از دوری ی میهن سوزم!

امین الله مفکر امینی     2026-01-02! چنان از دوری ی میهن سوزم بجان…

        یک نـامـه به تاریخ؛ و یک نـخوانـدنی ترین!

با هدیه سلام ها و احترامات قلبی و وجدانی؛ این…

افغانستان؛ از کانون تروریسم فراملی تا عرصه‌ی مانورهای ژئوپلیتیک قدرت‌های…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دو دهه‌ی اخیر به یکی از…

گلهای خشم کلان شهرهای بورژوایی

Baudelaire, Charles (1821-1867) آرام بختیاری شعر نو بودلر میان: نیما، هدایت، و…

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع…

هزیان تب آلود!

شدت تب تروریسم که بیش از نیم قرن استبلشمنت پاکستان…

 افغانستان قربانی سیاست‌های امنیتی منطقه‌ای است، نه متهم دائمی

نور محمد غفوری در سوسیال میدیا خواندم که وزارت دفاع طالبان…

وحدت نیروهای ملی دموکراتیک ومترقی

وحدت بمثابه واقعیت انکار ناپذیری ضرورت تاریخی در برابر استعمار…

عدالت اجتماعی

نوشتهء نذیر ظفر‎عدالت روزی پیـــــدا میشه آخر‎سفاکان ترد و رســـوا…

خودتحقیری و خودتخریبی؛ تبیین فلسفی مفهومی

۱. خودتحقیری (Self-Denigration) در معنای فلسفی، خودتحقیری حالتی است که در…

سرمایه‌داری لیبرال و واکنش سوسیال‌دموکراسی

نور محمد غفوری تقابل، اصلاح یا همزیستی انتقادی؟ مقدمه سرمایه‌داری لیبرال به‌عنوان نظام…

             تشدید تنش تهران و واشنگتن؛ پس‌لرزه‌های منطقه‌ای آن

نویسنده: مهرالدین مشید سرنوشت دیکتاتوری‌های دینی؛ آزمون بقا برای اخوندیسم و…

دربارۀ «اصولنامۀ جزایی محاکم» اداره طالبان

اعلامیۀ انجمن سراسری حقوق؜دانان افغانستان بنام خداوند حق و عدالت انجمن سراسری…

هر که را مشکلی است!

امین الله مفکر امینی          2026-30-01 ! هر که را مشکلی باشد ناچار…

آ.و. لوناچارسکی

برگردان. رحیم کاکایی و.گ. بلینسکی پیشگفتار مترجم درباره ویساریون بلینسکی نویسنده، منتقد…

برهنه گویی و عریان سالاری؛ سیاستِ بی‌پرده و حاکمیتِ بی‌نقاب

نویسنده: مهرالدین مشید تحلیلی از زوال مشروعیت و فروپاشی پوشش های…

لیبرال کپیټالیزم: تاریخي شالید، بنسټونه او علمي نقد

نور محمد غفوری لنډیز  لیبراله سرمایه‌داري یا (لیبراله پانګوالي) يا (لیبرال کپیټالزم)…

همراه جمیله، وداع با گلزری!

Aitmatow, Tschingis) 20081928- ) آرام بختیاری سوسیالیسم، دیالکتیک وحدت خلقها شد. چنگیز آیتماتف،…

کیست ژورنالیست ؟

هرکی مایک در اختیارش بود ژورنالیست نیستیا  به یک رسانه …

مخاطب خاص نیست!

این سخن، با آنانی‌ست که روزی از شیر و قیماق…

«
»

  خاطرات انقلابی گری ؛ بحث شیرین آنارشیسم

نصرت شاد

         آغاز و پایان متفکرین آنارشیسم .

 

پرودن ، متفکر آنارشیست فرانسوی بین سالهای 1865-1809 زندگی نمود . مادرش آشپز ، پدرش مسگر ، و خودش کارگر چاپخانه بود . او میگفت تا زمانیکه تعادل و تساوی روی کره زمین برقرارنشود ، خطر انقلاب در همه جا هست . وی برای نظم اجتماعی آنارشیستی، رفرم را پیشنهاد میکرد تا انقلاب را . او در رابطه با زنان دارای افکار مردسالارانه ارتجاعی زمان و جامعه خود بود . در نظر وی معضل جامعه معمولا در وضعیت اقتصاد آنست ونه درسیاست آن .

