از فارسی‌ستیزی استعمار بریتانوی در هند تا دگرگونی نام‌های فارسی…

سلیمان کبیر نوری دوست ای ویدیویی برایم فرستاد که از جهات…

                       کام بلا 

جهان در معرض نابودی و کام  بلا  تاکی همیشه مردمان در…

میان چشمه‌های شعر

مجموعه اشعاری از روناک آلتون برگردان به فارسی:زانا کوردستانی بانو "روناک توفیق…

افغانستان؛ میدان رقابت قدرت‌ها پس از خروج آمریکا

 نویسنده: مهرالدین مشید جایگاه مردم افغانستان در میدان رقابت های کشور…

عربستان در افغانستان چه می‌خواهد؟

Wahidullah Noorzai — Former Senior Military Officer, Field Strategist &…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش دوم)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

تجربه میدان در غرب افغانستان — از ادرسکن تا شیندند

Wahidullah Noorzai | Former Senior ANCOP/ANP Officer, Military & Security…

روایت اسدالله کشتمند از جنگ افغانستان؛ مجاهدین، شوروی و قدرت‌های…

https://www.youtube.com/watch?v=DGsTJnpdYQk مروز، ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۶، بار دیگر در خدمت رفیق عزیزم،…

غنچه‌های پژمرده

گزیده‌ی اشعار اسعد لُرزاده برگردان به فارسی: زانا کوردستانی شاعر و نویسنده‌ی کُرد…

شعرهایی از روناک آلتون

بانو "روناک توفیق محمد"  (به کُردی: ڕووناک تۆفیق محمد)، متخلص به…

زندگی بدون محدودیت یا مرگ ...!

مرگ برخلاف دید صوری٬ چون نیستی تام باور موجه نیست.…

طالبان؛ از سرکوب مخالفان تا مهندسی حذف هویت‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید بازگشت طالبان به قدرت در ۱۵ اگست ۲۰۲۱…

فراتر از فروپاشی؛ چگونه ملت‌ها پیش از شکست نظامی، شکست…

Wahidullah Noorzai Former Senior ANCOP/ANP Officer | Field Strategist | Military…

انسان و نیروهای سازندهٔ تمدن( بخش اول)

«انسان معمار روشنایی در دل تاریکیِ جهان» تهیه و تدوین :…

 دشمنی با فارسی؛ بازتاب سیاست زبانی برتری‌جویانه طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید فارسی‌ستیزی؛ چهره پنهان سیاست زبانی طالبان برای بررسی  دقیق…

نسل‌کشی هزاره‌ها یک پروژه چندوجهی بود که ریشه در سیاست‌های…

افغانستان سرزمینی نیست مانند روسیه و یا هند که بزرگ‌تر…

اگزیستنسیالیسم؛ آزادیاست، یا ترس و مرگ؟

Existenzphilosophie. آرام بختیاری فلسفه وجودی انسان؛ آزادی بورژوایی، یا رهایی جامعه؟ آیا انحلال…

۱۱ سپتامبر جهان را تغییر داد؛ زندگی من را نیز…

از صبحی که آمریکا را تغییر داد تا میدان‌های افغانستان؛…

د سیاسي فعالیت لپاره د ایډیا او رهبر جوړول

نور محمد غفوری (هیله من یم چې دا لیکنه د سیاست…

پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

«
»

گزیده مقالات

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و غنی

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت طالبان ظهور دوباره‌ی طالبان را نمی‌توان صرف به عنوان یک بازگشت نظامی یا پروژه‌ای بیرونی و‌ محصول مداخله های خارجی تحلیل کرد؛ بلکه این پدیده، در لایه‌ای عمیق‌تر، بازتاب شکست درونی نظام سیاسی‌ای است که پس از سال ۲۰۰۱ در افغانستان شکل گرفت. نظامی…

بیشتر بخوانید

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین یک اشتباه تاریخی

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را می پردازند امروز تصویر میر اکبر خیبر را  در صفحه فیسبوک دیدم که به مناسبت ترور او در ۱۷ اپریل ۱۹۷۸ به نشر رسیده بود و با دیدن آن درست ۴۸ سال پیشتر از امروز در ذهنم تداعی شد که دانشجوی سال دوم فاکولته…

