چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

«
»

شعر،ادب و عرفان

تاریک راه

 بیژن باران راه ما گم شده بسوی نور. در گرگ و میش بیسایه بدور خودمان می گردیم. راه ما گم شده بسوی نور. خاطرات روزهای خوب جا مانده در سیاهی دور. زیر راه شیری، آتش شب یلدایی،  از یادها رفته. آسمان تاریک بی ستاره بر فراز شهر آویخته. باد کاشتند؛ دود درو کردند. جغد بر…

بیشتر بخوانید

دل شیدا

رسول پویان دل گم گشته را از هر دیاری جستجو کردم نشد پیدا اگرچه عالـمی را زیر و رو کردم شـنـیـدم نـالۀ تاریـخ و فـرهـنگ و تمـدن را بهررنگی بهرجایی و هـرشکلی نمو کردم ندانستم که منظورفلک اززادوکشتن چیست مگـر در چـرخۀ جبر شـدن افتاده خو کردم حـدیث حـال و فـردا و قـدیـم افـسانـۀ تکرار…

بیشتر بخوانید

منتخب اشعار بانو سارا_پشتیوان شاعر کرد عراقی

برگردان زانا_کوردستانی  بانو “سارا پشتیوان” (Sara Pshtiwann) شاعر و نویسنده و ترانه‌سرا و بازیگر تئاتر کُرد، زاده‌ی ۲۰۰۲/۰۵/۲۸ میلادی در شهر کرکوک است، که از ده سالگی به همراه خانوده، در شهر سلیمانیه ساکن شده است.  اشعار و ترانەهای او را چند خوانندەی کُرد اجرا کردەاند. نمونه‌ی شعر: (۱) وقتی رفتی، گفتی طاقت می‌آورم! خدا…

بیشتر بخوانید

یه مناسبت سومین سال پرواز ملکوتی ستارۀ تابناک شعر و عرفان افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید روان نجم العرفا حیدری وجودی شاعری صمیمی و درد آشنا شاد باد سخن برسر غروب خورشید و سالروز وفات شاعری عارف، عاشقی شوریده حال و عارفی درد آشنا و صمیمی است که چون ستاره ای در آسمان شعر و عرفان افغانستان درخشید و زنده گی خویش را صادقانه وقف اعتلای ادب و…

بیشتر بخوانید

زولانۀ احکام

رسول پویان بـر شکـن زولانـۀ احـکام بی بنیاد را دورکن از ذهن انسان جبرواستبداد را پاک کن قانون خاخام رازاوراق کتاب در جهان نـو ز نـو آغاز کن میلاد را درب زنـدان خرافات و تـوهم را بکن پاره کـن تسبیح شیخ و مفـتی شـیاد را گوهـر دانش ز دریای دل انسـان بجو جـمع کـن دام…

بیشتر بخوانید

فرم و محتوا؛ یادی از ادبیات هومانیستی خونین سرخ

آرام بختیاری فرم یا محتوا ؟- پرسشی اجتماعی، فلسفی، زیبا شناسی.  رابطه فرم و محتوا یکی از پرسشهای مهم و کهن تاریخ ادبیات و فلسفه در غرب است. دو مقوله فرم و محتوا مفاهیمی دیالکتیکی ماتریالیستی هستند که وحدت متضاد تمام پدیدهها، ظواهر، و اشیاء را منعکس میکنند. میان فرم و محتوا یک وحدت دیالکتیکی…

بیشتر بخوانید

یادت نره

تا ترا جان است به تن این حرف من (یادت نره ) پیرو افتاده ز پا هم مرد و زن  یادت نره  خفته در خون از جفای فتنه جو صد ها جوان  آن دلیران دلاور تهمتن یادت نره  سال‌ شد مردم ما پایمال اجنبیست  جهد کن پاس وطن مرز کهن یادت نره  چاره سازی کن…

بیشتر بخوانید

داستان کوتاه اعلان

 ندارم بخدا! نیست! والله ندارم! بلله ندارم!– ندارم و نیست که نشد جواب! باید یه کاریش بکنی؛ گفته باشم!– وقتی پول نباشه خوب نیست دیگه! نمیشه، چه گلی به سرم بگیرم تو میگی؟! برم دزدی!؟ برم راهزنی؟!– آره! برو! هر کاری که نی‌تونی بکن، اصلن برو آدم بکش ولی باید هر طور شده جور کنی!مرد…