از جمله آثار پرودن – اعترافات یک انقلابی ، موضوع فدرالیسم ، برنامه انقلاب ، و کتاب مالکیت چیست ؟ هستند . مارکسیستها نظرات اورا اتوپیستی ، خرده بورژوایی ، ارتجاعی ومحصول ایدئولوزی دوران بحران میدانند . جرج سورل او را بزرگترین فیلسوف اجتماعی قرن 19 فرانسه نامید . وی میگفت زندگی سیاسی باید با زندگی خصوصی افراد هماهنگی داشته باشد

پرودن پیش بینی کرده بود که قرن بیست قرن حاکمیت سیاسی فدرالها خواهد بود ، چون سوسیالیسم چیزی غیرازبرقراری فدرالیسم نیست . مارکس اصطلاح و مفهوم ” مبارزه طبقاتی ” راازپرودن گرفت . در کتاب ” فقر فلسفه ” مارکس به ردشعار وحدت پرولتاریا وطبقه متوسط اوپرداخت . از جمله دیگر آثار او – عدالت در انقلاب و کلیسا ، یادداشتهای روزانه ، در باره فدرالیسم و ضرورت پایه گذاری یک حزب انقلابی ، مالکیت و مالکیت فدرالی ، و ایدههای اصلی انقلاب در قرن 19 ، هستند. آنارشیستها غالبا خواهان جامعه ای فدرال با تولید کنندگان و مالکین خرد بودند . نظرات پرودن حتی امروزه میان پاره ای از سندیکالیستهای آنارکوسندیکالیستی چپ اروپا طرفدارانی دارد .

پرودن در سال 1848 بعنوان سوسیالیست وارد مجلس ملی فرانسه شد ولی سرانجام سه سال به زندان افتاد وبعد از آزادی به بلژیک فرارکرد . پرودن را آغاز اندیشه آنارشیسم مدرن در غرب میدانند . اوغیرازکمونیسم وکاپیتالیسم ، نظام آنارشیستی را فرم سوم اداره جامعه میدانست . وی پیرامون زنان و یهودیان عقایدی نادرست داشت . آنزمان متفکران و هنرمندانی مانند نیچه ، گوته ، مارتین لوتر ، واگنر ، شوپنهاور ، و برادران گریم ، نیز دارای اینگونه افکار سنتی و ارتجاعی بودند .

تروتسکی اورا رابینسون کروزه سوسیالیسم نامید . از جمله دیگرآثار پرودن – مالکیت دزدی است ، و پورنوکراتی یا زنهای زمان مدرن ، هستند . پرودن را آغاز سیراندیشه آنارشیسم مدرن در غرب میدانند . از زمان او طبقه کارگررا پرولتاریا نام نهادند . در گفته های پرودن میتوان تضاد و تناقض های زیاد پیدا کرد . او نخستین بار عنوان آنارشیسم را به ثبت در آکادمی پاریس رساند . وی محافل روشنفکری را با مقوله های دولت ، مالکیت ، و اتوریته آشنا نمود . پرودن را پدر سندیکالیسم آنارشیستی نیزمیدانند . گروه دیگری اورا پدر جامعه شناسی مدرن و یکی از نظریه پردازان فدرالیسم و جنبش تعاونی بشمارمی آورند . مجموعه آثار او شامل چهل عنوان کتاب ، چهار جلد مکاتبات با مبارزان اجتماعی آنزمان ، و یازده جلد یادداشتهای گوناگون او هستند . دو کتاب مشهور دیگر پرودن – اعترافات یک اتوپیست ، و حضرت موسی ، هستند .

نسل دیگر نظریه پردازان آنارشیسم، شامل – ویلیام گودوین ، آگوستین سوخی ، پاول گودمن ، هربرت رید ، تولستوی ، و جرج آورل است .

ویلیام گودوین انگلیسی میان سالهای1836-1756  زندگی نمود . کروپتکین نخستین بار اورا بعنوان آنارشیست معرفی کرد . او میگفت در جامعه ماشینی صنعتی آینده ،باید انسان فقط روزی یک ساعت کارکند . وی مدعی بود که ازدواج ناشی از یک اشتباه رمانتیک پیرامون عشق ابدی است . گودوین نخستین بار تضادهای کاپیتالیسم در باره کار و سرمایه را مطرح نمود بدون اینکه مانند مارکس به مبارزه طبقاتی برسد . او نه روی جنبش آنارشیستی قرن 19 بلکه بیشتر وی جنبش کارگری انگلیس و ادبیات رمانتیک کشورش اثر گذاشت . گودوین نخستین بار به طرح حذف دولت در جامعه انسانی پرداخت . مارکس و آون به مطالعه عمیق آثارش پرداختند . او میگفت که در انقلاب شور و احساسات حاکم است و نه عقل و منطق ، در آنجا خشونت تعیین کننده است و نه عدالت . گودوین همچون سایر آنارشیستها طرفدار اقتصاد مانوفاکتورها و تولیدکنندگان کوچک بود و نه مخالف تولید ماشینی . او موجب آغاز فلسفه آنارشیستی شد . از جمله آثار گودوین – عدالت سیاسی و تعثیر آن روی اخلاق و سعادت ، است.

  آگوستین سوخی ، آنارشیست آلمانی ، بین سالهای 1984- 1892 زندگی نمود . ازجمله اثار او – آمریکای لاتین میان ژنرالها و انقلابیون ، عبور شبانه از اسپانیا ، امید طولانی ، احتیاط ! آنارشیسم ، یک عمر در خدمت آنارشیسم ، انقلاب معلول بلشویکها، کارگران و دهقانان در کشور اوکرائین ، و فلسفه فکر و روح آزاد ، هستند .

william godwin  1756- 1836

augustin  souchy 1892 – 1984

herbert  read  1893- 1968