بیشتر بخوانید

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های جامعه افغانی ما 

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان افغانستان ارائه گردید است، روی  موضوع  آسیب‌ شناسی تاریخی،  مفهوم، اهمیت و ضرورت آن برای بررسی، تعین اهداف  ملی فراقومی، فرا گروهی ، برای امروز و فردا های جامعه پر آسیب افغانی ما متمرکز گردیده است. جامعه  که در طی بیش از یک قرن در انقطاب های سیاسی، اجتماعی، مذهبی ، قومی وزبانی  قرار داشته ، جامعه را به آسیب های بزرگ مواجه و راه های انکشاف، ثبات دایمی، استحکام نظام قانونمند دولتی ، شکل گیری اندیشه ملی و فراراه های ترقی اجتماعی را در وجود یک ملت واحد، سرزمین واحد و وفاق ملی به چالش  و موانع، یکی پی دیگری،  قرار داده است. در تداوم این انقطابها و بحرانها  نه جامعه ملی ما در وجود  یک کشور کثیرالقومی  و هم هیچ یک از این اقوام از این آسیب ها در امان  بوده اند.  برای یک مدخل و باز ساختن موضوع باید در قدم نخست تعریفی از آسیب شناسی تاریحی ارائه نمود.  «آسیب‌ شناسی تاریخی یکی از بخش های از علوم بشری است که به بررسی و تحلیل مشکلات، انحرافات، ضعف‌ها و بحران‌های جوامع در جریان تاریخ می‌پردازد. این در واقعیت  مطالعه، بررسی و نقد سالم  رویدادهای گذشته، علل شکل‌گیری ناکامی‌ها، فروپاشی‌ها، رکودها و بحران‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی میباشد که  از آن‌ها برای  درس  ها ، تجارب ودرک بهتر وضعیت حال و پیش‌بینی آینده استفاده موثر و مثبت  صورت گیرد.»  آسیب شناسی تاریخی افغانستان هم متکی برهمین  تعریف ،  یک تحلیل نقادانه از تاریخ  پر رنج  افغانستان با تمرکز بر نقاط ضعف، خطاها و چالش‌های است که در مسیر تحولات تاریخی جامعه ما رخ…

بیشتر بخوانید

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو سرنوشت؛ از رهایی تا فاجعه

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما بی خبر از تپش های زمان ملاهبت الله مردی است؛ البته نه از صدر اسلام؛ بلکه از صدر بدویت و تحجر گویی گلوله ای بوده که از اعماق گذشته، زیر چتر انتحار، انفجار و تروریسم، بی خبر از تپش های زمان، با افکار بدوی…

بیشتر بخوانید

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از آغاز این مذاکرات وزیر خارجه پاکستان غرض ذهنیت سازی قبلی برای ملاقات یک روزه با وزیر خارجه چین به آن کشور سفر کرد وبا وزیر خارجه چین ملاقات نمود . قبلآ عربستان سعودی ، قطر و ترکیه برای مذاکره بین افغانستان و پاکستان میزبانی…

بیشتر بخوانید

جنگ‌های ژئوپلیتیک و فروپاشی عقلانیت سیاسی در جهان معاصر

نویسنده: مهرالدین مشید فاجعهٔ فکری و سیاسی در پرتو منطق ساختاری و تاریخی قدرت در جهان معاصر، جنگ‌های ژئوپلیتیک دیگر صرف منازعاتی بر سر قلمرو یا منابع طبیعی نیستند؛ بلکه به بازتابی از رقابت‌های پیچیدهٔ قدرت در سطوح ساختاری و تاریخی بدل شده‌اند. در پرتو منطق تاریخی قدرت، همواره دولت‌ها برای بقا، گسترش نفوذ و…

بیشتر بخوانید

آمریکا و سیاست بیطرفی افغانستان

سیاست بی‌طرفی افغانستان برخاسته از موقعیت جغرافیایی آن است ، این موقعیت میان امپراطوری هند برتانوی و امپراطوری روسیه تزاری ، بعدآ اتحاد شوروی و هند برتانوی تا جاگزینی امر یکا بحیث میراث خوار استعمار انگلیس پادشاهان و حکومت‌های افغانستان را جبرآ به اتخاد چنین سباسی واداشته بود . کشور سومی که در نظر داشت…

