افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

«
»

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع تعریف وبیان گسترده دارد زیرا واقعیت مایه وبنیاد استراتیژی وحقیقت بیان اصلیت است که بر پایه ی راستی وصداقت وشفافیت با آموزه ،ها شیوه ها ومیتود های کاربردی آنها استوارمیباشد . دانشمندان وآگاهان امور واقعیت را به تناسب عقاید ،برداشتها ،باورها ،ادراک ودید گاه های متفاوت وماهیت احساسی خویش تشخیص داده وهمانطورتعریف میکنند .البته تمام هستی وپدیده های موجود جاندار وبیجان بیانگر انست که فضا وجهان هستی ثابت وساکن نبوده وتحرکات آن به حرکت ناظر بستگی داشته وباهم مرتبط هستند که بر مبنای آن ماده وانرژی تغیر پذیر میباشند .

اما بنظر کمینه نگارنده ی این صفحه واقعیت عبارت از پدیده های ذاتی مستقل از ذهن ما و درعین حال پدیدارذاتی اثرواحساس میباشد. بنا بر آن واقعیت ، بیان ایجادی ماهیت اصلی پدیده ها ومنشاُ حقایق هستی بوده پس درینصورت حقیقت بیانگرواقعیت هستی پدیده ها ی عالم است.  

مولانای رومی در رابطه با درک واقعیت پدیده ها ی مادی ومعنوی چنین بیان داشته است
عشق را بی معرفت معنا مکن      زر نداری مشت خود را وا مکن

گر نداری دانش ترکیب رنگ       بین  گلها  ز شت  یا  ز یبا مکن 

از دید این قلم نظر ونصیحت جناب مولانا اینست که اگر توان بالایی ازعلوم ودانش گسترده وچشم حقیقت بین واقعبینانه نداری بدون معرفت وتعمق علمی چیزی را معنا وقضاوت بیجا نکرده حکم صادرمکن واکر چیزی در مغز خود نداری یعنی گنجینه ی از دانش نداری زبان به سخن زیاد باز مکن و اگر ازشناخت خصوصیات ماهیوی بشر خوب وخراب وی ،ازدرک تفاوت های گوناگون بشری  وحقایق پدیده ها عاجزی در میان آنها قضاوت نیک وبد ،زشتی وزیبایی مکن . هدف اینست که یک شی نزد یکنفر نیک اما نزد دیگری بد وشخصی یا پدیده یی نزد یک شخص زیبا واما نزد دیگری نازیبا باشد بنا بر آن ما نمیتوانیم هرچیزی که دل ما بخواهد حکم مطلق به آن صادر کنیم ودیدگاه دیگران رانادیده بگیریم . پس واقعیت هستی عالم دریک سیستم بوده ، سیستم بیان خودی ویا جمعی واقعیتهاست که در قید زمان ومکان متمرکز است. واقعیت ذات اشیا وفراتراز باورها ونظریات است واقعیت عینی آن چیزیست که مستقل ازباورها وشناختها میباشد که جهانبینی علمی راتشکیل میدهد. واقعیتهای عینی مستقل از ذهن ماست .وجهان بینی علمی بیانگر واقعیت های هستی مادی ومعنوی روحی وفکری احساس وتجاربیست که بواسطه ی اذهان درک میشود که در رابطه بیک شعر ،یک انسان، یک دانه گل وووووووروشنی وتاریکی ورنگها صدق میکند.واما واقعیتهای عام یا عموم هستی عالم برداشت براساس اثرگذاری پدیده ها میباشد که دیدگاه ها ونظریات منفی ومثبت به ماهیت ذاتی آن تاثیری ندارد . 

 پس بدانیم که واقعیت چیست ؟ بنده براساس دیدگاه وبرداشتهای خودم  واقعیت را اینگونه بتعریف گرفته ام .

واقعییت چیست یک اصل تمام        مستقل از دید گاه خا ص  وعام 

مطلق ونسبیست بحث  نا  تمام        هم  چنانکه  می بود تا  نیم  جام

جام نیم خالی بگویندش به کین        جام نیم پرگویدش هر  نیک  بین 

نیم خالی نیم پر هردو یکیست         شادی وا شفتگی از بهر  چیست

در حقیقت هردو  جادارد  بهم         زانکه مقدارش نگردد بیش وکم 

لیک بسیار است فرق ان واین         این به نیکی گویدآن ازروی کین 

کوچیا طرز سخن سنجیده گیر         فرق بسیار است بین شیر  وشیر 

از گلیم خویش  پا بیرون مکن         شعر را با فلسفه   موزون  مکن 

آنیکی شیراست روی سفره ها         واندگر شیری که  ریزدخون ها

با عرض حرمت عبدالوکیل کوچی