بیشتر بخوانید

چگونه بنویسیم؟ 

نویسنده: محمدناصر غلامی  اگر بنویسیم، چگونه بنویسیم؟ از مدت‌ها به این‌سو گاهی انگشتانم روی صفحه‌ی کیبورد و واژه‌ها می‌لغزید و چیزی‌را مثل خیلی‌های دیگر سر و پا کنده بدون درنظرداشت و رعایت اصول و معیارهای نگارشی می‌نوشتم. اما این نوشتن‌ها درحد ابراز حس درونی و دل‌یخ کردن بالای واژه‌ها چیزی بیش نبود. البته برای آغاز…

بیشتر بخوانید

پرنده‌ی خیال روایت از شرح حال جامعه افغانستان

«پرنده‌ی خیال» دفتر شعری است‌که به‌تازگی به زیور چاپ رفته است. پدید آور این دفتر، صبغت الله نازل است.  این اثر نخستین دفتری شعری او است‌که با پالایش وبرگه آرایی اسمعیل لشکری، شاعر و ویراستار نام آشنا، روانه‌ی چاپ شده است.  مجموعه‌ی شعری پرنده‌ی خیال، دربر گیرنده‌ی ۴۶ قطعه غزل است‌که به پیروی از سبک…

بیشتر بخوانید

جنگ آب و تریاک

رسول پویان جنگ آب و معدن و تریاک را در می دهند مافـیــا را در لـبـاس دین کر و فر می دهند قصۀ تریاک چین و قحطی و تریاک فارس گویی در اشکال نـو رنگ مکـرّر می دهند خاک میهن را سراسرماین گذاری می کنند ریـمـت آن را بـه دســت کلۀ خـر می دهند مـرکــز…

بیشتر بخوانید

داستان «درگیری میشیگان»

نویسنده «ارنست همینگوی» مترجم «جعفر سلمان نژاد» جیم گیلمور از کانادا به خلیج هورتون آمد. او آهنگری را از پیرمرد هورتون خرید. جیم کوتاه و سیاه با سبیل‌های کلفت و دستان بزرگ بود. او یک نعل‌گر خوب اسب بود و حتی با پیش بند چرمی خود هم چندان شباهتی به آهنگرها نداشت. او در طبقه‌ی…

بیشتر بخوانید

هوش مصنوعی

رسول پویان هوش مصنوعی رقیب ذهـن انسان می شود دم به دم با عقل ما مشت و گریبان می شود دانش جمعی و عقل و هوش کل را میخورد در مـیـان مـردم بـیـچـاره سـلـطـان می شود از خــدای ذهــن محــدود بـشـر دوری کـنـد با خـدایان در جـدال و خـود یزدان می شود آن چه آدم…

بیشتر بخوانید

شهنامه و هویت شنایی

فردوسی از حماسه‌سرایان شناخته‌ شده‌ای زبان فارسی است‌که از او به مثابه‌ی نگهدارنده و زنده کننده‌ی زبان فارسی، یاد می‌شود. او با نوشتن و سرودن «شهنامه» به زبان فارسی جان و جهان بخشید است. جان ازین‌نگاه‌ که واژه‌های سُچه، سُتره و معلوم‌الحال فارسی را مرتب‌ ساخته و در شهنامه‌اش گنجانیده است‌که پس از او برای…

بیشتر بخوانید

سوره عشق

نوشته نذير ظفر ايدل بيا كه محفل شادى بپا كنيمياد جمال آن بت شيرين لقا كنيمدر ساغر خيال مى خاطرات را ریزیـــم و جان ز غصه دنیا رها کنیماز چشـــــــــم سبز یار بهاری بیاوریمبا غنــــــچه لبش دل خود را شفا کنیمدر قبـــله رخ اش و بمـحراب ابرویشبا سوره هـــای عــشق نمازی ادا کنیمفتوای دیدنـــش به هــمه…

بیشتر بخوانید