افغانستان در مدار واگرایی؛ تراژیدی‌های اجتماعی، سیاسی و رسانه‌ای

نویسنده: مهرالدین مشید با ادعا های فراتر از « پنج چاریک»…

آیا طالبان دروغ می گویند یا وزارت خارجه ی روسیه؟ …

  نوشته ی : اسماعیل فروغی       بتاریخ بیست و سوم…

د سعوديانو او تر دوی بر لاسونه هم بيا د…

عبدالصمد ازهر                 …

چهل و یکمین سالگرد وفات مولانا داکتر استاد محمد سعید…

روز پنجشنبه مورخ « هفت حوت سال ۱۴۰۴ هجری شمسی…

محکومیت تجاوز نظامی پاکستان بر افغانستان

اعلامیه و فراخوان انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان بنام خداوند حق و…

وزیر دفاع پاکستان؛ از ناگفته های ساختاری تا راهبرد های…

نویسنده: مهرالدین مشید سیاست ابهام استراتژیک پاکستان؛ ازاعتراف‌های تاکتیکی تا ناگفته‌های…

بمناسبت روز های جهانی عدالت اجتماعی و زبان مادری

بنام خداوند حق و عدالت هموطنان گرامی، ۲۰ و ۲۱ فبروری روز…

مارکوس تولیوس سیسرو

هغه د لرغوني روم فیلسوف، سیاستوال، وکیل، ویناوال، شاعر او…

مبانی نظری عدالت اجتماعی

نور محمد غفوری بررسی نظریه‌ها و رویکردهای معاصر چکیدهعدالت اجتماعی از بنیادی‌ترین…

اینشتین؛ جمهوری خواه، سوسیالیست احساسی

Albert Einstein (1879-1955) آرام بختیاری آلبرت اینشتین: دانشمند، فیلسوف، هومانیست، جهان وطن.  آلبرت…

آموریم خود کفایی !

امین الله مفکر امینی                    2026-16-02! هـــر که آمد در این خطه ی…

آگاهی، عدالت و دموکراسی؛ سه رکن تحول پایدار

نور محمد غفوری تحول سیاسی و اجتماعیِ پایدار، نه با شعار…

بحران روایت ملی در افغانستان؛ غلبه گفتمان‌های قومی و ایدئولوژیک

نویسنده: مهرالدین مشید  بحران داعیهٔ ملی و جست‌وجوی رهبری راستین در…

نمونه های اشعار کهن فارسی، بخش دوم با اضافهء اشعار…

******** در ادامه مطالب فبلا ارايه و نشر شده در سایتهای…

پارادوکس انرژی در افغانستان: زغال‌سنگ یا آب؟

​تحلیلی بر گذار از سوخت‌های فسیلی به توسعه پایدار ​ ​افغانستان در…

افتضاح اپستین و فروپاشی وجدان بشریت در سرمایه‌داری پسین

نویسنده: مهرالدین مشید در دهه‌های اخیر، مطالعات انتقادی قدرت و جرم…

«او با تلخی، بیهوده‌گویی و خودپسندی را تمسخر می‌کرد…»

 به مناسبت دویستمین سالگرد تولد م. ای. سالتیکوف- شچدرین برگردان: رحیم…

مرگ ارزش و اخلاق

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

«
»

د برښنا پايې ولې شهيدانې کيږي؟

څو ورځې وړاندې د بغلان په دوشي کې وسله والو طالبانو د برښنا پايه چپه کړې چې له امله يې د کابل ښار پنځه ميلونه وکړي د يو شمېر نورو ولايتونو په مليونونه وګړي په تورو تيارو کې شپې سبا کوي. کابل ښاریان وايي، په ورځنيو چارو سربېره د دوی صنعتي، تولیدي او نورې سواداګریزې چارې برښنا پورې تړلې دي او د برښنا نشتون يې په ژوند منفي اغېز کړی. څو اوونۍ وړاندې هم د برښنا یوه بله پایه په بغلان کې د وسله والو له لورې ویجاړه شوې وه. اوس طالبانو وايې چې دوی د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمه کې برښنا موجوده وي.

که څه هم طالبان وايې چې د برښنا د پایو په ویجاړولو سره غواړي، په حکومت فشار راوړي چې د دوی په سیمو کې هم برښنا ورکړي؛ خو په پاکستان کې له موجوده حالاتو داسې ښکاري چې پاکستان له طالبه په استفادې او د برښنا پايو په چپه کولو سره د حکومت په مقابل کې د خلکو غبرګون راوپاوري چې نه يې د سر او مال ساتنه کولی شي او نه يې د برښنا ستنې ساتلی شي. اوس په پاکستان کې د کوزې پختونخواه د مبارزو ځوانانو او له کابله د بر افغانانو د ننګې له امله د پاکستاني حکومت وضعيت کرکېچن شوی دی. اوس چې له کابله او پيښوره په يوه غږ د «لر او بر يو افغان» ناره پورته کيږي نو د پاکستان په نس کې درد شوی او په سر کې تشويش پيدا شوی چې ګويا د لوی افغانستان خبره يو ځل بيا په واقعیت بدليدونکې ده.

