شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

«
»

Monthly Archives: April 2026

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن آمده ام تا راوی فرهنگ وتمدن شده ام با تیـغ قـلــم در انجـمـن آمده ام ******* سـازش به قـاتـلان مـردم جرم است باخـتـن بـرای بـار چـنـدم جرم است از قـلـۀ پـیـروزی بـه خـاک افـتــادن چون کاه بدون کسب گندم جرم است ******* مردم و…

بیشتر بخوانید

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر طرح علمی–اکادمیک انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان و دیدگاههای مشترک حقوقدانان، نهادهای علمی – مسلکی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ، فعالان مدنی و مدافعان حقوق زنان افغانستان، این اعلامیه بهعنوان حاصل یک اجماع فکری در کنفرانس علمی–مسلکی انجمن به نشر میرسد. افغانستان با از نیم…

بیشتر بخوانید

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم قوا و سلطنت پارلمانی. جان لاک انگلیسی (1704-1632.م)، فیلسوف سیاسی، نماینده مهم تجربه گرایی، در 4 قرن پیش لیبرالیسم، فردگرایی، و تولرانس را نمایندگی میکرد. او غیر از تئوری و فلسفه سیاسی، اقتصاد دان، روانشناس، و پداگوگ نیز بشمار می آید، و ایدئولوژی…

بیشتر بخوانید

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین یک اشتباه تاریخی

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را می پردازند امروز تصویر میر اکبر خیبر را  در صفحه فیسبوک دیدم که به مناسبت ترور او در ۱۷ اپریل ۱۹۷۸ به نشر رسیده بود و با دیدن آن درست ۴۸ سال پیشتر از امروز در ذهنم تداعی شد که دانشجوی سال دوم فاکولته…

بیشتر بخوانید

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق وعــرفـــان که عارفــان وعشــاق صحبت اش باشــد  راحـت بجـــــان بـا آشنایـــی با چنیـــن  دستـــه  بیــا بـی  ز حق،  نشـــان که اینها انـد فـــروزان اختــــــر بر بسطی  ظٌلمان  شبــان ای بیخبــــر به ســـویـی علـــــم وعشق شو دایــــم روا ن که رهـــی بهتـــــــری زعشــق وعلـــم نبـــا شد بر جهـان گر بینـــی بذاتــــــــی هستـــــی…

بیشتر بخوانید

نی‌نوای تاریخی، ربطی به نی‌نوای موسیقایی و نی‌نامه‌ی مولانا نه دارد

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مبان. از نماینده‌ی مبان به سامانه‌‌ی هوش‌‌مند چت‌جی‌پی‌تی! روش گفت‌ومان مستقیم با هوش مصنوعی را مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه‌ می‌دانم، اساس گذاشت خیلی‌ها پندارشان این‌ست که گویا مکتب از ماشین‌خردورز نقل و نقالی می‌کند. برعکسِ این پندارهای منفی‌‌گرایی گروه‌ مذکور،‌ چنانی که بارها گفته ایم، ما مدعی دانایی کامل نی‌ستیم،…

بیشتر بخوانید

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های جامعه افغانی ما 

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان ارائه گردید است، روی  موضوع  آسیب‌ شناسی تاریخی،  مفهوم، اهمیت و ضرورت آن برای بررسی، تعین اهداف  ملی فراقومی، فرا گروهی ، برای امروز و فردا های جامعه پر آسیب افغانی ما متمرکز گردیده است. جامعه  که در طی بیش از یک قرن در انقطاب های سیاسی، اجتماعی، مذهبی ، قومی وزبانی  قرار داشته ، جامعه را به آسیب های بزرگ مواجه و راه های انکشاف، ثبات دایمی، استحکام نظام قانونمند دولتی ، شکل گیری اندیشه ملی و فراراه های ترقی اجتماعی را در وجود یک ملت واحد، سرزمین واحد و وفاق ملی به چالش  و موانع، یکی پی دیگری،  قرار داده است. در تداوم این انقطابها و بحرانها  نه جامعه ملی ما در وجود  یک کشور کثیرالقومی  و هم هیچ یک از این اقوام از این آسیب ها در امان  بوده اند.  برای یک مدخل و باز ساختن موضوع باید در قدم نخست تعریفی از آسیب شناسی تاریحی ارائه نمود.  «آسیب‌ شناسی تاریخی یکی از بخش های از علوم بشری است که به بررسی و تحلیل مشکلات، انحرافات، ضعف‌ها و بحران‌های جوامع در جریان تاریخ می‌پردازد. این در واقعیت  مطالعه، بررسی و نقد سالم  رویدادهای گذشته، علل شکل‌گیری ناکامی‌ها، فروپاشی‌ها، رکودها و بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میباشد که  از آن‌ها برای  درس  ها ، تجارب ودرک بهتر وضعیت حال و پیش‌بینی آینده استفاده موثر و مثبت  صورت گیرد.»  آسیب شناسی تاریخی افغانستان هم متکی برهمین  تعریف ،  یک تحلیل نقادانه از تاریخ  پر رنج  افغانستان با تمرکز بر نقاط ضعف، خطاها و چالش‌های است که در مسیر تحولات تاریخی جامعه ما رخ…

