از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

گزیده مقالات

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و طالبانیسم تشدید تنش میان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران نه‌تنها بازتاب یک منازعه دوجانبه، بلکه نشانه‌ای از بحران ساختاری در نظم امنیتی و سیاسی خاورمیانه است که پس لرزه های آن بر تمامی کشور های منطقه اثرات ناگوار دارد. تشدید تنش میان…

بیشتر بخوانید

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های قدرت قدرت های سیاسی در تاریخ همواره برای بقای شان نیازمند پوششی از قانون، اخلاق، ایدئولوژی و روایت‌های مشروعیت‌ بخش بوده اند. دولت های مدرن، حتی اقتدارگرا ترین آنها ناگزیر به تولید مفاهیمی بوده تا نقاب معنا بر چهره سلطه بزنند و رضایت مردم…

بیشتر بخوانید

نظریات قوم‌گرایانه و راسیستی مردود است!

نویسنده: نور محمد غفوری ۱. مقدمه مقالهٔ حاضر با عنوان «نظریات قوم‌گرایانه و راسیستی مردود است» نخستین‌بار در ۲۴ جنوری سال ۲۰۱۷ (نه سال پیش از امروز) در مطبوعات چاپی افغانستان و شبکه‌های اینترنتی و اجتماعی داخل کشور منتشر گردید. هدف اصلی از نگارش آن، هشدار دادن نسبت به پیامدهای ویرانگر قوم‌گرایی، راسیسم و تفکرات مبتنی بر برتری نژادی…

بیشتر بخوانید

سرمایه‌داری در لبهٔ شکست؛ اقتصاد بحران‌زده و سیاست مشت‌آهنین

نویسنده: مهرالدین مشید بحران های ساختاری نظام سرمایه داری و ظهور رهبران زورگو نظام سرمایه‌داری جهانی در مرحله‌ پسین خود با مجموعه‌ای از بحران‌های هم زمان اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست‌محیطی مواجه است. این بحران‌ها نه پدیده‌هایی تصادفی یا صرف ناشی از سوء مدیریت؛ بلکه پیامدهای درونی منطق تمرکز سرمایه، تمرکز قدرت اقتصادی و پیوند…

بیشتر بخوانید

سوسیال دموکراسی؛ تمایز مفهومی، تجربهٔ تاریخی و امکان بومی‌سازی در افغانستان

نور محمد غفوری مقالهٔ را تحت عنوان (چرا نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا آغاز می‌شود؟) به تاریخ ۱۹ جنوری سال روان ۲۰۲۶م در انترنت و صفحهٔ فیسبوکی خویش به نشر رساندم که علاقمندان زیاد آن را خوانده، پسندیده و هم نقد کرده اند.   در این مقاله می خواهم در مورد بعضی نکات مهم…

بیشتر بخوانید

ټکنالوژي، سیاست او د عدالت پوښتنه

نور محمد غفوری ایا د نوې زمانې په راتګ سره ټولنیز فکرونه زاړه شوي؟ ځینې کسان ځای ځای داسې نظر وړاندې کوي چې د نویې زمانې په راتګ سره چې نړۍ د نانوتکنالوژۍ (Nanotechnology) او روباټونو پر لور روانه او له حکومتونو سره د مستقیمو معاملو رول زیاتیږي، نور د شعارونو او ټولنو دوران تېر او دا د تاریخ کندو ته…

بیشتر بخوانید

بحران فقر در افغانستان: عوامل، چشم‌انداز و راهکارهای مقابله با آن

افغانستان در یکی از تاریک‌ترین برهه‌های تاریخ معاصر خود بصورت عمومی و به ویژه از نظر معیشتی قرار دارد. فروپاشی نظام پیشین، قطع ناگهانی کمک‌های بین‌المللی که پیش از این ۷۵ درصد بودجه عمومی را تأمین می‌کرد، و تحریم‌های بانکی، شوک عظیمی به بدنه ضعیف اقتصاد کشور وارد کرد. امروز، فقر تنها یک پدیده اقتصادی…

بیشتر بخوانید

طالبان؛ گسست خشونت‌بار و تعلیق تاریخ در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید حکومت ضد تاریخی طالبان؛ نمادی ازایستایی در برابر پویایی تاریخ حکومت طالبان نه یک وقفهٔ موقت، بلکه تعلیقی خشونت‌بار در مسیر تاریخ سیاسی–اجتماعی افغانستان است. با توجه به نظریه‌ ها در رابطه به تاریخ، دولت، و خشونت؛ طالبان از منطق تداوم تاریخی، نهادسازی و مشروعیت مردمی گسسته‌ اند و با جایگزینی خشونت…

