وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

«
»

لټانو ته د خطر زنګ؛ غني بيا اصلاحات شروع کړل

تېره شپه يو ځل بیا ولسمشر غني په کابل کې په ناڅاپې ډول د عامې روغتیا وزارت اړوند د دوه روغتونونو څخه لیدنه کړې، چې په په دندو کې د بې غورۍ او ناسم وضعیت له امله یې یو شمیر لوړ رتبه کسان له دندو ګوښه کړي دي. غني تيره شپه ناوخته په ناڅاپي ډول د وزیر محمداکبرخان او اندراګاندي (صحت طفل) روغتونونو ته ورغی، د یادو روغتونونو د عمومي وضعیت د ارزونې تر څنګ یې د بستري ناروغانو د حالت پوښتنه وکړه او پایوازانو سره یې هم وکتل. غني لومړی د وزیر محمد اکبر خان روغتون څخه لیدنه وکړه چې په کې کاري وضیعت، نظافت او مدیریت په ښه توګه نه و ترسره شوی. نوموړي ویلي د روغتون له وضعیت څخه سم خبرونه وړاندې کېږي، په داسې حال کې چې له نږدې څخه وضعیت د خوښۍ وړ نه دی. غني وویل، باید ټولې  مقررۍ او منفکۍ د قانون په اساس تر سره شي او ټينګار يې وکړ چې په یادو روغتونونو په غیر قانوني توګه ټول مقرر شوي ټول کسان به له دندو څخه ګوښه شي.

دا لومړی ځل نه دی چې ولسمشر په ناڅاپي ډول له مهمو ځايونو ليدنه کوي او په کې لټ او ناغيړه چارواکي له دندو ګوښه کوي؛ بلکې څو ورځې وړاندې د کابل ښار له نهمې امنيتي حوزې د ناڅاپي ليدنې پر مهال يې د يادې حوزې د مسوولينو دندې ځنډولې وې. د پوليسو نهمې امنيتي حوزې ته د ولسمشر د ورتلو پر مهال يو شمېر مسوولين د حوزو د اصولو او لوايحو د تنظيم  چارو خلاف په خپلو دندو کې موجود نه وو. غني چې ياد وضعيت وليد پرته له ځنډه يې د حوزې د لوړ رتبه مامورينو دندې وځنډولې او ټينګار يې وکړ چې پوليس بايد د خلکو خدمتګار او ويښ وي چې خلک د شپې ارام ويده شي. نه داچې پوليس خوبونه ووهي. همداشان ولسمشر د ملي يووالي حکومت د کار په لومړيو ورځو کې هم  ورته ناڅاپي ليدنې کولې چې تر ډيره د خلکو له ګرم هرکلي سره  مخامخ شوې وې.

د ولسمشر ياد اقدام د ستايلو وړ دی او په ترسره کولو سره به يې په دولتي او نادولتي ادارتو کې ډیر اصلاحات رامنځته شي. په دغه کار سره د ولس او دولت تر منځ ایجاد شوی واټن هم لمنځه ځي، په حکومت د خلکو باور زياتيږي، اداري اصلاحات رامنځته کيږي او په دولتي او نادولتي ادارو کارکوونکو کې د مسوليت پيژندنې حس راژوندی کيږي. خو يوه خبره چې اړينه ده هغه په دوامداره توګه له ټولو دولتي او نادولتي ادارتو څخه ليدنه او ارزيابي ده. ولسمشر بايد په همدې له څو ادارو څخه په ليدنې  بسنه ونه کړي. بلکې ډیری داسې لوړې ادارې شته چې جدي اصلاحاتو ته اړتيا لري. زمونږ  ځيني چارواکي د زور مسلمانان دي، تر هغې چې ورپسې کوتک راوانخيستل شي؛ خپل مسوليت نه پيژني او په دندو کې غفلت کوي.

ولسمشر غني ته په کار ده چې له دې وروسته له لوړپوړې دولتې ادارې وزارت، رياست او معينيت څخه نيولی آن تر يوې کوچنۍ ادارې پورې ناڅاپي ليدنه وکړي او په ادارتو کې موجوده لټان له دندو ګوښه کړي. خلک له ولسمشر غني نه تمه لري چې خپل دغې اصلاحي کار ته دوام ورکړي او له لويې څارنوالۍ هم ليدنه وکړي چې د پراخ فساد د شتون ادعا پرې خلک لري، غني بايد له سترې محکمې ليدنه وکړي، له بهرنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له کورنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له دفاع وزارت ليدنه وکړي، له پوهنې وزارته ليدنه وکړي، له ګمرکاتو ليدنه وکړي، له مستوفيت ليدنه وکړي، له کابل ښاروالۍ ليدنه وکړي، له دولتي اوخصوصي پوهنتونو ليدنه وکړي، له ثبت احوال نفوسو ادارې ليدنه وکړي او هغه لټان او په دندو کې فساد کوونکي چارواکي له دندو ګوښه کړي چې څوکۍ يې په انحصار کې نيولې خو د کار يې درک نشته.

ولس د ولسمشر غني د دا ډول اصلاحي کارونو پراخ ملاتړ کوي او ترې هیله لري چې له ټولو دولتي او نادولتي ادارو خپلو کتنو ته دوام ورکړي. باوري يو چې په ياد کار سره به يې په ډيری ادارو کې اصلاحات رامنځته شي، چارواکي به خپل مسولیت ته متوجه شي او د دولت او ولس تر منځ رامنځته شوی واټن به له منځه ولاړ شي.

لیکنه : خوشحال آصفي