دی د پنځلسمې پېړۍ یو فرانسوي فیلسوف، ریاضی پوه، فزیک پوه او ساینس پوه وو، چې د مارچ میاشتې په (۳۱)مه، پر (۱۵۹۶) زېږدیز کال د فرانسې د «تورن» ایالت د «لاهه» په ښارګوټي کې زیږیدلی دی. ډکارت د عصري فلسفې یو له بنسټ ایښودونکی بلل کیږي. ډکارت د خپلو اندونو او افکار له لارې…

 تقابل کثرت‌گرایی و واقعیت طبقاتی درحالی‌که نظریه‌پردازان کثرت‌گرا (پلورالیست)، جامعه را مجموعه‌ای از گروه‌های ذی‌نفعِ متنوع و مستقل می‌بینند، کارل مارکس با نگاهی ریشه‌ای، جامعه را به دو قطب اصلی تقسیم می‌کند: کارگر و سرمایه‌دار. از این منظر، تضاد اصلی و بنیادین در هر جامعه، تضاد طبقاتی است. تمامی تفاوت‌های دیگر اعم از مذهبی، قومی…

postmodernism. آرام بختیاری  پست مدرنیسم؛ نه آتش به اختیار، و نه حیدر حیدر، است ! اصطلاح پسامدرن به معنی “بعد از زمان حال”، جریانی است غیرروشن و متضاد، دارای چند معنی در جوامع گوناگون که ازسال 1950 میلادی وارد فضای روشنفکری اروپا شد. محل تولد آن امریکا و فرانسه بود. این مکتب مدعی تنوع، تکثر،…

نوشته : دکتر حمیدالله مفید در این پسین روز ها  برخی  اندیشمندان و بزرگان  فرهنگ و تاریخ در جستار های شان نگاشته اند که آیا واژه های آریه ، آریا ، آریانا و آرین یک واژه واقعی است یا ساخته و بافته شرق شناسان  و ناسیونالیست های ایرانی و ارایانای افغانستانی می باشد ؟ به…

نوشته : داکتر حمیدالله مفید واژه نوروز را آریایی های باستانی به گونه ای «ناوه سردا Nawa sardh» می خواندند(۱)  که معنی  آن سال نو می باشد. در  زبان فارسی میانه به گونه ای« نوگ روژNög röz » آمده است ‪(۲)‬ یعنی روز نو .  در زبان اوستایی به گونه ای «نوکه روکه Navaka raocah…

 نور محمد غفوری پیلامه د تلویزیوني سیاسي بحثونو په اړه مې مخکې دوې لیکنې د هغو د ماهیت او اهمیت په تړاو د درنو لوستونکو خدمت ته وړاندې کړې وې. په دې لیکنه کې هڅه کېږي چې د دغو بحثونو د اغېزمنتیا او مسلکيتوب یو بل مهم اړخ، یعنې اخلاقي معیارونه، وڅېړل شي. ځکه چې…

نور محمد غفوری مقدمه:د تلویزیونی سیاسی بحثونو په ماهیت مو په بله (پرونۍ 15.03.2026 ) لیکنه کې خبرې وکړې. په دې لیکنه کې په نظر کې دي چې د تلویزیونی سیاسي بحثونو د اهمیت په اړه په لنډه توګه رڼا واچوم.  د تلویزیون سیاسي بحثونه د معاصرو رسنیو یوه مهمه بڼه ده چې د سیاسي…

نور محمد غفوری نن چې په انټرنټ کې ګرځیدم، ناڅاپي مې ولیدل چې د ډیورنډ د کرښې د دې خوا او ها خوا بحثونه او مذاکرې د دوو نفرو ترمنځ په شدت روانې وې. پخوا مې هم داسې تلویزیوني بحثونه لیدلي وو چې په سټوډیو کې مېلمنو به یو بل ته ښکنځلې کولې یا حتی…

در این روز ها صدا ها در رابطه به وضعیت کلی جهان ومنطقه در رسانه ها وفضای مجازی نشر میگردد که ما مخاطب همین تحلیل ها محسوب میشویم مگر چطور وچگونه بتوانیم تحلیل های سیاسی مختلف را مورد ارزیابی قرار دارد تا صحت وسقم تحلیل ها ومیزان انطباق آنها با واقعیت ها را سنجیده برای…

Arendt, Hanna (1906-1975) آرام بختیاری نقل قول های سیاسی یک زن برای لیبرالها و اصلاحگرایان. توتالیتاریسم یا سلطه کامل سیاسی، حکومت اتوریته خودسر ایدئولوژیک تک حزبی است؛ که از طریق ممنوعیت آزادی بیان و رسانه های آزاد، اعمال خشونت، ترور، قتل، آدم ربایی، حبس، گرفتن اعترافات اجباری، و شکنجه حکومت میکند. انواع آن تاکنون در…

Friedrich Nietzsche (1844-1900) آرام بختیاری تراژدی ایران، یا شیعه ایرانی، از زبان زردشت نیچه؟  فریدریش نیچه (1900-1844.م)، فیلسوف، شاعر، منتقد آته ایست فرهنگی، پیشگام ایدئولوژی خردگریز سلطه گر مردسالار امپریالیستی، نماینده نظریه ارتجاعی الیت و برگزیدگان، وتئوریسین “ابر انسان” در حکومت کاستی اشراف، میگفت انسان موجودی است با هستی بیولوژیک و غریزی؛ ولی دارای هدف…

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او لیکوال وو، چې شاوخوا یوه پیړۍ مخکې له میلاد مسیحي څخه یې ژوند کړی دی. هغه پر (106) مخکې له میلاده د جنورۍ په دریمه نیټه د روم په سویل ختیځ کې په سل کیلومترۍ کې د «ارپینو» په ښار کې زیږیدلی دی. نوموړی د…

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین مفاهیم در فلسفهٔ سیاسی و علوم اجتماعی است که به توزیع منصفانه منابع، فرصت‌ها، حقوق و مسئولیت‌ها در جامعه می‌پردازد. این مقاله با رویکرد تحلیلی- نظری، مفهوم عدالت اجتماعی را از منظر اندیشه‌وران کلاسیک و معاصر بررسی کرده و تأکید می‌کند که تحقق…

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت اینشتین (1955-1879.م)، دانشمند آلمانی، یهودی تبار، متفکر فیزیک فلسفی، هومانیست، پاسیفیست، دمکرات انقلابی، سوسیالیست احساسی، و خالق تئوری نسبیت، به انحلال نظریه 200 ساله فیزیک نیوتونی پرداخت و تئوری کوانتوم فیزیک را جانشین آن نمود. او کوشید در حل مسائل انسانی و…

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار و هیجان‌های مقطعی، بلکه بر بنیاد سه رکن اساسی شکل می‌گیرد: آگاهی، عدالت و دموکراسی. این سه عنصر به‌هم پیوسته‌اند و فقدان هر یک، دیگری را تضعیف می‌کند. جامعه‌ای که می‌خواهد از چرخهٔ بحران، انحصار قدرت و بی‌ثباتی بیرون شود، ناگزیر است این سه پایه را…