محمد عالم افتخار بیش از شش دهه زندگی آگاهانه پر فراز و نشیب و پر تجربه و پرخاطره.  با هر شرایطی که بوده 6 پسر و دختر و 20 نواسه و دو کواسه را از خودم دیده و با ایشان کمابیش محشور و مأنوس بوده ام و شاید با بیش از صدها کودک مماثل شان…

 نور محمد غفوری  سخن  نخست: سقوط جمهوری اسلامی افغانستان به فروپاشی یک نظم سیاسی- حقوقی انجامید که در چارچوب آن، نظام حزبی و ساختارهای نهادی پیشین نیز مشروعیت و کارکرد خود را از دست دادند. این مقاله استدلال می‌کند که آغاز فعالیت نهضت جدید سوسیال‌دموکراسی افغانستان از ابتدا، نه یک انتخاب سلیقه‌ای، بلکه پاسخی عقلانی به گسست ساختاری…

            محمد عالم افتخار                برای خرمن کردن یک دانش و بینش بزرگ  شب جمعه مهمانی محترم داشتم که به سخن خودش و دیگران؛ 17 سال «فضیلت مآب» بوده است و اکنون از دست مردم نیازمندِ کمک های حقوقی؛ روز و شب ندارد.  گرچه او بنابر دانش بالا که اندوخته و تجارب طولانی یک عمر؛ حقیقت را…

تاریخ در سیاست عملی٬ عبارت از آینده نگری و برنامه های استراتیژی محور یعنی اقتدار بخشی قدرت٬ چون هدف گفته می شود. ·       ساکت بودن تاریخ: مجموعه تصامیم سیاسی در چندین دهه های اخیر در افغانستان٬ از نقاط برای آن نقاط در جریان است٬ که زمان هدر و هستی یا هدف مجهول می باشد. این نقاط عبارت از٬ یکم:‌ بدوی بودن جامعه…

گزارش ویژه از پشاور؛ اسلام‌الدین جرأت، پایان دسامبر ۲۰۲۵ – — – – شمس‌الدین خان صبح روز سه‌شنبه پیامک پسرش را از لندن دریافت کرد: «پدر جان، پول را به حسابت واریز کردم.» او که برای پرداخت هزینه برق و گاز عجله داشت، به بانک رفت. کارمند پشت شیشه بدون چشم‌به‌چشم شدن گفت: «حسابتان بسته…

**گزارش ویژه از پیشاور** | پایان سال ۲۰۲۵ اسلام‌الدین جرات ### جمعیتی بزرگ‌تر از ۲۵ کشور جهان، اما بدون هیچ حقی سه‌میلیون مهاجر افغان در پاکستان زندگی می‌کنند که نه شناسنامه دارند، نه حق کار قانونی و نه امکان باز کردن یک حساب بانکی ساده. این‌ها افغان‌‌های هستند که در میان گزینه های بد وبدتر…

نور محمد غفوری لنډیز   د روان ۲۰۲۵م کال د دسمبر د میاشتې په شپږمه نېټه د آلمان د فرانکفورت په ښار کې د (ملی مرکې یا ګفتمان ملی) تر نامه لاندې د افغاني سیاستوالو او ټولنیزو فعالینو یوه درنه غونډه جوړه شوه. په دې لیکنه کې غواړم د همدې موضوع په اړوند خپل نظر په…

   نوشته ی : اسماعیل فروغی      اخیراً نشریه ی معتبرامریکایی ” نیولاینز” به نقل ازمنابع معتبرپاکستان نوشته است که:« حلقه ی قدرت درپاکستان ازطالبان دست شسته و برنامه ی تغیررژیم طالبان را در دستورکارخود قرارداده است… براساس گفته های منابع این نشریه ، پاکستان پس ازتشدید اختلافات با طالبان ، به سرعت با رهبران مخالف طالبان…

امیر دوست محمد خان بار دوم ؟ برای تحقق هر طرح سیاسی ابزار سیاسی مطابق به ماهیت همان طرح نیاز است . گفتگوی ملی که آغای غنی مطرح کرده است به چهره های ملی ، جریانات سیاسی ملی دارای پشتوانه ملی و توانمند ضرورت دارد . گفتگوی ملی یعنی طرق دریافت حل مشکلات موجود در…

       نویسنده : اسماعیل فروغی       این روزها ، فضای مجازی ما بازپرازبحث ها و کج بحثی ها درمورد زبان فارسی شده است . منشأ تمام بحث ها وکج بحثی ها بازهم همان رادیوی بی بی سی و برخی ازهموطنانیست که آگاهانه یا ناآگاهانه ، دری را زبانی جداگانه ازفارسی پنداشته ، می خواهند ، مردم ما…

 ما  با رؤیای عدالت اجتماعی وارد میدان شدیم  تحول ثور ۱۳۵۷ را از نزدیک تجربه کردیم ، شکست در قدرت ، سرکوب و تبعید را از سر گذراندیم، در مواجهه با «سوسیالیسمِ موجود» دچار تردید شدیم و سرانجام با دیدن رفاهِ کشورهای غربی و غلبه‌ی گفتمان نئولیبرالی، چرخشی تاریخی را پشت سر گذاشتیم .  در…

عبدالصمد ازهر                                                                           ۰۴ / ۱۱ / ۲۰۲۵      دیروز باز هم زلزله نیرومند به قدرت  ۶ اعشاریه ۳  درجه…

