پر له خەمم!
[خه‌م]
پر له خەمم!
پر لە خەم…
خەم له سینگمە،
پر لە بەخەڵم‌و
پر لە چاوو
پر لە دەمم!
خەم پر لە ناق‌و
پر لە چنگ و
پر لە گیرفانمه!
پر لە ناوی پەڕە-پەڕەی کتیبەکانم
پر لە ناوی خۆنوس و پێنووسەکانم
پر لە قەراغەی پەنجەرەکانم
پر لە نێوانی ئینجانەکانم
پر لە گوڵگەشت و هەسار و دەرمالەکانم
پر لە شار و کۆڵان و لاکۆڵانی
پر لە وەڵات و هەست و واتەویرەم…
مالەم خەمە
کارم خەمە
بارم خەمە
یا خوا! تواوی ئەم جیهانە-
خه‌مه! خەمە! خەمە!
چی ده‌زانی؟!
تۆ نازانی!
بۆت بڕوا نیە
خەمە کە هەر رۆژ پیم تەلەفۆن دەکات‌و
بۆم دەست‌خەت دەنیری
بەربانبەرم دادەنیشیت‌و شیعر دەخوینیت
جاروەجارێک گۆرانی ئاخدارو پرلە پەژارە دەچڕیت‌و
یەکسەرە ئەسرینەکانم ئەسڕینیت…
پر له خەمم!
پر لە خەم…
بابم خەمەو دادەم خەمە!
برام خەمەو وارەم خەمە!
ژنم خەمەو منداڵم خەمە!
خەمە کە هەر بەیانی لە خاو دام‌ده‌چەلەکنیت و
چیشتم پی دەدات‌و
نیمەرۆان-نیوەڕۆژ و چاییکی تاڵ و
تاریکان ده‌ستم دەگریت و
لە کووچەو و کۆڵان هاوکه‌س ده‌بیت‌و هاوقسەم
ئەمجا کە شوگار لە ڕی دیتەوە
لاوێنم دەکات‌و له پێخەفەکم ئەمخەفینیت…
چیت پی بلم؟!
جیهانی من، خەمەیکی گورەیە!
زور… زوور… زووور…
تەنها ئەوەی وەختێک من بمرم
لە دەستی خەم نەجاتم ئەبیت،
سایەی خەنەو خوشی
لە لیوم دادەنیشت.
◇ برگردان به فارسی:
[غــم]
پُر از غمم!
پُر از غم…
غم در سینه‌ام است،
پُر از آغوشم و
پُر از چشم
و پُر از دهانم!
غم پُر از حلق و
پُر از چنگ و
پُر از جیب‌هایم است!
پُر از ورق به ورق کتاب‌هایم،
پُر از خودکار و قلم‌هایم،
پُر از لبه‌ی پنجره‌هایم،
پُر از میانِ گلدان‌هایم،
پُر از باغچه و حیاط و در خانه‌ام،
پُر از شهر، کوچه و پس‌کوچه‌هایش،
پُر از سرزمین، حس و فکر و خیالم…
خانه‌ام غم است،
کارم غم است،
بارم (بارِ زندگی‌ام) غم است،
ای خدا! تمامِ این جهان…
غم است! غم است! غم است!
چه می‌دانی؟!
تو نمی‌دانی!
باورت نمی‌شود؛
غم است که هر روز به من تلفن می‌کند،
برایم نامه می‌فرستد،
روبرویم می‌نشیند و شعر می‌خواند،
گاه و بی‌گاه آوازهای سوزناک و پر از ناله سر می‌دهد،
و یکسره اشک‌هایم را پاک می‌کند…
پُر از غمم!
پُر از غم…
پدرم غم است و مادرم غم!
برادرم غم است و خواهرم غم!
همسرم غم است و فرزندم غم!
غم است که هر صبح از خواب بیدارم می‌کند،
و مرا صبحانه می‌دهد،
و ظهرها نهار و یک استکان چای تلخی،
و هنگام غروب دستم را می‌گیرد،
و در کوچه‌ها و گذرگاه‌ها، همراه و هم‌سخن و هم‌دم می‌شود،
و آن‌گاه که شب از راه می‌رسد،
نوازشم می‌کند و در رخت‌خوابم مرا می‌خواباند…
چه بگویمت؟!
جهانِ من، غمی بزرگ است!
زیاد… بسیار… فراوان…
تنها زمانی که بمیرم،
از دستِ غم نجات می‌یابم،
و سایه‌ی خنده و شادی،
بر لبانم می‌نشیند.
#زانا_کوردستانی
