زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

Daily Archives: April 19, 2026

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق وعــرفـــان که عارفــان وعشــاق صحبت اش باشــد  راحـت بجـــــان بـا آشنایـــی با چنیـــن  دستـــه  بیــا بـی  ز حق،  نشـــان که اینها انـد فـــروزان اختــــــر بر بسطی  ظٌلمان  شبــان ای بیخبــــر به ســـویـی علـــــم وعشق شو دایــــم روا ن که رهـــی بهتـــــــری زعشــق وعلـــم نبـــا شد بر جهـان گر بینـــی بذاتــــــــی هستـــــی…

بیشتر بخوانید

نی‌نوای تاریخی، ربطی به نی‌نوای موسیقایی و نی‌نامه‌ی مولانا نه دارد

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان. از نماینده‌ی مبان به سامانه‌‌ی هوش‌‌مند چت‌جی‌پی‌تی! روش گفت‌ومان مستقیم با هوش مصنوعی را مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه‌ می‌دانم، اساس گذاشت خیلی‌ها پندارشان این‌ست که گویا مکتب از ماشین‌خردورز نقل و نقالی می‌کند. برعکسِ این پندارهای منفی‌‌گرایی گروه‌ مذکور،‌ چنانی که بارها گفته ایم، ما مدعی دانایی کامل نی‌ستیم،…

بیشتر بخوانید

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های جامعه افغانی ما 

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان ارائه گردید است، روی  موضوع  آسیب‌ شناسی تاریخی،  مفهوم، اهمیت و ضرورت آن برای بررسی، تعین اهداف  ملی فراقومی، فرا گروهی ، برای امروز و فردا های جامعه پر آسیب افغانی ما متمرکز گردیده است. جامعه  که در طی بیش از یک قرن در انقطاب های سیاسی، اجتماعی، مذهبی ، قومی وزبانی  قرار داشته ، جامعه را به آسیب های بزرگ مواجه و راه های انکشاف، ثبات دایمی، استحکام نظام قانونمند دولتی ، شکل گیری اندیشه ملی و فراراه های ترقی اجتماعی را در وجود یک ملت واحد، سرزمین واحد و وفاق ملی به چالش  و موانع، یکی پی دیگری،  قرار داده است. در تداوم این انقطابها و بحرانها  نه جامعه ملی ما در وجود  یک کشور کثیرالقومی  و هم هیچ یک از این اقوام از این آسیب ها در امان  بوده اند.  برای یک مدخل و باز ساختن موضوع باید در قدم نخست تعریفی از آسیب شناسی تاریحی ارائه نمود.  «آسیب‌ شناسی تاریخی یکی از بخش های از علوم بشری است که به بررسی و تحلیل مشکلات، انحرافات، ضعف‌ها و بحران‌های جوامع در جریان تاریخ می‌پردازد. این در واقعیت  مطالعه، بررسی و نقد سالم  رویدادهای گذشته، علل شکل‌گیری ناکامی‌ها، فروپاشی‌ها، رکودها و بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میباشد که  از آن‌ها برای  درس  ها ، تجارب ودرک بهتر وضعیت حال و پیش‌بینی آینده استفاده موثر و مثبت  صورت گیرد.»  آسیب شناسی تاریخی افغانستان هم متکی برهمین  تعریف ،  یک تحلیل نقادانه از تاریخ  پر رنج  افغانستان با تمرکز بر نقاط ضعف، خطاها و چالش‌های است که در مسیر تحولات تاریخی جامعه ما رخ…

بیشتر بخوانید

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده بزرگ روس در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی نویسنده. یوری پوشچایف یوری ولادیمیروویچ پوشچایف – کاندیدای علوم فلسفی، پژوهشگر دانشکده فلسفه از دانشگاه دولتی لومونوسوف مسکو. فدراسیون روسیه. وی پژوهشگر ارشد بنیاد اطلاعات علمی علوم اجتماعی آکادمی علوم روسیه فدراسیون روسیه است.  وظیفه این…

بیشتر بخوانید

جنگ و صلح لغزنده

شباهنگ راد جنگ یکی از مشخصه‌های اصلی سیاستِ جهان سرمایه‌داری است. در این زمینه، هم منافع و ثمرات حاصل از جنگ‌ها برای طراحان آن کاملاً روشن است و هم پیامدهای ویرانگر آن به‌طور گسترده‌ای بر جامعهٔ جهان انسانی سایه انداخته است. درواقع، علل و پیدایش جنگ، مشابه سایر سیاست‌ها، ناشی از تقابل و رویارویی منافع…

بیشتر بخوانید

رسواییِ پشتِ نقابِ «کارگر»

آستان بوسِ «دانیل وبستر»؛ پاسبان برده داریِ امپریالیسم آناهیتا اردوان «پایان» هیات اجرایی راه کارگر؛ «فرقۀ پشت نقابِ کارگر»، در آخرین پاراگراف ارزیابیِ یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ برابر با  ۱۵ مارس ۲۰۲۶ می گوید:«با آرای همگانی..حاکمیت اکثریت را به نام اکثریت، به نفع اکثریت و به وسیله اکثریت برقرار کند». قبلا در تحلیل انتقادی گفتمان…

بیشتر بخوانید

نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر

له ښاغلي عبدالملک پرهیز سره، چې نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر، تکړه څېړونکی او ژباړونکی دی د نړېوال ادبي ښوونځی (امپرسیونیسم) په تړاو ځانګړې مرکه مرکوال: انجنیر عبدالقادر مسعود د ادب او فرهنګ درنو او پتمنو مینه والو! ښاغلی عبدالملک پرهیز د پښتو ژبې او ادب په غوړېدلي بڼ کې هغه پیاوړی لیکوال، خوږ ژبی…

بیشتر بخوانید