زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

                                            واقعیت چیست

واقعیت با نظریات مختلف و دید گاه ها ی متنوع تعریف وبیان گسترده دارد زیرا واقعیت مایه وبنیاد استراتیژی وحقیقت بیان اصلیت است که بر پایه ی راستی وصداقت وشفافیت با آموزه ،ها شیوه ها ومیتود های کاربردی آنها استوارمیباشد . دانشمندان وآگاهان امور واقعیت را به تناسب عقاید ،برداشتها ،باورها ،ادراک ودید گاه های متفاوت وماهیت احساسی خویش تشخیص داده وهمانطورتعریف میکنند .البته تمام هستی وپدیده های موجود جاندار وبیجان بیانگر انست که فضا وجهان هستی ثابت وساکن نبوده وتحرکات آن به حرکت ناظر بستگی داشته وباهم مرتبط هستند که بر مبنای آن ماده وانرژی تغیر پذیر میباشند .

اما بنظر کمینه نگارنده ی این صفحه واقعیت عبارت از پدیده های ذاتی مستقل از ذهن ما و درعین حال پدیدارذاتی اثرواحساس میباشد. بنا بر آن واقعیت ، بیان ایجادی ماهیت اصلی پدیده ها ومنشاُ حقایق هستی بوده پس درینصورت حقیقت بیانگرواقعیت هستی پدیده ها ی عالم است.  

مولانای رومی در رابطه با درک واقعیت پدیده ها ی مادی ومعنوی چنین بیان داشته است
عشق را بی معرفت معنا مکن      زر نداری مشت خود را وا مکن

گر نداری دانش ترکیب رنگ       بین  گلها  ز شت  یا  ز یبا مکن 

از دید این قلم نظر ونصیحت جناب مولانا اینست که اگر توان بالایی ازعلوم ودانش گسترده وچشم حقیقت بین واقعبینانه نداری بدون معرفت وتعمق علمی چیزی را معنا وقضاوت بیجا نکرده حکم صادرمکن واکر چیزی در مغز خود نداری یعنی گنجینه ی از دانش نداری زبان به سخن زیاد باز مکن و اگر ازشناخت خصوصیات ماهیوی بشر خوب وخراب وی ،ازدرک تفاوت های گوناگون بشری  وحقایق پدیده ها عاجزی در میان آنها قضاوت نیک وبد ،زشتی وزیبایی مکن . هدف اینست که یک شی نزد یکنفر نیک اما نزد دیگری بد وشخصی یا پدیده یی نزد یک شخص زیبا واما نزد دیگری نازیبا باشد بنا بر آن ما نمیتوانیم هرچیزی که دل ما بخواهد حکم مطلق به آن صادر کنیم ودیدگاه دیگران رانادیده بگیریم . پس واقعیت هستی عالم دریک سیستم بوده ، سیستم بیان خودی ویا جمعی واقعیتهاست که در قید زمان ومکان متمرکز است. واقعیت ذات اشیا وفراتراز باورها ونظریات است واقعیت عینی آن چیزیست که مستقل ازباورها وشناختها میباشد که جهانبینی علمی راتشکیل میدهد. واقعیتهای عینی مستقل از ذهن ماست .وجهان بینی علمی بیانگر واقعیت های هستی مادی ومعنوی روحی وفکری احساس وتجاربیست که بواسطه ی اذهان درک میشود که در رابطه بیک شعر ،یک انسان، یک دانه گل وووووووروشنی وتاریکی ورنگها صدق میکند.واما واقعیتهای عام یا عموم هستی عالم برداشت براساس اثرگذاری پدیده ها میباشد که دیدگاه ها ونظریات منفی ومثبت به ماهیت ذاتی آن تاثیری ندارد . 

 پس بدانیم که واقعیت چیست ؟ بنده براساس دیدگاه وبرداشتهای خودم  واقعیت را اینگونه بتعریف گرفته ام .

واقعییت چیست یک اصل تمام        مستقل از دید گاه خا ص  وعام 

مطلق ونسبیست بحث  نا  تمام        هم  چنانکه  می بود تا  نیم  جام

جام نیم خالی بگویندش به کین        جام نیم پرگویدش هر  نیک  بین 

نیم خالی نیم پر هردو یکیست         شادی وا شفتگی از بهر  چیست

در حقیقت هردو  جادارد  بهم         زانکه مقدارش نگردد بیش وکم 

لیک بسیار است فرق ان واین         این به نیکی گویدآن ازروی کین 

کوچیا طرز سخن سنجیده گیر         فرق بسیار است بین شیر  وشیر 

از گلیم خویش  پا بیرون مکن         شعر را با فلسفه   موزون  مکن 

آنیکی شیراست روی سفره ها         واندگر شیری که  ریزدخون ها

با عرض حرمت عبدالوکیل کوچی