از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

«
»

Monthly Archives: August 2026

ترامپ با جنگ علیه ایران خود را در بن‌بست قرار داده است

نویسنده: ونیامین پوپوف‌ ــ  تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران، توازن جهانی قدرت را به‌طور چشمگیری تغییر داده است. خسارت اقتصادی ناشی از این عملیات نظامی عظیم است و پیامدهای آن همچنان در بازارهای جهانی احساس می‌شود؛ برطرف کردن آثار این خسارت ممکن است ماه‌ها یا حتی سال‌ها به‌طول بینجامد. آزادی کشتیرانی در امتداد یکی…

بیشتر بخوانید

 قایق کوچک کتاب شد

کتاب “قایق کوچک”، با ترجمه‌ی “زانا کوردستانی” توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد. این کتاب به صورت الکترونیک، در ۸ صفحه‌ی رنگی، برای گروه سنی کودک، منتشر شده است. این کتاب ترجمه‌ی فارسی از برگردان کُردی “سلام عبدالله”، و نوشته‌ی “ولادمیر سوتایف” است، که “زانا کوردستانی” آن‌را از…

بیشتر بخوانید

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو، لوږې او ویجاړۍ لامل ګرځي، خو په عین وخت کې د ځینو کسانو، شرکتونو او حتی ځینو هېوادونو لپاره په یوه ګټور کاروبار هم بدلېږي. همدا لامل دی چې اقتصادپوهان او سیاسي شنونکي د جګړې اقتصادي اړخ ته ځانګړې پاملرنه کوي. د جګړې له…

بیشتر بخوانید

آیا هر نیرویی که علیه طالبان می‌جنگد، شایسته حمایت است؟

نور محمد غفوری آیا صرفِ مخالفت با طالبان، هر جریان سیاسی یا نظامی را به نیرویی مشروع و قابل حمایت تبدیل می‌کند؟ آیا هر جبهه‌ای که در هر نقطه‌ای علیه طالبان سلاح بردارد، سزاوار تحسین و پشتیبانی است؟ پاسخ روشن است: نه خیر. مخالفت با طالبان، به‌تنهایی، نه مشروعیت می‌آفریند و نه شایستگی. در اندیشه…

