انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

پاکستان ليوني سپي چيچلی؛ له وفادارۍ پرته ملګرتيا غواړي

وروسته له هغې چې د کابل ـ اسلام اباد په اړيکو کې ترينګلتيا اوج ته ورسېده؛ پاکستان له افغانستان سره د اړيکو د رغولو په هڅه کې شو. کابل ته يې بيلابيل دولتي پلاوي يې کابل ته راغلل، څو ورځې وړاندې د پاکستان د پارلمان پلاوی د ولسمشر غني د پخلا کولو او د کابل او اسلام اباد د اړيکو د بيا رغولو لپاره راغی، دوه ورځې وروسته يې د استخباراتي شبکې مشر نويد مختار له يو پلاوي سره راغی او اوس دا دی ويل کيږي چې د ژورناليستانو يو پلاوی يې کابل ته راغلی څو د رسنيو له لارې د دواړو هيوادونو تر منځ اړيکې له سره ورغوي.

د ژورناليستان ياد پاکستانی پلاوی په داسې مهال کابل ته راځي چې له دې وړاندې د پاکستان پارلماني او د استخباراتي ادارې پلاوي له کابله ناهيلې بيرته د پاکستان پر لور رهي شول. آن د استخباراتو پلاوي سره يې افغان ولسمشر غني ډير تند برخورد وکړ او ناهيلی يې پاکستان ته رخصت کړ. کله چې د پاکستان له پارلماني پلاوي وروسته د آى اېس آى مشر نويد مختار کابل ته راغی، نو ولسمشر غني ورسره په ډېره ترخه ژبه خبرې وکړې او ورته يې وويل، چې که غوښتنې يې ونه منل شي او پاکستان په خپلو تېرو کړو ژمنو عمل ونه کړي، هيڅ افغان چارواکى به د اړيکو رغولو په موخه پاکستان ته لاړ نه شي او هيڅ پاکستاني چارواکي ته به اجازه ورنکړي، چې د افغانستان خاورې ته داخل شي.

پاکستان د افغانستان به مقابل کې ډير حساس سياست پر مخ وړي، په دې معنا چې له هرې لارې او طريقې غواړي چې هم افغان برباد کړي او هم ورسره په ښکاره کې د دوستۍ اړيکې ولري. کله هم چې د کابل او اسلام اباد اړيکې ترينګلې شوي؛ نو پاکستان تل په بيلابيلو آپشنونو په استفادې هڅه کړې چې دا اړيکې له سره ورغوي. اوس د دې لپاره چې يو ځل بيا د کابل او اسلام اباد اړيکې عادي کړي؛ خپل څو پلاوي يې کابل ته راواستول چې ولسمشر غني پخلا کړي. دا دی په همدې لړ کې يې دا ځل د رسنيو مشران راواستول. خو پوښتنه دا ده چې په رسنيو يې څومره باور کيدلی شي؟ د پاکستان رسنۍ څومره خپلواکې دي او په کومه کچه خپل رسنيز رسالت سر ته رسولی شي؟

په پاکستاني رسنيو څنګه باور کيدلی شي؟ دوی خو نه يوازې دا چې خپل رسنيز فعاليت يې هير کړی دی بلکې مستقيماً د پاکستان د استخباراتي ادارې او پوځ تر قوماندې لاندې فعاليت کوي. ځکه تيره ورځ چې څو ورځې وړاندې د کندهار په سپين بولدک کې پر افغان خاورې پاکستاني پوځيانو بريد وکړ او له کلک افغاني مقاومت سره مخ شول چې يو زغروال موټر يې وسوځېده، بل يې د افغان پوله ساتونکو لاسو ته ولوېد، د نورو تجهيزاتو سره سره يو پاکستانى پوځ او ورسره موټر يې هم افغان پوله ساتونکو ونيول، نو په هغه وخت کې همدغو پاکستاني رسنيو د افغان چارواکو او حکومت پر ضد پراخ پروپاګند او درواغ شروع کړل چې ګويا ٥٠ افغان پوځيان يې وژلي، له سلو زيات يې ټپيان کړي او د افغان پوځ څلور پوستې يې هم له منځه وړي دي.

همداشان کله چې په سپين بولدک کې پاکستان پوځيان د سرشمېرنې په نوم افغان خاورې ته ننوتل او د افغان سرحدي ځواکونو لخوا يې کلک مخنيوی وشو؛ نو پاکستاني پوځيانو پر تورخم توغنديز بريدونه پیل کړل چې څو ټانکرونه په کې وسوځيدل او يو تن په کې ووژل شو. په همدې وخت کې پاکستاني رسنيو د آی ايس آی او پوځ په اشاره د افغان حکومت پر ضد بیا هم پوچ تبليغات پيل کړل چې ګويا افغان حکومت په تورخم کې په پاکستاني ځواکونو بريد کړی دی او ملکي خلک يې وژلي دي. او همداشان ډيری نورې بېلګې هم شته چې د استخباراتو او پوځ لخوا د پاکستاني رسنيو په انحصار دلالت کوي. نو په داسې يو حالت کې چې رسنۍ يې هم د استخباراتو او پوځ لخوا منحصر شوې وي؛ کله د دوه هيوادونو د اړيکو په رغولو کې مثبت ګام اخيستلی شي؟

بيا هم وايم چې پاکستان ليوني سپي چيچلی دی چې له افغانستان سره له وفادارۍ پرته ملګرتيا غواړي. دوی بايد خپله ملګرتيا او ښې اړيکې په عمل کې ثابتې کړي، که ښې اړيکې له کابل سره نه ساتي؛ نو کم تر کمه بد خو دې هم نه رارسوي. دا سمه ده چې پاکستان د نړۍ په نقشه کې د افغانستان ګاونډی هيواد دی او  خلاصون مو ترې نشي کيدلی یعنې دا امکان نه لري چې افغانستان دې د پاکستان له ګاونډيتوبه انکار وکړي. خو بايد د ښه ګاونډيتوب لپاره کار وشي او دا کار هغه وخت امکان لري چې پاکستان د افغانستان پر وړاندې له دوه مخې پاليسۍ لاس واخلي او په عمل کې خپله ملګرتيا ثابته کړي. له دې پرته که کلونه هم تير شي د کابل ـ اسلام اباد اړيکې به ثابت حالت ونه لري.

لیکنه : خوشحال آصفي