سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

بیان ابراهیم

خانم بیان ابراهیم (به کُردی: بەیان ئیبراهیم) شاعر کُرد زبان…

کیف آزادی

رسول پویان لباس غـم برون از قـامت شـادی کنید هردم بـرای شادخـواری…

زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

«
»

د تلویزیوني سیاسي بحثونو اهمیت

نور محمد غفوری

مقدمه:
د تلویزیونی سیاسی بحثونو په ماهیت مو په بله (پرونۍ 15.03.2026 ) لیکنه کې خبرې وکړې. په دې لیکنه کې په نظر کې دي چې د تلویزیونی سیاسي بحثونو د اهمیت په اړه په لنډه توګه رڼا واچوم. 

د تلویزیون سیاسي بحثونه د معاصرو رسنیو یوه مهمه بڼه ده چې د سیاسي شخړو، نظریاتي اختلافونو، د عامه پوهاوي د لوړولو او په ټولنه کې د سیاسي ارادې د جوړولو لپاره کارول کیږي. لکه چې په تیره لیکنه کې یادون وشو، د دې ډول بحثونو موخه یوازې د سیاسي تبلیغ یا د شهرت زیاتول نه، بلکې د لیدونکو لپاره د معلوماتو وړاندې کول، د شواهدو تحلیل او د سیاسي موضوعاتو روښانه کول دي.

د دې بحثونو اهمیت څو اړخونه لري:

۱.  معلوماتي ارزښت

تلویزیوني سیاسي بحثونه د معلوماتو د ترلاسه کولو یوه مهمه سرچینه بلل کېږي. په دې ډول بحثونو کې ګډونوال، چې معمولاً سیاستوال، تحلیلګران او کارپوهان وي، د یوې موضوع په اړه خپل نظرونه، استدلالونه او شواهد وړاندې کوي. کله چې لیدونکي د بېلابېلو لورو نظرونه واوري، نو هغوی ته دا فرصت برابریږي چې موضوع یوازې له یوې زاویې څخه نه، بلکې له څو اړخونو وڅېړي. دا کار د معلوماتو د پراخوالي سبب ګرځي او له لیدونکو سره مرسته کوي چې د موضوع په اړه ژوره او متوازنه پوهه ترلاسه کړي.

له بلې خوا، دا بحثونه د معلوماتو د ارزونې فرهنګ هم پیاوړی کوي. کله چې یو ګډونوال د یوې ادعا ملاتړ د شواهدو، احصایې یا تاریخي مثالونو په وسیله کوي او بل ګډونوال یې نقد کوي، نو لیدونکي د استدلال د قوت او ضعف د پرتله کولو فرصت مومي. په دې توګه تلویزیوني بحثونه نه یوازې معلومات وړاندې کوي، بلکې خلکو ته دا مهارت هم ور زده کوي چې معلومات په انتقادي ډول وارزوي.

۲.  عامه پوهاوی او مشارکت

سیاسي بحثونه د عامه پوهاوي په لوړولو کې مهم رول لري. کله چې د ټولنې مهمې سیاسي، اقتصادي یا ټولنیزې مسئلې د رسنیو له لارې مطرح شي، نو خلک د هغو موضوعاتو په اړه خبرتیا ترلاسه کوي چې ښايي د دوی د ورځني ژوند سره مستقیم تړاو ولري. دا ډول پوهاوی د دې سبب ګرځي چې خلک د خپل هېواد د سیاسي او ټولنیزو بهیرونو په اړه لا زیات فکر وکړي او د هغو د پایلو په اړه پوښتنې راپورته کړي.

همدارنګه، دا بحثونه د مدني مشارکت لپاره هم موقع برابروي. هغه وګړي چې د رسنیو له لارې له سیاسي موضوعاتو سره بلد شي، ډېری وخت د ټولنیزو بحثونو برخه ګرځي، خپل نظرونه څرګندوي، لیکنې او تبصرې کوي او د عامه نظر په جوړولو کې رول لوبوي. په دې توګه سیاسي بحثونه یوازې د معلوماتو د لېږد وسیله نه وي، بلکې د یوې فعالې مدني ټولنې د رامنځته کېدو لپاره هم مهمه وسیله ګرځي.

۳.  شفافیت او حساب ورکونه

تلویزیوني سیاسي بحثونه د سیاسي شفافیت او حساب ورکونې لپاره هم ډیر ارزښت لري. کله چې سیاسي شخصیتونه یا چارواکي په رسنیو کې ګډون کوي، هغوی اړ کېږي چې خپل دریځونه، پالیسي او کړنې د خلکو پر وړاندې روښانه کړي. دا ډول عامه حضور د دې سبب کېږي چې سیاستوال د خپلو خبرو او کړنو مسؤلیت احساس کړي، ځکه د دوی څرګندونې د زرګونو یا میلیونونو لیدونکو له خوا اورېدل کېږي.

له بلې خوا، دا بحثونه د سیاسي ادعاوو د ارزونې فرصت هم برابروي. که یو سیاستوال کومه ادعا وکړي، نور ګډونوال یا تحلیلګران کولای شي هغه وڅېړي او نقد یې کړي. په دې توګه د حقیقت او پروپاګنډ (تبلیغ) ترمنځ توپیر روښانه کېږي. دا بهیر د دې لامل ګرځي چې سیاسي فضا تر یوه بریده شفافه شي او سیاستوال د خلکو پر وړاندې د خپلو کړنو په اړه ځواب ویلو ته چمتو شي.

پایله او ارزونه

په ټوله کې، تلویزیوني سیاسي بحثونه د رسنیو هغه مهمه وسیله ده چې د معلوماتو د خپرولو، د عامه پوهاوي د لوړولو او د سیاسي شفافیت د پیاوړتیا لپاره کار کوي. کله چې دا بحثونه په مسلکي او اخلاقي چوکاټ کې ترسره شي، لیدونکو ته فرصت ورکوي چې د یوې موضوع په اړه د بېلابېلو لورو نظرونه واوري، شواهد پرتله کړي او د خپل عقل او تحلیل پر بنسټ قضاوت وکړي. په همدې توګه، دا بحثونه د خلکو د مدني مشارکت د زیاتوالي او د عامه نظر د جوړولو په بهیر کې هم مهم رول لوبوي.

خو که دا بحثونه له اخلاقي معیارونو او مسلکي اصولو پرته ترسره شي، نو ښايي د معلوماتو پر ځای ګډوډي، د استدلال پر ځای احساساتي شخړې او د پوهاوي پر ځای د ټولنې د وېش سبب شي. له همدې امله، د رسنیو مسئولیت دا دی چې تلویزیوني سیاسي بحثونه په داسې ډول تنظیم کړي چې د حقیقت موندنې، سالم استدلال او د عامه باور د پیاوړتیا سبب وګرځي.

نور محمد غفوري

16.03.2026م