مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

علمی و معلوماتی

آنارشیسم؛ نوستالژی اتوپی است

Anarchism.  آرام بختیاری ناکجاآباد مدینه فاضله، شوق دیدار بهشت زمینی بود.   واژه یونانی آنارشیسم، ایدئولوژی و جنبشی است اتوپیستی شبه انقلابی خرده بورژوایی؛ که مخالف: سوسیالیسم علمی، سازماندهی سیاسی، مبارزه طبقاتی، تشکیل هرگونه حزب و سازمان و تشکیلات، و هرگونه نظم و اتورتیه میان انسانها در جامعه است. آنارشیسم خواهان عملی نمودن آزادی مطلق، عدالت،برابری…

بیشتر بخوانید

علم او ټکنالوژي؛ د رښتینې خپلواکۍ محور

په اوسني عصر کې د نړۍ بڼه په بشپړه توګه بدله شوې ده. نن ورځ د ملتونو ځواک، وقار او د ژوند حق یوازې په شعارونو نه، بلکې په دې پورې تړلی دی چې هغوی د وخت له تمدن او کاروان سره څومره ملګري دي. هغه ملتونه چې د ننني تمدن، علم او مدنیت له…

بیشتر بخوانید

      نسبت ونسبیت 

نسبت بیان منسوب ومربوط ،ربط وتعلق وبا مفاهیم تناسب ،متناسب ومناسبت درقید زمان ومکان میباشد. نسبت حدود مشخص ونسبیت اندازه ی معین با بیان ضد مطلقیت که باعینیت واقعیت مترادف بوده و ابعاد گوناگون دارد که بر بنیاد فلسفه ی هستی وپدیده های اجتماعی روی پنج اصل دیالیکتیکی برپایه ی ارتباط ، تضاد ، حرکت…

بیشتر بخوانید

چرا اخلاق در همه‌ عرصه‌های زنده‌گی میان بیش‌ترین بشرِ قرنِ ۲۱ سقوط کرده

اخلاق‌نگری به سیاست‌مدارانِ بد اخلاق: مورد ترامپ محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب-دینی فلسفی من بیش از این نه می‌دانم بحث تاریخی پیرامون اخلاق میانِ ماشینِ خردورز و مکتب  درودها استاد هوش‌مندما. اگر موافق باشید ام‌روز پیرامون اخلاق در اجتماع انسانی بحث کنیم. چون ما انسان‌ها بیش‌ترین‌های ما، پابندی اخلاق اجتماعی نه داریم. حتا مکتب نوشت! (اگر…

بیشتر بخوانید

برابری حقوی + استعداد ذاتی = شایسته سالاری…!

انسان ها٬ نظر به توانایی های ذاتی برابر آفریده نشده اند. بلکه شناسایی مجموعه ارزش های حقوقی در وجود همه انسان ها٬ که وجوه مشترک دارد. چون برابری حقوقی گفته می شوند: حق حیات٬ حق انتخاب٬ حق بیان و غیره … که این برابری حقوقی بستری برای شایسته سالاری بوده٬ که قرآن برتری را٬ در دانایی گفته است: هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لَا…

بیشتر بخوانید

هویت و عوامل تعیین‌کننده آن: بررسی علمی و تحقیقاتی

نور محمد غفوری هویت یکی از مفاهیم بنیادین علوم اجتماعی و روانشناسی است که به فهم فرد از خود و جایگاهش در جامعه مربوط می‌شود. هویت نه تنها شامل ویژگی‌های فردی است، بلکه به تعلقات اجتماعی، فرهنگی، زبانی و ملی نیز مرتبط است. این مقاله با مرور ادبیات علمی هویت، انواع هویت و عوامل اصلی…

بیشتر بخوانید

نقد متافیزیک؛ شرط انقلابی بودن،شد

Metaphisik. آرام بختیاری متافیزیک؛ میان الاهیات، و هستی شناسی توهمی.   آغاز بحث متافیزیک یونانی حدود 2800 سال پیش؛ بعد از دوران خرافات و اسطوره،و در زمان منطق یا لوگوس و عقلگرایی، بشکل: ایده آلیستی، مذهبی و غیرعلمی در فلسفه دوران باستان شروع شد. ارسطو حدود 2400 سال پیش موضوع متافیزیک را در قالب “فلسفه اولا”…

بیشتر بخوانید

ترور عروس خدا، توسط پدران مقدس!