                                     فهرست   مطالب صفحه           مضمون صفحه           مضمون ۱۵.۱۶.۱۷.۱۸.۱۹. ۲۰.۲۱.۲۲.۲۳. ۲۴. ۲۵. ۲۶. ۲۸. ۳۰.۴۶.۴۷.۴۸. ۴۹.۵۰. ۵۱. ۵۲. ۵۳. ۵۴. ۵۵. ۶۲.۶۳.۶۴. ۶۵.۶۶. ۶۸. ۶۹. ۷۰. ۷۱.۷۲. ۷۳. ۷۴.۷۵. پیشگفتارشناسایی با بندهسرگرمهی اطفال افغانستان۱. بابه زنجیر باف ‏۲. جز بازی۳.جرکان۴. گیرکان‏۵.چشم پتکان۶. خم تکه بازی۷.توپ دنده…

در قلب تحولات اقتصادی و ژئوپلیتیکی آسیای مرکزی و جنوبی،پروژه‌ای عظیم در حال شکل‌گیری است که می‌تواند نقشه ترانزیت و تجارت منطقه را برای همیشه دگرگون کند. خط راه‌آهن بلخ-هرات، با بیش از ۵۶۰ کیلومتر طول، تنها یک پروژه عمرانی نیست؛ بلکه نماد آرمان دیرینه افغانستان برای تبدیل شدن از یک «کشور محصور در خشکی»…

تتبع و نگارش از :  میرعبدالواحد سادات  کیست می‌دانی معلم؟ آنکه نازد سروری  بر همایون نام وی  ، در زیر چرخ چنبری روز معلم یادآور جایگاه والای کسانی است که چراغ دانایی را در تاریکی جهل روشن نگه داشته‌اند. این روز تنها یک مناسبت تقویمی نیست ،  فرصتی است برای تأمل در نقش معلم در سرنوشت کشوری که  در نیم قرن اخیر ، درگیر جنگ و بحران  می باشد .  امروز و درین کسوف تاریخ ، که با معرفت و معارف دشمنی میگردد و نیمی از پیکر جامعه از حق تعلیممحروم ساخته سده اند ، معلمان با  تحمل مشکلات اقتصادی و اجتماعی در دشوار ترین احوال ناهنجارروانی قراردارند .  اهمیت جهانی و  جایگاه معنوی  معلم یونسکو از سال (۱۹۹۴ – میلادی ) پنجم اکتبر را روز جهانی معلم نامگذاری کرده است. تا همیشه بیاد داشته باشیم که :  معلم، ستون اصلی آموزش و پیشرفت جامعه است. افغانستان نیز برای هماهنگی با جامعه جهانی، این روز را  از سوم جوزا به سیزدهم میزان تغییر دادهاست .  اگر به تاریخ تمدن اسلامی و نیز تجربه‌های جوامع توسعه‌یافته امروز بنگریم، می‌بینیم که هیچ جامعه‌ایبدون معارف پویا و معلمان شایسته توان عبور از تاریکی به روشنایی را نداشته است.  معرفت، بنیان خودآگاهی و رهایی از جهل است و معارف، ابزار نهادینه‌سازی این معرفت در ساختاراجتماعی و جامعه  است که معمار آن معلم می باشد .  در فرهنگ اسلامی، معلم جایگاهی بی‌بدیل دارد. پیامبر بزرگ اسلام، رسالت خود را «معلم بودن» معرفی کرده است. آزادی واقعی تنها از رهگذر رهایی از جهل ممکن است. این رهایی جز با کسب معرفت و آگاهی حاصل نمی‌شود. نلسون ماندلا ، در همین ارتباط سخن ارزشمند دارد :  «آموزش کلید پیشرفت در هر جامعه‌ای است و معلمان ستون فقرات این نظام هستند.»  معلم مانند چراغی است که تاریکی ناآگاهی را می‌زداید و مسیر حکمت را روشن می‌کند. معلمی شغل نیست ، رسالت است، هنر است، عشق ، ایثار و فداکاری است. بقول شیخ فریدالدین عطار :  «معلم، پدر معنوی جامعه است.»  تجربه تاریخی نشان می‌دهد هیچ جامعه‌ای بدون معارف پویا و معلمان شایسته نمی‌تواند پیشرفت کند. افغانستان امروز بیش از هر زمان نیازمند بازاندیشی در مفهوم معارف است. نسل جوان باید معلمان را به عنوان معماران اصلی آینده بشناسد. بدون معارف سالم، نه شهروند مسئول پرورش می‌یابد، نه حاکمیت قانون استقرار می‌یابد، نه جامعهمدنی معنا پیدا می‌کند. با وجود جایگاه رفیع  معنوی معلم، وضعیت  زندگی آنان تأسف‌بار است: کاهش منزلت اجتماعی معلم محدودیت‌ها و فشار بر معلمان زن که روز تا روز بیشتر میگردد .  این  احوال ناهنجار نه تنها معلمان را دشوار ساخته ، بلکه آینده آموزش و معرفت افغانستان را به خطرانداخته است .  ضرورت بازاندیشی افغانستان نیازمند تحول در نگاه به معلم و آموزش است. حرمت معلم باید  اساس محور سیاست‌های  فرهنگی و معارف پرور ملی باشد .  به گفته حکما :  «انسان دو معلم دارد: آموزگار و روزگار اگر  از  معلم نیاموزیم  ، دومی  و روزگار به تلخی  ‌و با شکست خواهیم  آموخت.» معارف و مکتب  مدرن در افغانستان اولین مکتب مدرن افغانستان، مکتب حبیبیانا و لیسه عالی حبیبیه، در زمان امیر حبیب‌الله خان تأسیسشد. از آن زمان تاکنون، معارف و جایگاه معلم مراحل مختلفی از رونق تا افول را پشت سر گذاشته‌اند.…