پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

«
»

علمی و معلوماتی

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در قلب آسیا، سرزمینی است که از یک سو با فقر انرژی و وابستگی شدید به برق وارداتی دست و پنجه نرم می‌کند و از سوی دیگر، روی گنجینه‌های عظیمی از منابع طبیعی (آب، باد، آفتاب و زغال‌سنگ) خوابیده است. پرسش اساسی اینجاست: در…

بیشتر بخوانید

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع تعریف وبیان گسترده دارد زیرا واقعیت مایه وبنیاد استراتیژی وحقیقت بیان اصلیت است که بر پایه ی راستی وصداقت وشفافیت با آموزه ،ها شیوه ها ومیتود های کاربردی آنها استوارمیباشد . دانشمندان وآگاهان امور واقعیت را به تناسب عقاید ،برداشتها ،باورها ،ادراک ودید گاه های…

بیشتر بخوانید

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در آن فرد یا یک جمع انسانی، ارزش، کرامت و توان عقلانی خویش را نفی یا کوچک می‌شمارد. این پدیده صرفاً یک احساس روانی نیست، بلکه نوعی داوری ارزشی نادرست دربارهٔ خویشتن است که به سطح اخلاق و فلسفهٔ سیاسی نیز گسترش می‌یابد. از منظر…

بیشتر بخوانید

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام مسلط اقتصادی- سیاسی جهان معاصر، مدعی آزادی فردی، بازار آزاد و حداقل مداخلهٔ دولت در امور اقتصادی و اجتماعی مردم است. این نظام، به‌ویژه پس از فروپاشی بلوک شرق  (سیستم سوسیالیزم عینی)، خود را «تنها بدیل ممکن» معرفی کرده است. با این حال، پیامدهای اجتماعی، طبقاتی و…

بیشتر بخوانید

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم) د معاصرې نړۍ یو له اغېزمنو اقتصادي او سیاسي نظامونو څخه دی چې پر ازاد بازار، خصوصي ملکیت او فردي ازادیو ولاړ دی. دا نظام د اروپا د فېوډالي جوړښت د زوال، د روڼ اندۍ د فکري غورځنګ او صنعتي انقلاب له پایلو…

بیشتر بخوانید

الگوریتم څه شی دی، څه وخت، چیرته او څنګه را پیدا شو او د څه لپاره په کارېږي؟

نور محمد غفوري الگوریتم د ستونزې د حل لپاره د منظمو، محدودو او منطقي پړاوونو یو سیستم دی. په بل عبارت، الگوریتم هغه فکري چوکاټ دی چې یو کار یا مسئله له پیل څخه تر پایه پورې په روښانه، پرله‌پسې او تکرارېدونکو ګامونو حل کوي. دا مفهوم یوازې په کمپیوټر ساینس پورې محدود نه دی،…

بیشتر بخوانید

عقل چیست ؟

د مولانا سعید افغاني : آزاده ، ټولنیزه ،علمي ، فرهنګي  او نشراتي ارګان  ته  ښه راغلاست! ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ تاریخ نشر: 18 جنوری 2026 میلادی    جهد کن تا پیر عقل و دین شوی ــ تا چو عقل کل تو باطن بین شوی                                       …

بیشتر بخوانید

رمان نیهلیستی، عرفان رفرمیستی، روشنفکر پوپولیستی

Aldous Huxely (1894- 1963) آرام بختیاری روشنفکران و فرهنگسازان در رمانهای هاکسلی. آلدوس هاکسلی (1963-1894.م) نویسنده انگلیسی، فیلسوف، منتقد فرهنگی، و ژورنالیست، در نیمه اول قرن 20 خالق رمان، مقاله، داستان، شعر، سفرنامه، و نقد ادبی، مشهور به ضد آرمانگرایی و ضد ایده اتوپی. در آثارش تهی بودن، نیهلیسم، زوال و ابتذال جامعه بورژوای و…