بیشتر بخوانید

از اختناق در سطح طالبان تا اختناق در دموکراسی های جهان

نویسنده: مهرالدین مشید اختناق داخلی طالبان و مصلحت‌گرایی جهانیان اختناق در افغانستان معاصر صرف پیامد رفتار های اقتدارگرایانه طالبان نیست، بلکه نتیجه رفتار متقابل میان سرکوب نهادی‌شده داخلی و رویکرد مصلحت‌ گرایانه نظام بین‌الملل است. استدلال بر این است که تعامل گزینشی و غیرمشروط بازیگران جهانی با طالبان، به بازتولید و تثبیت اختناق سیاسی، اجتماعی…

بیشتر بخوانید

عدل الهی و عدالت اجتماعی و سرنوشت عدالت در جهان

نویسنده: مهرالدین مشید  خوانشی فلسفی–دینی از نسبت خدا، انسان و مسئولیت اجتماعی حال پرسش این است که آیا فلسفه وجودی داد بر ضد بیداد به تاریخ پیوسته یا فصل تازه ای از این نبرد آغاز شده است. از همه مهمتر اینکه آیا داد، با این همه شکست های تحمیلی، همراه با مسخ و تحریف ها…

بیشتر بخوانید

اختلاف دښمني نه ده؛ د اختلاف نه زغمل دښمني زېږوي

نور محمد غفوری په انساني ټولنو کې د بڼو او فکرونو اختلاف یو طبیعي، نه‌جلا کېدونکی او حتمي واقعیت دی. انسانان د فکر، باور، ارزښتونو، تجربو، شخصیت او عقلاني لید له مخې یو له بل سره توپیر لري. مبالغه به نه وي که ووایو چې په هره ټولنه کې د هغو د نفوسو په شمیر متفاوت انسانی فیګورونه…

بیشتر بخوانید

جغرافیای سیاسی افغانستان و رقابت های نیاتی قدرت ها

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان ژیوپلیتیک نیابتی؛ در هم زیستی با گروههای تروریستی  افغانستان در طول تاریخ معاصر همواره در کانون رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای قرار داشته است. پس از حاکمیت طالبان در افغانستان و حضور رسمی و آشکار ده ها گروه تروریستی تحت حمایت این گروه، جایگاه افغانستان در معادلات قدرت به یکی از…

بیشتر بخوانید

تحول ششم جدی، روزی که برایم زنگ زنده‌گی دوباره را به نواختن گرفت 

نوشته از بصیر دهزاد   قصه واقعی از صفحات زنده‌گی ام  این نوشته در واقعیت قسمت پنجم داستان زنده گی ام  در زندان پل چرخی است که تحت عنوان بالا در پنج قسمت سالها قبل در سایت های مختلفه انترنتی اقبال نشر یافته بود.   در طی این روز ها که ششم جدی در ابعاد وسیع به نقد و تحلیل گرفته…

بیشتر بخوانید

مهاجران در تیررس تروریستان و بازتولید سلطه طالبان در تبعید

نویسنده: مهرالدین مشید ترور جنرال سریع ، سرآغاز یک توطئه مضاعف، دو پهلو و پیچیده جامعهٔ مهاجر افغانستان، که خود زخم خوردهٔ دهه‌ها ترور، جنگ، ناامنی و بی‌دولتی است، امروز نیز در بیرون از مرزها از تیررس خشونت و توطئه در امان نمانده است. حمله به جنرال سریع نه یک رویداد منفرد، بلکه نشانه‌ای نگران‌کننده…

بیشتر بخوانید

فدرال خواهی و هویت خواهی

در کنار فدرال خواهی درین تازگی ها پسوند دیگری بنام هویت خواهی ضمیمه شده است که منظور آن هویت تاجک تباران می‌باشد. تاجک ها از لحاظ تاریخی ، ارزش ها ، باورها و تعلقات ، ویژگی های دارند که ضرورت به مطالبه هویت برای آنان نیست. هویت اجتماعی شان بر بنیاد زبان ، قومیت، دین…

بیشتر بخوانید