سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

«
»

شفتالو در سیاست و شف شف آن در جامعه سیاسی افغانستان چیست؟

روزانه ممکن این ضرب المثل افغانی را٬ بگویم یا بشنویم که شف شف نگو٬ بگو شفتالو٬ منظور ما در سیاست از شفتالو عبارت از منافع عامه یا خیر عمومی که شف شف آن٬ هنرهای چون حیله و مکر یا تمثیل های دروغین سیاست مداران می باشد که در نتیجه: شفتالو یا همانا نفع عمومی به نفع خصوصی تنازل می کند. 

که تار و پود یا فلسفه دولت در خدمت عبارت از رفع نیازمندهای اجتماعی می باشد. که با افکار قومی و سمتی بودن یا شدن٬ بستر را برای مجریان مهیا می سازیم٬ تا منافع عامه را دزدی کنند. از طرفی اسطوره سازی در ماهیت مردم سالاری را نفی می کند. از این جهت سالانه در ایالات متحده آمریکا٬ بین هزار تا یک هزار و پنجصد انتخابات برگزار می شود. یعنی همه انتخابات به مفهوم انتخاب فرد اول یا نمایندگان مردم نیست. بلکی به این معنا می باشد که در همه امور فرد گرایی منتفی شده و نظر یا ایده ها به رای سپرده شده و الزامی می شود. بطور مثال: انتخاب مدیر مکاتب یا انتخاب رییس باشگاه ورزشی و امثالهم …

و در جامعه سیاسی احزاب مردمی به مفهوم اینکه: رهبر حزب٬ از طرف اعضاء انتخاب شده و ماقبل انتخابات در حیطه اساسنامه حزب٬ برنامه خودرا به اعضاء اعلان می دارد.  اما متاسفانه در جامعه سیاسی ما٬ احزاب تک رهبری قومی و موروثی می شود٬ که در نتیجه ماهیت مردم سالاری را٬ از بین میبرد. 

در چنین حالت احزاب با مجریان قدرت در طول بیست سال جمهوریت٬ در دزدی منافع عامه شریک بودند. و فکر نکنم به مانند اشرف غنی شف شف گوی شفتالو دزد٬ در تاریخ افغانستان تجربه شده باشد – که تنها در بخش هوانوردی که خودم شاهد بودم و می دیدم اعضاء تیم دولت ساز غنی٬ چطور با بی حیای تام دزدی می کردند. و دزدی که به مثابه خیانت ملی محسوب می گردد یعنی انتقال قدرت در ۲۰۲۱ به طالبان و رابطه غنی و طالبان از رفتن انتخابات به دور دوم در ۲۰۱۴ شروع می شود. و طالبان از نقطه ضعف غنی٬ یعنی حریف داری وی با رقیب سیاسی اش در درون نظام همانا دکتر عبدالله٬ بسیار استفاده کردند. که نظام تا ۲۰۱۹ متلاشی شده بود و می توان مذاکره آمریکا با طالبان را٬ ناشی از ناکامی جمهوریت به سبب احزاب تک قومی و مجریان دزد دانست. 

محمدآصف فقیری