وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

شما را به قاموس زبان دری چکار؟راه گم کرده گان!

bonbast3.jpg wordt weergegeven

 بقلم : انجنیر شریف

شما را به ساختن قاموس لسان دری(!) چکار، آقایان که دیده و دانسته ،به جای «آقا» می نویسید « شاغلی»!
کلمه« واژه » را خیال می کنید، ایرانی است آنراسراسیمه تبدیل به«کلمه» می کنید! « دبیر» را با عصبانیت، بر میدارید به عوض آن « منشی» می گذارید، در حالیکه بیش از صد بار در تاریخ بیقهی ، همین کلمه« دبیر» آمده است!یک زن را ماموریت می دهید بر فردوسی بزرگ، توهین کند و فردوسی را« زن ستیز» معرفی کند!
آیا کسی که به شاعر ملی فارسی گویان، توهین میکند ، حق نوشتن « قاموس دری» را دارد؟
شما به کا ر های عبث تکراری و تهوع آور دست نزنید، غم زبان پشتو و مصطلحاتی را بخورید که هر روز بالای این زبان( که زبان مادری تان است)  ایجاد وتحمیل   میشود؛ در تمامی انترنت یک فرهنگ آنلاین فارسی، پشتو وجود ندارد تا ضرورت های روزانه مرفوع گردد!
آقایان محترم. زبان فارسی( اگرهر ساعت هزار بار، به آن « دری» بگوئید،) هر روز رشد و توسعه می یابد، به کمک انترنت  ورسانه ها، حتا لهجهء ایرانی( غالبا تهرانی) بر زبان پارسی د ری،در سراسرگیتی، مسلط میشود، چرا که پشتوانه ای از نفت و گاز و تکنولوژی دارد،پشتوانهء مالی دارد؛ شما تاقاف قیامت خود را فریب دهید و عاشق «لسان دری» باشید؛ خیابان را، سر ک بگوئید و فاکولته را( پوهنحی) بخوانید!
شما هزار بار کشاورزی را زراعت بگوئید و پژوهش را ،تحقیق بگوئید تا زبان ایرانی، افغانی شود، آیا اینهمه ضیاع وقت نیست؟
آقایان، شما که به یک خانم با استعداد فرهنگی، ( تحصیل یافته زراعت)را لقب « استاد ادب دری» داده اید، گویا برا ساس هنر شاعری اش، آیا ایشان « وزن» و« قافیه» را که لوازم ابتدایی شعر است،میفهمد؟
بنگرید، نمونه ای از عدم وقوف خانم پوهندوی شیما غفوری به وزن و قافیه:


++++
 زندگی ام دورۀ بی هیچ نیست

عمر من جز حلقۀ در پیچ نیست

 

کـَی فرشته خلق کردستم خدا

هم تفاوت باشدم با چارپا

 

من برای امتحانی آمدم

بهر سه کار و جوابی آمدم

 

علم را در زندگی و بعد مرگ

منزلت بخشید ایزد بس سترگ

 

یا عمارت بهر مردم ساختن

بعد عمر با فیض آن پرداختن

 

یا یکی فرزند نیک و پر بها

بهر نسل بَعد بگذارم بجا

 

این سه عنصر اصل خیر جاویدان

هم در این دنیا هم در آن جهان

 

امتحان ما به آدم بودن است

آدمیت اصل آدم بودن است

 

 

روزه و حج و نمازاز بهر چیست؟

بهر خالق این نیاز از بهر چیست؟

 

 

این عبادت ها رۀ جانکاهِیِ است

خود شناسی و جهان پردازی است

 

تا شناسم رحمت پروردگار

تا نمایم بهر دنیا کار وبار

 

 

 

وارث نیکـو سیر وزنـش دهد

خد مت خلق خدا رنگش دهد

 

بعد مرگم بـسته اند دروازه ها

جز یکی آن درچۀ خیر و دعا
++++
«بی وزنی» را بنگرید:

خردمند ی را بر رهت پیشه کن
تعقل به کارت، بس اندیشه کن

حباب کفی است هوا وهوس
که نادم بکوبد به سر چون مگس

مقامت شناس کین ترا بهتر است
زن هر کجائی سبک چون پراست

از آن پس، دلت را شنو ای عزیز
که عشق راست شاهان، غلام وکنیز

که عشق جان ودل را چراغان کند
چو نوری شیشه را فروزان کند

که عشق انجُم کهکشان آورد
که آزادگی ارمغان آورد

خدام تحفۀ عشق انعامت کند

شراب محبت به جامت کند!

++++
مشکلات شعری خانم صالحه وهاب واصل ( که کاندید استادی ادب دری شده)  نیز فراوان است ،
به یکی دو نکته اشاره میکنم:
++++
نخست: بی وزنی و خروج از وزن جاری

بخت خواب آلود

 
حیا در چشم تو در سایۀ مژگان خوابـیــــده است

تبسم پشت درب لب چو گل خندان خوابیده است

گمان قصــــه بردم از زبـــــانت تا دل شبهـــــــا

ولی دیدم نظر جایش به صد فرمان خوابیده است

دوم: ابهام تصنعی  ، این مصراع و چندین مصراع دیگر درین نظم گونهء ناتوان ، معنایی روشن  بدردخور ندارد:
«ولی دیدم نظر جایش به صد فرمان خوابیده است »؟؟؟
با اینهمه، خانم صالحه واصل، میتواند، با تمرین و ممارست ، دور از هیاهوی کاسبکارانه ، شاعری  قابل پذیرش باشد، نکته ها و فراز های درخشان در گرد و نواح  منظومه های ایشان، فراوان است.