Hypatia(355-415م ). ترور دختر خدا، توسط پدران مقدس! آرام بختیاری نبرد مکتب و دین؛ قتل زنی فیلسوف. ای داد و بیداد! 1610 سال پیش؛ در سال 415 مسیحی، گرچه پیش از آغاز قرون وسطا، شهید: خانم هیپاتیا اسکندری، زنی دانشمند و فیلسوف، مسئول مکتب نو افلاتونی را، در بندر اسکندریه مصر؛ آنزمان هنوز مستعمره دولت…

بیشتر بخوانید

«سازش» و «سازشکاری» یعنی چه؟

‫ رفیق نورالدین کیانوری ــ پرسش و پاسخ، شمارهٔ ۲۰، دی‌ماه ۱۳۵۹ــ ‫ س: روزنامه «میزان» در مقالهٔ «مارکسیسم و سازشکاری» نوشته است: عجیب است حزب توده که اثر داهیانهٔ «بیماری کودکی چپ‌روی» … را خوانده است، به سازشکاری حمله می‌کند». آیا اثر مذکور سازشکاری را مجاز دانسته که «میزان» از ما می‌خواهد به سازشکاری…

بیشتر بخوانید

دو کلمه؛ همچون دو پرخاش

Eklektism, Dogmatism. آرام بختیاری التقاطی و دگماتیسم؛ دو واژه یا دو سیستم فکری؟   متفکر و فیلسوف التقاطی کسی است که از سیستم های گوناگون باب میل خود، نظراتی را انتخاب کند و با آنان بشکل غیرعلمی و غیر منسجم بینشی نو بسازد. آن واژه ایست یونانی که بشکل غیرخلاق، غیرمستقل، غیرمسئولانه، و مکانیکی، در استفاده…

بیشتر بخوانید

«اسپینوزا در ترازوی مکتب من بیش از این نه‌می‌دانم: فیلسوفی، سرگردان میان اراده و بی‌اراده‌گی»

تذکر ضروری و تازه و بکر!در پایان هر بخش لینک کامل سه زبانه‌ی پارسی، آلمانی و انگلیسی این گفت مان گذاشته می‌شود. دوستانی که حوصله‌ی خواندن نه دارند، می‌توانند با بارگیری اپلیکیشن چت‌جی‌پی‌تی، این محتوا را گام به گام بشنوند. محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب دینی فلسفی  من بیش از این نه می‌دانم بر طبق روایات…

بیشتر بخوانید

برگردان، یا همان واژه‌ی شناسای عربی ترجمه

محمدعثمان نجیب نماینده‌ی مکتب دینی-فلسفی من بیش از این نه می‌دانم از گذشته‌‌های دور بشر برای گذر در سراشیب زنده‌‌گی یا عروج آن، نیاز به درک یک محتوا و یک پدیده به زبان گویشی مادری خودش دارد. این نیاز، آن‌گاه خیلی محسوس است که انسان در روزمره‌کاری خود به یک زبان نا آشنا بر خورد…

بیشتر بخوانید

مارکسیسم قلب جوانان را تسخیر می‌کند

ا. م. شیری «چگونه یک ایدئولوژی غربی مانند مارکسیسم می‌تواند در یک کشور شرقی ریشه بدواند و توسعه یابد، اقتصاد آن را به دومین اقتصاد بزرگ جهان و حتی مرفه‌تر از کشور غربی خاستگاه خود تبدیل کند؟ [این سؤالات] باید پاسخ‌های علمی داشته باشند». وانگ ییجین ۱۸ ساله آرزوهای خود را بر پایۀ مطالعۀ مارکسیسم…

بیشتر بخوانید

احمدشاه بابا

احمدشاه بابا نومیالی اتل، غښتلی، توریالی او پیاوړی ملي شخصیت:  احمدشاه بابا زموږ د هیواد هغه نامتو، باتوُر، هوډمن، پتمن او مدبر شخصیت وو، چې په توُره او میړانه یې د لوی او سرلوړي افغانستان تاریخ روښانه او ځلانده ساتلی وو.  دی نه یوازې زموږ د هیواد یو زړه ور واکمن، ننگیالی، حق پالونکی او…

بیشتر بخوانید

«چپ نو» و سوسیال‌دموکراسی در افغانستان

نور محمد غفوری «چپ نو» و سوسیال‌دموکراسی در افغانستانبازاندیشی در ایدئولوژی و واقعیت اجتماعی خلاصه بحث دربارۀ ضرورت یا امکان‌پذیری «چپ نو» در افغانستان، بازتابی از بحران عمیق سیاسی و فکری در کشور است. در حالی‌که احزاب قومی، مذهبی، چپ سنتی، تنظیم‌های جهادی و لیبرال‌ـ‌بورژوازی نتوانسته‌اند پاسخ‌گوی نیازهای عدالت اجتماعی، توسعه و ثبات سیاسی باشند، ایدۀ…

بیشتر بخوانید