بیشتر بخوانید

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده بزرگ روس در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی نویسنده. یوری پوشچایف یوری ولادیمیروویچ پوشچایف – کاندیدای علوم فلسفی، پژوهشگر دانشکده فلسفه از دانشگاه دولتی لومونوسوف مسکو. فدراسیون روسیه. وی پژوهشگر ارشد بنیاد اطلاعات علمی علوم اجتماعی آکادمی علوم روسیه فدراسیون روسیه است.  وظیفه این…

بیشتر بخوانید

جنگ و صلح لغزنده

شباهنگ راد جنگ یکی از مشخصه‌های اصلی سیاستِ جهان سرمایه‌داری است. در این زمینه، هم منافع و ثمرات حاصل از جنگ‌ها برای طراحان آن کاملاً روشن است و هم پیامدهای ویرانگر آن به‌طور گسترده‌ای بر جامعهٔ جهان انسانی سایه انداخته است. درواقع، علل و پیدایش جنگ، مشابه سایر سیاست‌ها، ناشی از تقابل و رویارویی منافع…

بیشتر بخوانید

رسواییِ پشتِ نقابِ «کارگر»

آستان بوسِ «دانیل وبستر»؛ پاسبان برده داریِ امپریالیسم آناهیتا اردوان «پایان» هیات اجرایی راه کارگر؛ «فرقۀ پشت نقابِ کارگر»، در آخرین پاراگراف ارزیابیِ یکشنبه ۲۴ اسفند ۱۴۰۴ برابر با  ۱۵ مارس ۲۰۲۶ می گوید:«با آرای همگانی..حاکمیت اکثریت را به نام اکثریت، به نفع اکثریت و به وسیله اکثریت برقرار کند». قبلا در تحلیل انتقادی گفتمان…

بیشتر بخوانید

نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر

له ښاغلي عبدالملک پرهیز سره، چې نومیالی لیکوال، خوږ ژبی شاعر، تکړه څېړونکی او ژباړونکی دی د نړېوال ادبي ښوونځی (امپرسیونیسم) په تړاو ځانګړې مرکه مرکوال: انجنیر عبدالقادر مسعود د ادب او فرهنګ درنو او پتمنو مینه والو! ښاغلی عبدالملک پرهیز د پښتو ژبې او ادب په غوړېدلي بڼ کې هغه پیاوړی لیکوال، خوږ ژبی…

بیشتر بخوانید

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه و تدوین : فرشید یاسائی پیشگفتار: انسان از آغازِ آگاهی خویش تا امروز در میانهٔ دو نیرو زیسته است، نیرویی که او را به سوی ساختن، پیوند دادن و معنا بخشیدن می‌کشاند و نیرویی که او را به سوی گسست، ویرانی و فروپاشی سوق…

بیشتر بخوانید

محاصرۀ تنگۀ هرمز

درگیری نهایی آمریکا و ایران رویارویی بین دو نیروی جهانی در خاورمیانه- معنویت و بی‌رحمی- به نقطۀ اوج خود نزدیک می‌شود دمیتری سدوف (Dmitry SEDOV)- دانشمند علوم سیاسی، روزنامه‌نگار ا. م. شیری- این ادعای درشتی نیست اگر بگویم وجدان بشر خفته و چشم حاکمان کور و گوش ‌آن‌ها بکلی کر شده است. و گرنه چگونه…

بیشتر بخوانید

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ خـرچنگ است گـر بـار سـوم بـه دام دشـمن افـتـیـد دوراز خرد و تمدن و فرهنگ است ******* با گرگ خشن سـازگاری پوچ است با تـشـنۀ خـون بـردباری پـوچ است باعهد شکن به صلح وسازش نرسید با کـور خرد نامه نگاری پوچ است *******…

بیشتر بخوانید

مذاکرات منتهی به بن‌بست

دمیتری سدوف (Dmitry SEDOV)- دانشمند علوم سیاسی، روزنامه‌نگار ا. م. شیری- آیا رواست پیروزی نظامی دلاوران جان بر کف نیروهای مدافع میهن با پشتیبانی مردمی در خیابان‌ها و میادین تحت عنوان مذاکره با آمریکا به به شکست سیاسی تبدیل شود. در این ارتباط رجوع شود به مقالۀ در باب مغالطه به‌ویژه به بند مذاکره! *-*-*…

بیشتر بخوانید