د لر او بر يو افغان نارې پاکستان دومره وارخطا کړی دی چې د دغې غږ د بندولو لپاره له هرې ممکنې لارې استفاده کوي. پاکستان د همدې هدف لپاره لومړی په پښتون ژغورنې غورځنګ د هندوستان د استخباراتو او د افغانستان د ملي امنيت لخوا د ملاتړ تورونه ولګول، بيا يې د ملا فضلو په وسيله هڅه وکړې چې د پښتون ژغورنې غورځنګ ته اسلامي رنګ ورکړي او وښيې چې دوی د پرديو لپاره په پاک ارمي پسې بد رد وايې او بايد ملاتړ يې ونه شي. بيا يې په کونړ راکټي بريدونه پيل کړل چې د مقابل لوري غبرګون له ځانه سره ولري او بيا پاکستاني ولس ته وښيې چې افغانستان له پاکستان سره دښمني کوي او دا چې منظور پښتين د لر او بر يو افغان ناره وهي نو تر شاه يې د افغانستان لاس دی. خو له نيکه مرغه په دې برخه کې د پاکستان هره شومه هڅه ناکامه شوې او ولس مو تر هر بل وخت د لر او بر يو افغان ناره لا هم په شور او ځوږ پورته کړې ده.

بيا پاکستان دلته په افغانستان کې له موجوده طالب جانه استفاده وکړله او ورته يې په غوږ کې وڅڅول چې د برښنا پايو په چپه کولو سره تاسې په افغان دولت او امریکا فشار راوړلی شئ. طالب جان هم په پوره اخلاص او پرته له دې چې تفکر وکړي د پاکستان امر ته لبيک وويلو او د برښنا پايې شهيدانې کړلې. طالبانو ته پاکستاني مشرانو يې ويلي چې په دغې کار سره به دوی وکولی شي چې دولتي ادارې فلج کړي، د کار خانو کارونه له خنډ سره مخ کړي، ولس به د حکومت په مقابل کې راپاڅوي او يا کم تر کمه به د ولس او دولت تر منځ واټن نور هم زيات کړي، همدراز په ضمن کې وسله والو طالبان هم بوخت وساتي څو له افغان دولت سره د سولې وړانديز شويو شرايطو باندې فکر ونه کړي او ورته منفي ځواب ورکړي.

همدا شان ولس په وړ مسايلو بوخت وساتي او له کوزې پختونخواه له پښتون ژغورنې غورځنګه يې مخ واړوي. يا هم کوزو پښتنو ته وښيې چې بر افغانان ستاسې دښمنان دي او په پښتنو قبايلي سيمو کې بريدونه کوي. دا نظر ځکه قوي ښکاري چې همدا تيره ورځ هم د خوست په ځاځي ميدان کې له افغان امنيتي ځواکونو او ولسي ملاتړ کوونکو سره له مقابلې او پاکستاني ملیشې ته له درنې مرګ ژوبلې وروسته، د پاکستان استخباراتو او پوځ په جوماتونو کې د اعلانونو له لارې هڅه کړې چې بنګښ او توري قبیلې د خپلو پوځیانو ملاتړ ته وهڅوي. دوی د جوماتونو په لوډسپیکرونو کې په خلکو ږغ وکړ چې د پوځ مرسته وکړي خو داسې ښکاري چې د کورمې ایجنسۍ قومونو، چې هغوی هم پښتانه دي، دې غوښتنې ته ځواب ونه وایه.

لیکنه : خوشحال آصفي

اوس د خوښۍ ځای دا دی چې د کرښې دواړو غاړو ته پښتون ولس پوه شوی دی او د پاکستان استخباراتي ادارې او پوځ د هر دول تيري په مقابل کې لازم غبرګون ښيې. اوس دې کوز او بر افغانان او پښتانه هيڅ اندېښنه نلري ځکه ډېر له وخته دواړو غاړو ولسونو د پاکستاني پوځ او استخباراتو تيري او ظلمونه تحمل کول او يواځې د منظور پښتين په شان د سر سړي په انتظار و. اوس چې خدای په کوزو پښتنو کې د سر سړی پيدا کړی دی نو ان شاالله د عدالت غوښتنې نارې به يې رنګ راوړي او کوز او بر دواړه ولسونه دي د پاکستاني پوځ او استختباراتو لخوا د پښتون ژغورنې غورځنګ د کمرنګه کولو هر ډول هڅې ته لازم ځواب ورکړي.

بر پښتون او ټول افغانان دې د وسله والو طالبانو لخوا د برښنا پايو چپه کېدلو ته نه اندېښمن کيږي ځکه دا ورانکاري په اصطلاح د دغو مجاهدينو (وسله والو طالبانو) پخوانۍ ځانګړتيا ده. پخوا يې د مجاهدينو په نوم له برښنا پايو سره جهاد کولو او له بيخه به يې نړولې او پاکستان ته به يې کباړ کولې او نن يې د طالب په نوم چپه کوي او د تخريب هڅه يې کوي.