انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

لټانو ته د خطر زنګ؛ غني بيا اصلاحات شروع کړل

تېره شپه يو ځل بیا ولسمشر غني په کابل کې په ناڅاپې ډول د عامې روغتیا وزارت اړوند د دوه روغتونونو څخه لیدنه کړې، چې په په دندو کې د بې غورۍ او ناسم وضعیت له امله یې یو شمیر لوړ رتبه کسان له دندو ګوښه کړي دي. غني تيره شپه ناوخته په ناڅاپي ډول د وزیر محمداکبرخان او اندراګاندي (صحت طفل) روغتونونو ته ورغی، د یادو روغتونونو د عمومي وضعیت د ارزونې تر څنګ یې د بستري ناروغانو د حالت پوښتنه وکړه او پایوازانو سره یې هم وکتل. غني لومړی د وزیر محمد اکبر خان روغتون څخه لیدنه وکړه چې په کې کاري وضیعت، نظافت او مدیریت په ښه توګه نه و ترسره شوی. نوموړي ویلي د روغتون له وضعیت څخه سم خبرونه وړاندې کېږي، په داسې حال کې چې له نږدې څخه وضعیت د خوښۍ وړ نه دی. غني وویل، باید ټولې  مقررۍ او منفکۍ د قانون په اساس تر سره شي او ټينګار يې وکړ چې په یادو روغتونونو په غیر قانوني توګه ټول مقرر شوي ټول کسان به له دندو څخه ګوښه شي.

دا لومړی ځل نه دی چې ولسمشر په ناڅاپي ډول له مهمو ځايونو ليدنه کوي او په کې لټ او ناغيړه چارواکي له دندو ګوښه کوي؛ بلکې څو ورځې وړاندې د کابل ښار له نهمې امنيتي حوزې د ناڅاپي ليدنې پر مهال يې د يادې حوزې د مسوولينو دندې ځنډولې وې. د پوليسو نهمې امنيتي حوزې ته د ولسمشر د ورتلو پر مهال يو شمېر مسوولين د حوزو د اصولو او لوايحو د تنظيم  چارو خلاف په خپلو دندو کې موجود نه وو. غني چې ياد وضعيت وليد پرته له ځنډه يې د حوزې د لوړ رتبه مامورينو دندې وځنډولې او ټينګار يې وکړ چې پوليس بايد د خلکو خدمتګار او ويښ وي چې خلک د شپې ارام ويده شي. نه داچې پوليس خوبونه ووهي. همداشان ولسمشر د ملي يووالي حکومت د کار په لومړيو ورځو کې هم  ورته ناڅاپي ليدنې کولې چې تر ډيره د خلکو له ګرم هرکلي سره  مخامخ شوې وې.

د ولسمشر ياد اقدام د ستايلو وړ دی او په ترسره کولو سره به يې په دولتي او نادولتي ادارتو کې ډیر اصلاحات رامنځته شي. په دغه کار سره د ولس او دولت تر منځ ایجاد شوی واټن هم لمنځه ځي، په حکومت د خلکو باور زياتيږي، اداري اصلاحات رامنځته کيږي او په دولتي او نادولتي ادارو کارکوونکو کې د مسوليت پيژندنې حس راژوندی کيږي. خو يوه خبره چې اړينه ده هغه په دوامداره توګه له ټولو دولتي او نادولتي ادارتو څخه ليدنه او ارزيابي ده. ولسمشر بايد په همدې له څو ادارو څخه په ليدنې  بسنه ونه کړي. بلکې ډیری داسې لوړې ادارې شته چې جدي اصلاحاتو ته اړتيا لري. زمونږ  ځيني چارواکي د زور مسلمانان دي، تر هغې چې ورپسې کوتک راوانخيستل شي؛ خپل مسوليت نه پيژني او په دندو کې غفلت کوي.

ولسمشر غني ته په کار ده چې له دې وروسته له لوړپوړې دولتې ادارې وزارت، رياست او معينيت څخه نيولی آن تر يوې کوچنۍ ادارې پورې ناڅاپي ليدنه وکړي او په ادارتو کې موجوده لټان له دندو ګوښه کړي. خلک له ولسمشر غني نه تمه لري چې خپل دغې اصلاحي کار ته دوام ورکړي او له لويې څارنوالۍ هم ليدنه وکړي چې د پراخ فساد د شتون ادعا پرې خلک لري، غني بايد له سترې محکمې ليدنه وکړي، له بهرنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له کورنيو چارو وزارت ليدنه وکړي، له دفاع وزارت ليدنه وکړي، له پوهنې وزارته ليدنه وکړي، له ګمرکاتو ليدنه وکړي، له مستوفيت ليدنه وکړي، له کابل ښاروالۍ ليدنه وکړي، له دولتي اوخصوصي پوهنتونو ليدنه وکړي، له ثبت احوال نفوسو ادارې ليدنه وکړي او هغه لټان او په دندو کې فساد کوونکي چارواکي له دندو ګوښه کړي چې څوکۍ يې په انحصار کې نيولې خو د کار يې درک نشته.

ولس د ولسمشر غني د دا ډول اصلاحي کارونو پراخ ملاتړ کوي او ترې هیله لري چې له ټولو دولتي او نادولتي ادارو خپلو کتنو ته دوام ورکړي. باوري يو چې په ياد کار سره به يې په ډيری ادارو کې اصلاحات رامنځته شي، چارواکي به خپل مسولیت ته متوجه شي او د دولت او ولس تر منځ رامنځته شوی واټن به له منځه ولاړ شي.

لیکنه : خوشحال آصفي