و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

جوانی 

طی شد، دریغ و درد، زمان جوانیم مانده است بهره ی…

افغانستان؛ از انحصار و پراکندگی تا همگرایی و مشارکت

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ از واگرایی های سیاسی تا جستجوی وفاق…

 شمارۀ 71 سوسیالیسم کارگری

شمارۀ 71 سوسیالیسم کارگری نشریه سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان

اقرار 

نوشته نذير ظفرپير  شدم   مرد  جوان  نيستملايق      الطاف …

نورم‌ها و ارزش‌های اجتماعی

 این مقاله نخستین‌بار در اوایل ماه می سال ۲۰۱۷ میلادی، در رسانه‌های…

محبتگاه عشق

رسول پویان زلف چین چین دام صید وتیغ ابرو قاتل است در…

افغانستان و «حاشیه نشینی ژئوپلیتیکی» در نظام بین الملل

نویسنده: مهرالدین مشید از اسیب پذیری ژئوپلیتیک تا نبود مشروعیت؛ «پاشنۀ…

در برابر جنایات ضد انسانی حلقه انسانیت ستیز طالبانیزم باید…

بصیر دهزاد  در هفته های اخیر افغانستان شاهد تشدید ارتکاب یک سلسله جرایم و…

از شمس النهار  و تجدد 

تا : نشريه «شريعت  » و تعصب کور ملا کراسی طالبانی  مصداق حال ما کلام شاعر…

 کاسیرر؛ فلسفه یعنی تئوری شناخت

آرام بختیاری تئوری شناخت جناب کاسیرر؛ متافیزیکی و لیبرالی است.   ارنست کاسیرر(1945-1874.م)،…

هجرت و تمدن؛ از زایش تمدن‌ها تا زایش بحران‌ ها

نویسنده: مهرالدین مشید روایت دوگانه هجرت؛ دیروز امید، امروز اضطراب هجرت به‌عنوان…

طالبان؛ اسطوره شکست ناپذیر با پاشنه اشیل

نویسنده: مهرالدین مشید توهم اقتدار پایدار؛ از فروپاشی امپراتوری‌ها تا شکست طالبان ظهور…

قربانی یاری شو!

امین الله مفکر امینی    2026-02-05! قربانی یاری شو که قربانــــت شـــــــــود     بوقتی سختی…

«
»

از کیسه خلیفه بخشیدن

عبدالصمد ازهر                                                                          ۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

حاکمیت طالبان بعد از اگر مگر کردن ها و از امروز به فردا افگندن ها، همان کرد که خود می خواست. ملیون ها شاگرد و محصل دختر را خلاف خواست مردم و جهان به بهانه عدم آماده گی مطابق به شرایط اسلامی، یک سال کامل از آموزش محروم گردانیده بالآخر برای رهایی یقه اش از دست متقاضیان، اعلام داشت برای شان یک سال ارتقا داده می شود.

اگر هدف، دلخوشی به ارتقا باشد، بلی کار خوب شد و جوانان ما یک سال بالاتر رفتند؛ و اگر هدف آموختن تهدابی آموزه ها باشد، که بدون تهداب نمی توان دیواری را اعمار کرد و بدون فراگرفتن ریاضی و هندسه ساده به فهم مسایل پیچیده و الجبره و مثلثات و بالاتر رسید، این تصمیم خشت خامی در آب ماندن و چند روزی خود را از فشار اصرارها و خواست ها به پناه بردن بوده، صاف و ساده از کیسه خلیفه بخشیدن است. درحالی که هدف از آموزش، پرورش و تحصیلات بالا، تربیه ی ظرفیت هاست برای به درد بخوری خود فرد و جامعه،‌ اما درست روشن نیست که با ارتقای یک ساله و به تعویق بردن فرصت های با ارزش زنده گی دختران، حاکمیت طالب در پی چی است؟

اگر به راستی در پی آماده گی هاست، چرا روشن نمی سازد چه نوع آماده گي در نظر است؟ هرگاه تجدید نظر بر کوریکولم curriculum درسی مورد نظر می بود، این که در مورد پسرها نیز باید صدق می کرد. از جانب دیگر، می شد مانند پسران درس های شان را پیش می بردند و تغییر لازمی را پسانتر بر نصاب تعلیمی می افزودند. در میان مضمون هایی که از قبل تدریس می گردیدند، نیز مضونی خلاف اسلام و خلاف علم وجود نداشت که قابلیت برداشتن را داشته باشد.

