نوشته از بصیر دهزاد   قصه واقعی از صفحات زنده‌گی ام  این نوشته در واقعیت قسمت پنجم داستان زنده گی ام  در زندان پل چرخی است که تحت عنوان بالا در پنج قسمت سالها قبل در سایت های مختلفه انترنتی اقبال نشر یافته بود.   در طی این روز ها که ششم جدی در ابعاد وسیع به نقد و تحلیل گرفته…

نویسنده: مهرالدین مشید ترور جنرال سریع ، سرآغاز یک توطئه مضاعف، دو پهلو و پیچیده جامعهٔ مهاجر افغانستان، که خود زخم خوردهٔ دهه‌ها ترور، جنگ، ناامنی و بی‌دولتی است، امروز نیز در بیرون از مرزها از تیررس خشونت و توطئه در امان نمانده است. حمله به جنرال سریع نه یک رویداد منفرد، بلکه نشانه‌ای نگران‌کننده…

در کنار فدرال خواهی درین تازگی ها پسوند دیگری بنام هویت خواهی ضمیمه شده است که منظور آن هویت تاجک تباران می‌باشد. تاجک ها از لحاظ تاریخی ، ارزش ها ، باورها و تعلقات ، ویژگی های دارند که ضرورت به مطالبه هویت برای آنان نیست. هویت اجتماعی شان بر بنیاد زبان ، قومیت، دین…

رویکردی تحلیلی به مشارکت سیاسی و تعامل مدنی نور محمد غفوری عصاره دقیق چهارسال قبل در مورد ادغام سیاسی یک مقاله را در فیسبوک و ویبسایت‌ها نشر نمودم. با ملاحظهٔ اوضاع کنونی کشور دیده می شود که ضرورت ادغام سیاسی و وضاحت مفهوم آن بیشتر از پیش محسوس می شود. از همین خاطر خواستم که…

 نویسنده: مهرالدین مشید     افغانستان معاصر یگانه کشوری در جهان است که با بحران دولت–ملت در جهان پسامدرن روبرو است و با فروپاشی نهاد دولت در این کشور، نه تنها ناتمام‌ ماندن پروژه هویت ملی بیش از هر زمانی عریان شده است؛ بلکه با توجه به اختلاف های شدید گروهی، مذهبی  و قومی بازتعریف هویت ملی…

 نویسنده: مهرالدین مشید     سفید سازی، معامله و مهار؛ الگوهای نوین تعامل قدرت‌ها با طالبان پس از بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، الگوی تعامل بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با این گروه دچار دگرگونی معناداری شده است. این رویکرد به‌ جای تقابل مستقیم یا تلاش برای براندازی طالبان، برعکس سیاست‌های کشور ها بر سه محور…

باید درس عبرت گرفت ! افغانستان در جغرافیای موجود جهان از پیچ و خم های گوناگون عبور کرده است ، از اشغال ها تا جنگ های خودی، از دسایس خلاف تمامیت ارضی تا نعره بازی های قومی و زبانی و زبان درازی های تغیر نام یا تجزیه . گروهک های دست پرورد مراجع تشنج زای…

نویسنده: مهرالدین مشید فرهنگ تسامح گرای خراسان تاریخی و ستیزه جویی تمدنی طالبان  طالبان هرچند حاکمیت خود را دینی و سنت‌ محور می خوانند؛ اما آنچه در عمل دیده می شود، نزاع و دشمنی عمیق و پنهان این گروه با مدرنیته و دانش بشری، با ارزش های گسترده معاصر، هویت فردی و مناسبات قدرت در…

هانا آرنت، فیلسوفی که عمر خود را صرف مطالعه ریشه‌های استبداد کرد، هشدار تکان‌دهنده‌ای به جوامع می‌دهد: «استدلالِ شرِ کوچک‌تر، یکی از پیچیده‌ترین سازوکارهای ماشینِ دیکتاتوری است.» بسیاری تصور می‌کنند با انتخاب گزینه‌ی «بد» برای فرار از «بدتر»، هوشمندی سیاسی به خرج داده‌اند. اما آرنت معتقد است این انتخاب، آغاز یک سقوط اخلاقی و سیاسی…

نویسنده: مهرالدین مشید تغییر ناپذیری طالبان و ناتاثیر گذاری مخالفان اعتماد باخته افغانستان طی نیم‌ قرن اخیر گرفتار چرخه‌ای از خشونت، وابستگی منطقه‌ای و بحران مشروعیت سیاسی بوده است. یکی از پرسش‌های بنیادین امروز این است که با وجود کارنامه‌های مخدوش سیاست‌گران گذشته و حال و وابستگی های سیاسی پ استخباراتی آنان، آیا امکان شکل‌گیری…

قومگرایی و ائتلاف ها بر بنیاد قومیت حلال مشکل افغانستان نیست! گرایش از داعیه جهاد به محل و قوم پس از رسیدن به قدرت نزد جمعیتی ها جاگزین اسلامگرایی سراسر وطنی گردید . بیشترین نفوذ جمعیتی ها در شمالی و قطغن و قسمآ بلخ و سمنگان مشهود بود ، در جلال آباد هم قوماندان داشتند…

نور محمد غفوري په نړیوالو اړیکو کې د هېوادونو برخلیک د هغوی د سیاست، چلند او د نړیوالې ټولنې سره د اړیکو د څرنګوالي له مخې ټاکل کېږي. افغانستان چې د څلورو لسیزو جګړو، سیاسي بې‌ثباتۍ او بهرنيو لاسوهنو له امله ډېر زیانمن شوی، نن په داسې پړاو کې ولاړ دی چې تر هر وخت…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ در گره گاۀ تروریسم و مردم این کشور قربانی چند لایۀ آن افغانستان در چهار دههٔ اخیر،  در گره‌گاۀ تروریسم، جنگ‌ های نیابتی، سیاست‌های منطقه‌ای و رقابت قدرت‌ های جهانی گیر مانده است و به یکی از کانون‌های اصلی خشونت  های سیاسی، افراط‌گرایی مذهبی و تروریسم بین‌المللی بدل شده است. در…

نویسنده: مهرالدین مشید فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱ نقطهٔ عطفی در تاریخ سیاسی معاصر بود. این رویداد نه‌ تنها پایان یک ابرقدرت ایدئولوژیک را رقم زد، بلکه آغازگر دوره‌ای از گسترش و شکوفایی دموکراسی و لیبرالیزاسیون سیاسی در بخش‌های وسیعی از جهان شد. دههٔ ۱۹۹۰ تا اوایل ۲۰۰۰، از منظر نظریه‌ پردازان علوم…

حميدالله بسيا په انساني تاریخ کې جګړې تل له وینو، وېر، ګډوډۍ او په جګړو کې د ښکېلو کورنيو له ژورو کړاوونو سره تړلې دي. خو د جګړو په بهير کې ستره غمیزه بيا د سرتېرو ورک کېدل دي ، دا هغه درد دی چې تر ټولو اوږد، تر ټولو مبهم او تر ټولو سوزوونکی اغېز ښندي. د…