بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد  نصیب الله سیماب سره، چې د…

پیام هستی

رسول پویان ز قلب هستی پیامی بـه گوش دل گفتند چه خوش…

افغانستان در آستانه بحران چند لایه؛ ابتکار خروج از جنگ

 نویسنده: مهرالدین مشید چه کسی باید ابتکار خروج از جنگ را…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت دوم: از هویت تا قدرت؛ چگونه یک سازمان خود…

نیهلیسم؛ محصول شکست سیاسی یا فردی؟

Nihilism. آرام بختیاری نیهلیسم یعنی پوچی، انفعال، زوال، بطالت، و فاقد هدف.  نیهلیسم…

گزیده‌ی اشعار شرمین ولی

اشعار کتاب اندوه ارغوانی یک سیب گزیده‌ی اشعار شرمین ولی مترجم: زانا کوردستانی (۱) پاییز…

فراتر از امیر؛ درون معماری قدرت طالبان

قسمت اول: مسئله فقط امیر نیست وقتی درباره طالبان صحبت می‌کنیم،…

بعد از ضربه چه می‌ماند؟

افغانستان و منطقه در عصر جنگ‌های فرسایشی Wahidullah Noorzai — Former…

دل دادن و دل بردن!

امین الله مفکر  امینی                2026-25-09 دلـــــدادن ودل بردن ودل بستن نباشد…

«
»

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د افغانانو په وينو سره دي

عبدالصمد ازهر                                                                                                ۲۲/۰۲/۲۰۲۶

داسې ښکاري سعودي عربستان چې له پاکستان سره ستراتژيک تړون لري او پخپله هم د سپينې ماڼۍ لاسپوڅی دی ونه شو کولی پر طالبانو د ډيورند کرښه او د پاکستان نورې ناروا غوښتنې ومني؛ نو د لوی سرکار په سرخوځولو يې پاکستاني نظامي ځواک ته د يرغل شين څراغ روښانه کړ. 

د سعوديانو پلاوي څو ځلي د مرکې او منځګړيتوب په نامه راغلل او تر همدې يرغل دمخه هم په غير متعارف ډول د دوی لوړ پوړی نظامي پلاوی په کابل کې و. زه يې لرې نه ګڼم چې دې پلاوي به ګوتڅنډنه کړي وي چې که نه يې منې نو دروايې خله.

د پاکستان نظامی ستر واکدار عاصم منیر او صدر اعظم شهباز شریف (چې ترامپ ته يې د غوړه مالۍ بويونه ټولې نړۍ ته رسېدلي دي) د پرېکړې له مخې، د دوی هوايي ځواک پرون  یکشنبه په تياره سهار وختي، زمونږ د هيواد ننګرهار او پکتيکا ولايتونو کې اوه ځايونه بمباري کړل او د ماشومانو او ښځو په ګډون يې ۱۸ ملکي بې ګناه کسان شهيدان کړل. د پخوانيو بمباريو په څېر، اوس هم نه شي کولای خپله ادعا چې ګواکې ټي ټي پي غړي يې په نښه کړي دي اثبات کړي.

د انکار ځای نه دی چې پاکستان د هند په رقابت کې ځان ته ستر نظامي او اټومي ځواک رامنځ ته کړی دی او دې خوا ته طالب واکداران د تحريمونو او تعذيراتو  او همدا رنګه د هوايي او هوايي دفاع د تشلاسۍ له امله د منظمې جګړې برابر توان نه لري. خو هېروو يې نه چې يواځې نظامی زور د بري تر لاسه کولو له پاره کافي نه دی. 

  • د پاکستان اقتصاد پاشلی او د سعودي په ملاتړ يې تر اوسه د افلاس اعلان نه دی شوی.
  •  له ۲۵۰ تر ۳۰۰ مليارډه ډالره پوروړی دی؛ 
  • امنيت يې له کلونو راهيسې ګډوډ دی؛ 
  • د بلوڅو خپلواکي غوښتنې مبارزه له لسيزو راهيسې روانه ده او اوس يې ځواک دومره غښتلې شوې دی چې پنجاب يې وارخطاذ کړی دی. 
  • د ګوادر پروژه، د چین او پاکستان د يوې لارې يو کمربند پروژه او په بلوچستان کې پر ارزښتناکو کانونو او کميابو خاورو پانګه اچولو پروژې  له ناکامۍ سره مخ دي؛
  •  د پاکستاني طالبانو جوړښت هم د لسيزو تاريخ لري او لږ څه وروسته د افغاني طالبانو له منځ ته راتګ نه زېږېدلی دی.
  •  پښتون  او بلوڅ ولس د استخباراتی وژنو، تښتونو او کورنيو ته ځواب نه ويلو له امله سخت ناراضه دي؛ 
  • سنديان هم سندیش غواړي.

تر دې چې ورتېر شو: 

  • د دين او مذهب هغه وسله چې تر اويا کلونو زيات د دوی په لاس کې وه، اوس د افغان طالبانو له بريا سره د دوی له لاسه وتلې ده. 
  • د تاريخ په شهادت د يرغلګرو په ضد د افغانانو عنعنوي يو موټی درېدل، بل مهم فکټور دی چې په بې تاريخه له ستونزو ډک پاکستان کې شتون نه لري. 

دا دواړه هغه درنې وسلې دي چې اټومي قدرتونه يې په ګونډو کړي دي. دوی بايد شکرګزاره اوسي چې د عمومي پاڅون او جهاد اعلان نه دی ورکړ شوی، که نه سابه به يې ور په مالګه کړي او اوسنی پاکستان به بيا نه وي.

ارمان مې په دې راځي چې افغان طالبان خپلو کمزورو ټکو ته د فکري تحجر له کبله پام نه کوي. دوی د بشري حقونو، د ښځو د حقونو، د متحده ملتونو منشور او نورو منل شويو سندونو، ارزښتونو او د حاکميت له پاره د حقوقي قانوني بنسټ رغولو سره غير شرعي دښمني لري. دا دښمني قرآني نه ده، د خليفه او ځانونو په ګټه د عباسي ملايانو «اجتهاد» دی چې د نور اجتهاد مخه يې هم ډپ کړې ده. دغه رنګ موضع لرل، هر هيواد او هر دولت له هغه حق نه محروموي کوم چې بايد په نړيوالې ټولنې کې يې ولري. داسې نظام په نړيواله کڅه خپل آواز نه لري او دښمن کولی شي خپلې ټولې نارواوې د روا په جامه کې بر نړۍ ومني.

په کلکه وايم که زما همدې وروستي پاراګراف ته پاملرنه وشي، هېڅ شی به ونه بايلل شي او هر څه به تر لاسه شي.

و ما علينا الاالبلاغ!

۲۲/۰۲/۲۰۲۶

۰۳/۱۲/ ۱۳۴۴