بیشتر بخوانید

ارزشهای جهانشمول انقلاب کبیر فرانسه

1میرعبدالواحد سادات و درس های از عبرتسرای تاریخ !  مسیر تاریخ  جهان را در چند قرن اخیر  انقلابات بزرگ رقم زده است  .  و فتح باستیل در (14) جولای (۱۷۸۹  م) و انقلاب فرانسه ، یکی از صفحات شورانگیز و از مهم‌ترینرویدادهای تاریخ سیاسی  جهان به شمار می‌رود.  انقلاب کبیر فرانسه (1789)  یک شورش علیه سلطنت مطلقه نبود، بلکه محصول یک تحول عمیقفکری، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی بود که از اندیشه‌های عصر روشنگری (The Enlightenment) الهام گرفت و در بستر بحران‌های مالی، نابرابری‌های طبقاتی، فقر گسترده ، ضعف ساختار سیاسی و  شرایط عینی جامعه فرانسه  و تغیرات  خارجی در اواخر قرن هجدهم شکل گرفت.  این انقلاب با پایان دادن به سلطنت مطلقه لویی شانزدهم، امتیازات فئودالی را در فرانسه لغو کرد، روندافول فئودالیسم را در اروپا شتاب بخشید و با استقرار اصول آزادی، برابری، مالکیت خصوصی وحاکمیت قانون، زمینه را برای گسترش نظام سرمایه‌داری (Capitalism) و شکل‌گیری دولت مدرن(Modern State) فراهم ساخت متفکرانی چون مونتسکیو  ، با نظریه : – تفکیک قوا (Separation of Powers)  – ژان ژاک روسو  با نظریه حاکمیت مردم (Popular Sovereignty) و قرارداد اجتماعی (Social Contract)  – ولتر، فیلسوف بزرگ عصر روشنگری، با دفاع از آزادی اندیشه، آزادی بیان، حاکمیت عقل و مبارزه بااستبداد و تعصب دینی و بزرگان دیگر ، الهام‌بخش روشنفکران قرن هجدهم شدند و زمینه فکری انقلاب را فراهم کردند . انقلاب فرانسه برای نخستین بار اصل مشروعیت حکومت را از : «حق الهی پادشاهان» به «اراده ملت» انتقال داد .  که پیامد آن تصویب : اعلامیه حقوق بشر و شهروندی (Declaration of the Rights of Man and of the Citizen) بود کهاصولی چون : آزادی (Liberty) برابری (Equality) حاکمیت قانون (Rule of Law) حقوق بشر (Human Rights)   و حاکمیت ملی (National Sovereignty)  را در تداوم  اعلامیه استقلال امریکا به ارزش‌های جهانی تبدیل کرد .  هرچند انقلاب در برخی مراحل با خشونت ، کشتار ، و افراط همراه شد، اما در نهایت مسیر شکل‌گیریدولت مدرن، قانون اساسی، نهادهای دموکراتیک و جامعه مدنی را هموار ساخت. در جهان امروز و بویژه در احوال ناهنجار کنونی ، کماکان  اهمیت انقلاب فرانسه ، پیام  و درس هایتاریخی آن ، همچنان پابرجاست.  تجربه بیش از دو قرن گذشته نشان داده است که :  توسعه پایدار، امنیت، عدالت و ثبات سیاسی تنها در سایه حکومت قانون، استقلال قوه قضائیه،مشارکت مردم، احترام به حقوق اساسی شهروندان و پاسخگویی قدرت امکان‌پذیر است. کشورهایی کهاین اصول را نهادینه کرده‌اند، از ثبات و پیشرفت بیشتری برخوردار شده‌اند .   و اکنون  سکانداران قدرت به این ارزشهای پشت کرده اند ، شاهد افول ارزشهای و با جهان ناهنجارمواجه هستیم .  تاریخ به ما می‌آموزد که انقلاب فرانسه پیش از آنکه یک انقلاب سیاسی باشد، یک انقلاب فکری بود .  اندیشه، کتاب، روشنکری و آگاهی، زمینه‌ساز تحول سیاسی شدند.  این همان پیام ماندگار انقلاب فرانسه است که پس  از دو قرن، همچنان یکی از مهم‌ترین منابع الهامبرای ملت‌هایی است که در جست‌ وجوی آزادی، مشروعیت و دولت قانون‌مدار میباشند . این، مهم‌ترین میراث  و تجربه تاریخی انقلاب فرانسه برای جهان و مهم‌ترین درس آن  ، برای ما ،  است ،که خوشبختانه با دین ، آیین و تاریخ افغانستان  مباینت ندارد .  برای افغانستان، مهم‌ترین درس انقلاب فرانسه آن است که هیچ تحول پایدار سیاسی بدون تحول فکریو فرهنگی امکان‌پذیر نیست.  پیش از هر انقلاب سیاسی، باید یک جنبش روشنگری ملی (National Enlightenment) شکل گیرد . جنبشی که با درس و عبرت از جنبش ها و حوادث بزرگ جهانی و تاریخی کشور ، در   :…

بیشتر بخوانید

انشعاب بزرگ در حزب اصلی اپوزیسیون ترکیه

– انتخابات سال 2028 در این کشور! بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در یکی از مهم‌ترین تحولات و تغییر آرایش‌های سیاسی چند دهه اخیر در ترکیه، اوزگور اوزل، رهبر برکنارشده حزب جمهوری‌خواه خلق (CHP)، به‌همراه ۹۱ نماینده مجلس با ارائه مدارک رسمی به وزارت کشور ترکیه، رسمیت یافتن حزب جدید خود تحت عنوان «حزب نوین» (Yeni Parti)‌…

بیشتر بخوانید

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی از پیچیده‌ترین و حساس‌ترین مقاطع تاریخ معاصر خود قرار دارد. با گذشت نزدیک به پنج دهه از آغاز بحران‌های پی‌درپی، نه تنها ساختارهای سیاسی و اقتصادی کشور آسیب دیده‌اند، بلکه اعتماد عمومی نیز به شدت فرسوده شده است. امروز آینده افغانستان در حالی…

بیشتر بخوانید

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت مدرن، زمانی معنا و تحقق عینی می‌یابد که فرصت‌های خدمت عمومی بر مبنای اصل برابری و شایستگی در اختیار شهروندان قرار گیرد. فلسفه سیاسی معاصر و نظریه‌های حکمرانی خوب بر این اصل اتفاق نظر دارند که مشروعیت، کارآمدی و پایداری نظام سیاسی، در گرو…

بیشتر بخوانید

 این چه پرنده‌ای است؟!

