیجیټل مارکېټینګ او ویډیويي تولید څخه نیولې تر ستراتیژیکو اړیکو پورې، هره برخه کې عملي زده کړه کیږي.

د دې فورم عمومي ارزښت  دادی چې ځوانانو ته دا باور ورکوي چې د دوی غږ مهم دی او د ټولنې راتلونکې جوړولای شي. له تاریخي پلوه ، هېوادونه د ځوانانو فورمونه د ملي یووالي او ټولنیز همغږۍ د پیاوړتیا لپاره کاروي.

ډېری نوې ایډياوې، سټارټ اپونه او ټولنیزې پروژې د همدې پروګرامونو له لارې پیل شوي.

لنډه دا چې د ځوانانو لپاره دا ډول فورمونه یوازې تفریحي یا لنډمهاله غونډې نه دي، بلکې د ټولنې د راتلونکي لپاره ستراتیژیک پانګونه ده. دا پروګرامونه د پوهې د تبادلې، د سولې د ټینګښت، د نوښت د هڅونې او د رهبرۍ د روزنې مرکزونه دي. هر هېواد چې په دې برخه کې پانګونه کوي، په حقیقت کې د خپل راتلونکي په ثبات، پرمختګ او نړیوال اعتبار پانګونه کوي.