بیشتر بخوانید

ګالیلیو ګالیله

دی یو ایتالیوي فیلسوف، ستوری پېژندونکی، فزیک‌پوه، ریاضي پوه مهندس او انجنیر وو، چې د فبروري میاشتې په (۱۵) مه، پر (۱۵۶۴) زېږدیز کال کې د ایتالیا د «پیزا» ښار د «توسکاني» په سیمه کې زېږېدلی دی. ګالیله ډېر پوه، هوښیار او ځیرک ماشوم وو. له لوست او درس وروسته به تل د څېړنې او…

بیشتر بخوانید

آلبر کامو،‌ محصول یا قربانی استعمار فرانسه؟

درودها دوستان گرامی ما! محمدعثمان نجیب  نماینده‌ی مکتب  دینی فلسفی  من بیش از این نه می‌دانم گاهی از سیاست سوی فلسفه و تاریخ هم برویم تا بببینم این لجن‌بازارِ تجاوز و استعمار از کجا پیشینه داشته و چه‌گونه همه چیز را دزدیده. آلبر کامو یکی از ربوده‌ شده‌هایی خردست، توسط فرانسه‌ی استعمارگرِ دی‌روز. این بحث…

بیشتر بخوانید

کتاب “زندگی عیسی” نقد مسیحیت بود 

Strauß, David (1808-1874) آرام بختیاری داوید اشتراوس؛- مبارز ضد مسیحی، مبلغ علم مدرن. اشتراوس(1874-1808.م) فیلسوف و روشنگر آلمانی، خداشناس، وعضو هگلی های جوان، از طریق کتاب “زندگی عیسی” در سال 1836 میلادی موجب دو شاخه شدن مکتب و جنبش هگل گرایان به 2 گروه چپ و راست گردید و مدعی شد که عیسی پیامبر بشکل…

بیشتر بخوانید

لذت چیست؟

لذت به معنای حقیقی٬ بدون وابستگی به خوردن و مراقبت جنسی٬ بصورت تام و خالص در ذات پدیدار می شود. همانا روح … که روح تجلی ذات مطلق یا حقیقت بوده که بیرون شدن لذت در خوردن و رابطه جنسی و رابطه جنسی در اسلام و به خصوص به مفهوم زردشت عالی ترین حالت تقرب به ذات…

بیشتر بخوانید

پدیدار شناسی هوسرل؛ ایده آلیستی و بورژوایی؟

Edmund Hussrel(1859-1938)    آرام بختیاری جهان شناسی؛ فنومنولوگی و شناخت ظاهر پدیده ها است؟  ادموند هوسرل (1938-1859.م)، فیلسوف یهودی تبار آلمانی پایه گذار “فنومنولوگی ترانسندنس” یا پدیدارشناسی متعالی است که روی فلسفه بورژوایی قرن 20 تاثیر مهمی گذاشت. فلسفه وی نقطه تقاطع چند شاخه فلسفه بورژوایی مانند فلسفه زندگی و فلسفه پوزیویستی است. این جریان دارای…

بیشتر بخوانید

مارکس و اتحادیه‌های کارگری(۸)

نوشته: ا. لازوفسکی برگردان: آمادور نویدی مارکس و جنبش اعتصاب مارکس و انگلس حداکثر توجه خود را به مبارزه علیه اغراق و هم‌چنین کم‌ بهادادن مبارزه اقتصادی، اتحادیه‌های کارگری، اعتصاب‌ها و مبارزه اقتصادی پرولتاریا مبذول داشتند. هر دو، مارکس و انگلس، اعتصاب را سلاح قدرت‌مندی جهت مبارزه در راه اهداف فوری و نهایی طبقه کارگر می‌دانستند. تبدیل کارگران پراکنده به…

بیشتر بخوانید

مائوئیسم در افغانستان: از نظریه‌پردازی تا عمل‌گرایی بدون استراتژی

این مقاله به بررسی تاریخی و تحلیلی جنبش مائوئیستی در افغانستان می‌پردازد و با تمرکز بر دو سازمان معروف، «شعلهٔ جاوید» و گروه منشعب از آن، «سازمان آزادی‌بخش مردم افغانستان» (ساما)، دلایل ناکامی این جریان در تبدیل شدن به یک نیروی اثرگذار در عرصهٔ مبارزهٔ طبقاتی را واکاوی می‌کند. همچنین، با نقد فرآیند قهرمان‌سازی و…

بیشتر بخوانید