انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

انعکاس هستی در هستی

رسول پویان

هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید

دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق را نـیران کنید

انعکاس هستی در هستی که اسـتاد شماست

هرسوالی را که میخواهید ازآن پرسان کنید

دفتر و دیوان و پیشین گنج تاریخ است اگر

در کتاب بـاز هـسـتی فصل نـو عنوان کنید

از توتم گـر بگـذرید و از شمن دل بر کنید

ذهن انسان را زچشم عقل ودل جویان کنید

مکتب اندیشۀ زرتشت و میترا روشن است

نیکی و مهر و خرد را مشعل سـوزان کنید

شــور ریگـودا سـکـوت خـلـسـۀ بـودا شود

گـر گلان هـمــدلی در بـاغ دل بـویـان کنید

کلک مانی خالـق ارژنگ معنی بـود؛ لیک

پوسـت او را طبل رسوایی زورمندان کنید

عقل تالس راز دل گفت اسـت بر آب روان

گفتگو را نوش دل در سـاغر شوکران کنید

درمُثل یارب چه خواهم دیدغیرعقل محض

علم وآزمون وخرد را منطق و برهان کنید

عقل ومنطق را برون آرید اززندان خشک

بی ارسطو طرح نـو درس دبیرســتان کنید

بر فلاطـون و سکندر طبـع کلبی خند کـرد

کاکل آزادگـی را بـی نـیــاز افـشــان کـنیـد

از طبیعـت پند گیر و در عـمل آسـوده باش

زنــدگـی را بـا دم لائـوتـسـه آســـان کـنـیـد

عقـل و دانش را تجارب در عـمل زیبا کند

نظم و نسق کنفوسیوس را اگر سـامان کنید

آنچه را چشـم خَنوخ از راز عالـم دیده بود

بر اسـاس حکـم کـور دین چرا قـربان کنید

از میان رودان و مصـر باسـتان تقلید کـرد

متن تورات را چـرا از عقل کل پنهان کنید

قوم موسی را زبرج کبر و آز آرید به زیر

تا حـقـیـقـت را بـرون از پنجـۀ هـذیان کنید

نسل کشها را به حکم عـدل و داد نظم نـو

پـیـش گـور کـودکان غــزه در زنـدان کنید

از زبان حـق نگـویید حرف افـراط و سـتم

نرم و خوشخـو با تفاسیر گلشن قـرآن کنید

پـاک از احـکام خـونـیــن دامـن قـرآن کنید

اسکولاستیک وکلیسا عقـل را زنجیر کـرد

منطق تـوماس ارسطو را درآن پیچان کنید

ماکیاولی سـیاسـت را که زیـر و رو نمـود

شهریـاران را جـدا از باور و وجـدان کنید

حکمـت هند کهـن را در کلیله دمنه خـوان

پند و تدبیر و هنـر را مشـعل شـاهـان کنید

درسـیاست نامه اخلاق و خرد تابنده گشت

عقل وآزمـون را رفیق قـدرت وایمان کنید

از تـمــدن گـر سـخن گـویـد تـاریــخ کـهـن

یاد از ایران و هند و چین و از یونان کنید

از خـراســان کهـن گـویید و از روم قـدیـم

دفـتــر انـدیـشـه را گـنـجـیـنــۀ الــوان کنید

از میان رودان و طرف نیل نیز یاد آورید

کند و کاو جبرِ حمورابیِ قانـون دان کنید

ســاز فـارابی نــوازد نغـمـۀ عـقــل ســلیـم

با شـفاهِ ابن سـیـنا، خـلـق را درمـان کـنید

جفت طوسی رازچشم عقل ودانش بنگرید

طرح کوپرنیک را ازنور آن رخشان کنید

عقل سـرخ سهروردی را بجو از نور دل

حکمت اشـراق اگر پرسان در ایران کنید

راز دل را بـر سـر دار انـاالحـق بـشنویـد

زان شـراب بایزید در ساغـر عرفان کنید

رازی و خیام که از دانش فلک پیما شدند

بـا ربـاعـی کاشـف الـکل را خـنــدان کنید

شک دارد برجهان و آنچه درآن بود لیک

بـودم و هستم که بر انـدیشه ام پیمان کنید

من خـدا را با طبیـعت ذات واحـد دیـده ام

هرچه در آن هست نام کل آن یزدان کنید

حرف ها بـر لـوح ذهـن آدمی بنوشته انـد

دم به دم آزمـون را در نـاله و افغان کنید

چون بارکلی مادۀ مـوجـود را انکار کـرد

جسم او را هیچ در هیچ و خیال جان کنید

دانش و عقل و عمل را گـر نباشـد اعتبار

ذهـن انسان را حباب مـوج در توفان کنید

گرهیوم ازخواب سنگین کانت رابیدارکرد

عقل محض وصخرۀ اخلاق رالرزان کنید

زندگی رنج است؛ اما لحظه ای گیتار زن

درد هـستی را دمی آسـان بـر انسـان کنید

از خـدا و از دیالکتیک می گـویـد سـخـن

عقـل کل را در دل تـاریــخ تـا پـرّان کنید

اقـتـصــاد از پلـۀ تـاریــخ چـون بـالا رود

حاکم ومحکوم رابا این سخن حیران کنید

ارزش کار بشـر سـرمایـه را افـزون کند

با فـن و تکنولـوژی قیمت را ارزان کنید

نیچه از مرگ خدا گویـد در عصر مدرن

تـا ابـر مـرد نـویـن را رسـتم دسـتان کنید

سرنوشت نسل انسان رابدست خود نویس

اختیار خویشتن را در جـهان سلطان کنید

تولستوی درعمق جنگ وصلح معنامیدهد

با محبت عشق را در سادگی مهمان کنید

ازوجود حرکت وجوهر صدرا گفته است

وز اصالت هـا گمان روح در کیهان کنید

هستی کل از تضاد و حرکت دایم پراست

با شـعورِ مسـت و دانا دل را شـادان کنید

جسم وروح وحرکت اندیشه باهم بوده اند

درک معنا را کمان و ذهن را پیکان کنید

داسـتان حـرکت انـدیـشـه را تـاریـخ گفت

چشم دل را باز بینا در صف مژگان کنید

حال پرآشوب دنیا چون کدو خالی شدست

رعد و برق تازه پیدا در شب بوران کنید

تا بکی انسان مظلوم را با چـال و فـریب

از خـدا و مذهـب و بمب اتـم ترسان کنید

هان! از دموکراسی نیز زندان ساخته اند

پاره این دام غوی را برهمه مرغان کنید

جنگ قدرت تابکی نظم جهان ویران کند

بـا مـدارا و تعقّل ریشه کن بـحــران کنید

از دفـاع و پایـداری صلـح و امنیت طلب

نسـل نـو را رستم دسـتان و نریمـان کنید

سازوکار نظم نورا با همه ریز و درشت

در جــهـان چند قطبی شـهرۀ دوران کنید

با هـمـه گـنجـینـۀ تـاریـخ وافــزار جـدیـد

سـیـسـتم آزاد انـســانی ز نـو بـنـیان کنید

انعکاس هستی در هستی بُـوَد سیر شعور

گر نگاه بر بود و شد ازمنظر پویان کنید

23/10/2026