زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

همه اوزبیک جنبشی نیستند

ایوب “رحمانی”

اگر واقعات سیاسی عمل کرد ها ،نقش ها و فعالیت های درون و بیرون حزبی حزب جنبش را مطالعه کنیم به بعضی از حقیقت ها و ماهیت های سیاسی بر میخوریم که تماما خلاف آنچیزیکه از فحوای کلام اعضای برجسته و اشد محرم این حزب روایت شده است .جنرال دوستم همیشه سخن از ده میلیونی ترک بزبان میآورد و هواداران میلیونی جنرال دوستم از پادشاه ساز بودن جنرال و نقش اساس و تعیین کننده حزب جنبش حرف و حدیثی دارند .اما اگر در حضور و سهم بندی های سیاسی این حزب در تشکیلات و ساختار های بنیادی و اساسی حکومت ، پارلمان کشور و دیگر نهاد های مشتمل دولت مراجعه شود قدرت سیاسی نمایشات میلیونی هوا خواه و هوا دار را در تقلیل میآورد .
این حزب (جنبش) در ترکیب قومی و حزبی پارلمان چهار (4)وکیل از مجموع 15 وکیل ملت اوزبیک دارد که %20 فیصد آرای ملت اوزبیک را تشکیل میدهد ،%73 وکلای اوزبیک در پارلمان مستقل که وابستگی سیاسی به هیچ یکی از احزاب سیاسی موجود در کشور را ندارند تشکیل میدهد و %7 فیصد آرای ملت اوزبیک را حزب اسلامی شاخه حکمتیار در مجلس نمایندگان به خود اختصاص داده است که مجموعا %6 ترکیب قومی و ساختار سیاسی نمایندگان مجلس را نمایندگان ملت اوزبیک تشکیل میدهد .در مقابل تاجیک %21 ،هزاره %25 و پشتون %39 ساختار قومی و سیاسی نمایندگان مجلس را به ترتیب به خود اختصاص داده اند.
حضور سیاسی ترکیب و ساختار های قومی و حزبی حزب جنبش را با اقلیت های قومی مانند ایماق های کشور ،ترکمن ها و اسماعلیه ها به مقایسه بگیریم حتی جای شرم است ، ترکیب قومی ایماق ها هشت (8)وکیل ،ترکمن ها سه (3)وکیل و اسماعلیه های کشور صاحب امتیاز چهار (4)وکیل در مجلس نمایندگان کشور اند .
و اگر کابینه حکومت وحدت ملی را از منظر احزاب به بررسی بگیریم
– حزب پرچم کمونیستی: پنج وزیر
– حزب خلق کمونیستی: دو وزیر
– حزب اسلامی: چهار وزیر
– حزب جمعیت اسلامی: سه وزیر
– حزب افغان ملت: یک وزیر
– حزب وحدت ازهردو شاخه: چهار وزیر
– حزب جنبش اسلامی: دو وزیر
بنابرین حرکت های امتیاز طلبانه جنبش در هر ترازوی عدالت اگر سنجیده و مقایسه با دیگر احزاب سیاسی گردد نسبت به میزان مشارکت و جنبش های حق طلبانه ملت اوزبیک در تفاوت تحیر کننده قرار میگیرد .
هیچ اوزبیک در انتظارگاه و کمین سقوط جنبش نیست ،هیچ اوزبیک در صدد ایجاد حزب ذهنیت های آزادی خواهانه و مستقل حزب دیگری نیست ، هیچ اوزبیک پلان طرح برای بیخ و بن کنی سیاسی جنرال دوستم توطئه و دسیسه سازی نمیکند و هیچ اوزبیکی دعوای صادر حرف اول و آخر رهبریت اوزبیک را ندارد فقط هدف بیداری ، هوشیاری و حرکت های دقیق و موشکافانه برای تامین آینده سیاسی ،اقتصادی ،اجتماعی و فرهنگی ملت سرکوب شده تاریخ است ،اگر اوزبیک جمعیتی بود ،وابستگی حزبی به حزب اسلامی داشت ،گروه کار بود ،سیافی بود ،آیدینی بود همه به منظور نسل آینده ملت فقیر و حقیر اوزبیک انسجام و یکپارچه شدند تا پای صندوق های رای اشرف غنی پیشرفتند .اگر نماینده اوزبیک که آیدینی و بستگی حزبی حزب گروه کاررا داشت به منظور مؤفقیت نماینده جنبشی و اخذ رای موافق نمایندگان مجلس تبلیغات و کمپاین کرد و اگر جنبشی بود به منظور مؤفقیت اوزبیک های جمعیتی و آیدینی سعی و تلاش نهایی خویش را کرد ولی هیچ یکی نتوانستند در مرحله اول معرفی اعضای کابینه حکومت وحدت ملی رای موافق نمایندگان مجلس را بدست بیآورند .به احتمال بیشتر در ذهن شان سوالی خطور کرده باشد که چرا ؟
پاسخ : بجای ایجاد گنگره جوانان جنبش گنگره ملت و مردم قهرمان اوزبیک را همه ساله دایر میکردیم ،به منظور بلند بردن سطح سواد و علم ملت اوزبیک سرمایه گذاری منطقی و بجا میکردیم ،حرکت ها ، فعالیت ها و صلاحیت های جنبش را محدود و منحصر به چند فرد نمیکردیم ،به مشورت ها، آراء و نظریات عموم نخبگان اوزبیک گوش فرا میدادیم ،سیاسیون ،قلم بدستان ،صاحب نظران با درایت و مدبر اوزبیک را در گرد یک میز جمع میکردیم ،در شوراهای ولایتی ،در پارلمان ،کابینه ،و در قوای قضاییه افراد و اشخاص مؤثر و کارا معرفی میکردیم .امروز در همه جا کامیاب همه اوزبیک جنبشی میشدیم .
جنبشی احساساتی ، جنبشی که توانایها پذیرش انتقاد در وجودش دیده نشود ،جنبشی که محافظه کار باشد،جنبشی که از اهداف و مرامنامه های حزب در تغافل باشد و جنبشی دالری که تمثیل نمایندگی و فرزند اصیل بودن اوزبیک را میکند در اصل نه جنبشی هستند و نه اوزبیک هستند بلکه لکه ننگ برای اوزبیک و مایه فساد برای جنبش اند .
اینم الاعمال بنیات .