زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

د ولس پر ارادې ملنډې وهل؛ سياسي هوکړه له اساسي قانون غوره

وړمه ورځ د حکومت اجرایوي مشر ډاکټر عبدالله عبدالله د ځوانانو د ورځې په موخه جوړې شوې غونډې د حکومت پر کړنو په ځانګړي ډول پر ولسمشر محمد اشرف غني توندې نيوکې وکړې. نوموړي پر ولسمشر تور پورې کړ، چې ده ته يې په درېيو میاشتو کې د ځينو مسایلو په اړه د مخامخ خبرو کولو فرصت نه دی ورکړی. نوموړي ولسمشر ته په اشارې وویل، چې څوک د بحث او خبرو کولو حوصله نه لري، نو د ولسمشرۍ لیاقت هم نه لري. ده همداراز ويلي لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم، هوکړه ليک مې لاسليک کړ چې محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشر دی او همدا وخت د حکومت مشروعيت پيل شو.

دا چې پر ولسمشر د اجرايه رياست نيوکو سرچينه څه ده، ولې ښاغلی عبدالله په غصه شوی دی او د توندو نيوکو پيغام يې څه کيدای شي؛ دلته پرې رڼا اچوو.

که څه هم د ملي يووالي د حکومت مشرانو تر ډیره هڅه کوله چې د مشرانو تر منځ اختلافات يې د ولس له سترګو پټ کړي او خلکو ته دا وښايي چې په خپل منځ کې سره په ملي مسايلو کې همغږي دي؛ خو وړمې ورځې پر ولسمشر د اجرايه رياست نيوکو له دغه رازه پرده پورته کړه چې د ملي يووالي حکومت د مشرانو تر منځ اختلافات تر بل هر وخته اوس اوج ته رسيدلي دي. په ټوله کې ويلای شو چې پر غني د عبدالله نيوکې له دريو ځايو سرچينه اخلي.

  • لومړی ؛ د ارګ او سپيدار ماڼۍ تر منځ د اختلافاتو اوج
  • دويم ؛ د جمعيت ګوند د رهبرۍ پر سر د عبدالله، عطا محمد نور او صلاح الدين رباني تر منځ اختلافات
  • دريم ؛ کيدای شي پر ولسمشر د اجرايه رياست توندو نيوکو سرچينه د بلخ د سرپرست عطا محمد نور له ګوښه کيدنې اخيستې وي.

وروسته له هغې چې اجرايه رياست ډاکټر عبدالله په سپيدار ماڼۍ کې په ولسمشر توندې نيوکې وکړې؛ ولسمشر غني هم په ارګ ماڼۍ کې د عبدالله خبرو ته توند غبرګون وښود. غني د عبدالله د څرګندونو په غبرګون کې ويلي څوک چې پر ما باور نه لري ؛ زه په هغو باور او اعتقاد نه لرم. زه د خلکو په رايه غوره شوی ولسمشر يم او خپل مسوليت به ترسره کوم. له دې وړاندې ښاغلي عبدالله پر ولسمشر د نيوکې پر ترڅ کې ويلي و چې ؛ لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم. د اشرف غني همدا څرګندونې چې ويلي دي زه د خلکو په رايه ولسمشر شوی يم؛ عبدالله ته سخت ځواب او دا چې ويلي يې دي خپل مسوليت به ترسره کوم؛ دا هم د بلخ ولايت له سرپرستي څوکۍ څخه د عطا محمد نور د ګوښه  کيدو خبر ته کره والی ورکوي چې ممکن عبدالله يې په ګوښه کيدو په غصه شوی وي او غني يې ځواب ويلي وي چې زه ولسمشر يم او خپل مسوليت چې ګوښه کول او مقررول هم په کې راځي؛ ترسره کوم.

افق نیوز خبري اژانس وايي چې د بلخ سرپرست والي عطا محمد نور د ولسمشر له لوري برطرفه شوی دی. دا اژانس په ارګ کې د یوې سرچینې له قوله، چې نوم یې نه دی یاد کړی، وايي چې عطا محمد نور له دوو اوونیو راهیسي په کابل کې د جمعیت ګوند د کانګریس لپاره کار کوي خو ارګ پرېکړه کړې چې نوموړی له دندې ګوښه کړي. خو د ارګ ماڼۍ د دغې خبر د رد او تاييد په اړه تر اوسه څه نه دي ويلي. د افق د راپور پر اساس د پنجشنبې په ورځ د ځوانانو په غونډه کې پر ولسمشر غني د عبدالله عبدالله د توندو نیوکو علت دا و چې ولسمشر د عطا محمد نور د لېري کېدو پرېکړه کړې ده.

که پر ولسمشر غني د عبدالله عبدالله له سختو نيوکو وروسته د عطا محمد غبرګون ته وکتل شي؛ همدا په ډاګه کوي چې ښاغلي عبدالله په خپل ګروپ کې خپل موقف له لاسه ورکړی او جمعیت ګوند پرې نور د نشت حساب کوي. عطا محمد نور، د پنجشنبې په ورځ د عبدالله عبدالله له څرګندونو وروسته په یوه لنډه خبرپاڼه کې وویل«زه د اجرايي رييس د نن ورځې د دریځ ملاتړ کوم چې په لړ کې یې ده د خلکو د غوښتنو او هیلو په باب زغردې څرګندونې وکړې.» ده همداراز هیله څرګنده کړې چې د عبدالله عبدالله څرګندونې به تش شعار او د خلکو د غوسې د سړولو په هدف نه وي بلکې دریځ به یې غوڅ او جدي وي.» د نور له همدې څرګندونو چې ويلي دي؛ هيله مند دی چې د عبدالله عبدالله څرګندونې به تش شعار او د خلکو د غوسې د سړولو په هدف نه وي؛ دا په ډاګه کيږي چې د جمعيت ګوند رهبريت او غړي له عبدالله عبدالله سخت ناراضه شوي دي او تر دې مهاله د عبدالله هر کار او څرګندونې ورته تش شعار او د خلکو د غوسې سړولو هڅې ښکاري. نو پر ولسمشر د ښاغلي عبدالله د توندې لهجې او سختو نيوکو يو لامل همدا هم  کیدای شي.

دا چې د اجرايه رييس لخوا پر ولسمشر د توندو نيوکو سرچينه هر څه وي خو ولس ته يې څرګند پيغام دا کيدای شي چې اجرايه رياست څوکۍ؛ له اساسي قانون او د ولس له رايو څخه د حکومت د مشرانو تر منځ سياسي هوکړه ليک معتبر او ډير لوړ بولي. د ښاغلي عبدالله وروستۍ څرګندونې چې ويلي دي لومړی کس چې دغه حکومت ته يې مشروعيت ور وباښه زه وم، هوکړه ليک مې لاسليک کړ چې محمد اشرف غني د افغانستان ولسمشر دی او همدا وخت د حکومت مشروعيت پيل شو؛ دا د ولس په رايه او ارادې ملنډې وهل دي. د دې مانا دا ده چې د ملي يووالي حکومت مشران اساسي قانون، د ولس ارادې او رايې ته هيڅ کوم ارزښت نه ورکوي او يوازې سياسي هوکړه ليک ورته د حکومتولۍ معیار دی او بس.

لیکنه : خوشحال آصفي