کتاب “این چه پرنده‌ای است؟!”، با ترجمه‌ی “زانا کوردستانی” توسط نشر الکترونیک زیتون و همراهی انجمن شعر و ادب رها، منتشر شد. این کتاب به صورت الکترونیک، در ۱۶ صفحه‌ی رنگی، برای گروه سنی کودک، منتشر شده است. این کتاب را “سلام عبدالله” از آلمانی به کُردی برگردان و “زانا کوردستانی” آن‌را از کُردی به…

بیشتر بخوانید

به یاد رفیق تقی شهرام و فرار تاریخی‌اش از زندان شاه و اعدام‌اش در جمهوری اسلامی ایران!

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  در سحرگاه دوم مرداد 1359، رفیق محمد تقی شهرام در پی بیش از یک سال حبس انفرادی و شکنجه و آزار بسیار و پس از نمایش چهار روزه به نام «دادگاه؟!» در زندان اوین تیرباران شد.  در این مطلب، با گرامی‌داشت زندگی سرافرازانه این کمونیست، نگاهی به فرار تاریخی وی از زندان…

بیشتر بخوانید

قیمت نفت به‌طور خودکار جهش خواهد کرد

ترامپ خواهد باخت، روسیه سود خواهد برد ا. م. شیری- مترجم از تشدید جدید جنگ با ایران چه انتظاری باید داشت؟ آیا اکنون نوبت حوثی‌ها فرارسیده است؟ درگیری میان آمریکا و ایران وارد مرحلۀ تازه‌ شده است. بامداد ۲۱ ژوئیه، جمهوری اسلامی ایران به پایگاه‌های نظامی آمریکا در بحرین و کویت حمله کرد. هم‌زمان، حوثی‌های…

بیشتر بخوانید

تلاش بغداد برای ایجاد تعادل بین ایران و آمریکا

دمیتری نفیودوف (Dmitry NEFYODOV)، دانشمند علوم سیاسی، کارشناس مسائل بین‌المللی ا. م. شیری- کف‌گیر رژیم تروریستی آمریکا به ته دیگ خورده یا مقامات جمهوری اسلامی را احمق تصور می‌کند؟ بنظرم، هر دو! رژیم امپراتوری آمریکا که با حمله به میهن ما- ایران، خود را در باتلاق خودساخته گرفتار کرده‌ است، در تلاش برای خروج از…

بیشتر بخوانید

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های شناخته‌شده ادبیات این جمهوری در سده بیستم است. آثار او پیوندی میان سنت‌های ادبی و فولکلور داغستان با افق‌های گسترده‌تر ادبیات جهان برقرار می‌کند. شعر او، در عین وفاداری به هویت قومی و فرهنگی داغستان، تجربه انسانی را فراتر از مرزهای ملی بازمی‌نمایاند و…

بیشتر بخوانید

گذار از دیکتاتوری‌های مدرن (3)

«حکومت‌های موازی، اقتصاد استبداد و جامعهٔ مدنی» تهیه و تدوین: فرشید یاسائی فصل هشتم:  « بحران رهبری و اپوزیسیون؛ چرا بسیاری از جنبش‌های آزادی‌خواه به مقصد نمی‌رسند؟ » ادامه از شماره قبل….تاریخ تحولات سیاسی نشان می‌دهد که سقوط یک حکومت، الزاماً به معنای پیروزی آزادی نیست. در بسیاری از کشورها، لحظهٔ فروپاشی نظم پیشین، هم‌زمان…

بیشتر بخوانید

آنارشیسم یا سوسیالیسم؟(بخش۲)

نوشته: ی. و. استالین برگردان: آمادور نویدی آنارشیسم یا سوسیالیسم؟ بخش (۲) تئوری ماتریالیستی «این آگاهی انسان‌ها نیست که هستیِ آنان را تعیین می‌کند، بلکه برعکس، این هستیِ اجتماعیِ آن‌هاست که آگاهی‌شان را تعیین می‌کند.»– کارل مارکس ما اکنون می‌دانیم که روش دیالکتیکی چیست. اما نظریهٔ ماتریالیستی چیست؟ همه‌چیز در جهان تغییر می کند، و…

بیشتر بخوانید