هرگاه دلواپسی طلبه از احساس مسوولیت نسبت به امنیت دختران برمی خیزد، در آن صورت بگذارند عجالتاً تا زمانی که تسهیلات دیگر فراهم شده می توانند، به طریقه سابقه امنیت شان تامین شود. گفتنی است اگر در حاکمیت گذشته، دختران بدون إشکال به مکتب و پوهنتون رفته می توانستند، چرا در حاکمیت با دسپلین طالبان بهتر و امن تر رفته نتوانند، مگر این که ترسی از خود چشمان گرسنه طلبه اطرافی و توهم رسیدن شان به حوران بهشتی وجود داشته باشد.

 باری شنیده بودم می خواهند شاگرد دخترها را از خانه ها و تا خانه های شان وسیله بس انتقال دهند. کار خوب و کمک بزرگ است برای شاگردان و خانواده ها. تطبیق چنین برنامه پر هزینه تا سطح ولسوالی ها و دهات، در زودی ها دشوار خواهد بود ولی هر گاهی که به این امر توفیق یافتند خوبست آن را نیز عملی کنند، اما به آن بهانه نباید آموزش تعطیل شود که این ظلم و جفای بزرگ است در حق نسل جوان کشور، بالخصوص دختران.

در انکشاف تازه، طالبان در نظر دارند با آغاز از مدارس خوست، برخی مضامین علوم معاصر، از جمله کامپیوتر ساینس را، در نصاب درسی مدارس دینی نیز بیفزایند. این به نظر من یک اقدام مفید است برای پُر کردن خلای میان مدرسه و مکتب و میان ده و شهر از نگاه دانستنی ها. اما مشروط به دو شرط:

یکی و مهم این که مضامین معاصر و مدنی، در بر گیرنده همه ساحات ساینس و اجتماعیات باشد، نه منحصر به تربیه پرسونل برای پر کردن جاهای خالی طالب در هرم اداری؛ و دوم اینکه افزودن این مضامین در نصاب مدارس، به معنای بی نیاز شدن از سیستم مکتب ها و پوهنتون های معاصر نباشد و منتج به حذف آنها نگردد. 

***

یک بخشش دیگر از کیسه خلیفه مربوط می شود به اردوی ملی کشور.

در حالی که وزیر دفاع سرپرست و لوی درستیز سرپرست بر تشکیل اردوی بزرگ و نیرومند  اصرار می کردند و از منسوبین سابق اردو می خواستند به صفوف شان باز گردند، اما امیرخان متقی وزیر امور خارجه در سفر به پاکستان و گوش دادن به توصیه و دریافت درجه هراس پاکستان از اردوی ملی افغان، در همان اسلام آباد به روز ۱۲ نومبر ۲۰۲۱(۲۱ عقرب ۱۴۰۰) اعلان کرد افغانستان به اردوی بزرگ ضرورت ندارد. فهمیده نشد متقی که وزیر امور خارجه است به چه دلیلی در یک موضوع ملی، داخلی و خارج از صلاحیت کاریش مداخله و تا سطح تصمیم گیری پیش رفت.

گرچه پسانتر سخنگوی حکومت آن اظهارات را ماست مالی کرده گفت از آن سوء تعبیر شده است و ما به تشکیل اردوی بزرگ نیرومند متعهدیم، اما انکشافات بعدی نشان داد که آن عقب روی از آرمان های تشکیل یک اردوی بزرگ و نیرومند، در اثر فشار نظامیان پاکستان، به سطح تشکیل اردوی کوچک بدون اشتراک نظامیان رژیم گذشته، تقلیل یافت. این حقیقت در اظهارات ملا یعقوب سرپرست وزارت دفاع، که قبلاً منادی اردوی بزرگ بود، نیز انعکاس یافت و آن را تا (!) یک صد هزار نفر برشمرده انصراف از پذیرش اعضای اردوی سابقه را نیز صراحت داد.

۰۸ / ۰۹ / ۱۴۰۰

۲۹ /۱۱ / ۲۰۲۱