بیشتر بخوانید

جمهوریت در افغانستان؛ پروژهٔ گذار یا قربانی فساد و بی‌کفایتی رهبران

نویسنده: مهرالدین مشید زوال جمهوریت؛ پروژه های زیربنایی و بازی های استخباراتی پس از سال ۲۰۰۱ و در پی فروپاشی رژیم طالبان، افغانستان وارد مرحله‌ای از نوسازی و دولت‌ سازی شد که در ظاهر با حمایت گسترده جامعه جهانی همراه بود و کمک های میلیارد دالری کشور های غربی به افغانستان سرازیر شد؛ اما این…

بیشتر بخوانید

از هیولای ساخته‌شده تا دشمن مقدس؛ روایت قدرت از تروریسم

نویسنده: مهرالدین مشید تروریسم سایه ای که قدرت ها می سازند و سپس با آن می جنگند تروریسم در جهان معاصر تنها یک پدیدهٔ امنیتی یا نظامی نیست؛ بلکه مفهومی فراتر از آن است که در تقاطع سیاست، قدرت و گفتمان شکل می‌گیرد. در بسیاری از موارد، آنچه «تروریسم» نامیده می‌شود، نه‌تنها بیانگر واقعیتی از…

بیشتر بخوانید

از شکست دکترین عمق استراتژیک تا طلوع رقابت نیابتی هند

نویسنده: مهرالدین مشید شکست عمق استراتژیک  و جنایات نظامیان تروریست پرور افغانستان در چهار دهه اخیر نه‌تنها به‌عنوان یک دولت-ملت شکننده، بلکه به‌مثابه میدان تقاطع منافع قدرت‌های منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای عمل کرده است. در این میان، دکترین «عمق استراتژیک» پاکستان یکی از مهم‌ترین چارچوب‌های نظری برای تبیین رفتار امنیتی اسلام‌آباد در قبال افغانستان بوده است.…

بیشتر بخوانید

فقدان روایت آشتی ملی و بحران گفتمان در افغانستان

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در دوراهیِ آشتی و منازعه افغانستان طی پنج دهه گذشته در چرخه‌ای از منازعه ساختاری، مداخله خارجی و بحران مشروعیت سیاسی گرفتار بوده است. در چنین وضعیتی آشتی ملی نه یک مطالبه اخلاقی، بلکه ضرورتی حیاتی و نهادی برای بازسازی دولت و تثبیت نظم سیاسی در این کشور است. با توجه به…

بیشتر بخوانید

چهار و نیم سال پس از برپایی امارت اسلامی سرمایه؛ فقدان اجماع و بحران تحلیل

فهیم آزاد مقدمه فقدان اجماع تحلیلی پیرامون بازگشت طالبان به قدرت سیاسی و برپایی امارت اسلامی سرمایه، بازتاب بحران نظری عمیق‌تری در میان نیروهای موسوم به سوسیالیست، چپ و پیش‌رَو افغانستان است؛ بحرانی که ریشه در گسست از تبیین طبقاتی و تحلیل ماتریالیستی تاریخ و جایگزینی آن با روایت‌های اخلاقی، هویتی و لیبرالی دارد. در…

بیشتر بخوانید

از کابل تا تهران؛ مهار افراطیت یا مهندسی قدرت و بازی استخباراتی؟

نویسنده: مهرالدین مشید زورگویی یا ژئوپلیتیک ضربه؛ بازی با آتش تحولات امنیتی از کابل تا تهران در سال‌های اخیر، پرسشی بنیادین را برجسته ساخته است: آیا فشارهای نظامی و اطلاعاتی علیه طالبان و جمهوری اسلامی ایران در راستای مهار افراطیت تعریف می‌شود، یا بخشی از یک پروژه بزرگ‌تر برای مهندسی موازنه قدرت منطقه‌ای است؟ این…

بیشتر بخوانید

مارهای آستین؛ بازگشت هیولاهای جنگ نیابتی به دامان پاکستان

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتیژی تا عمق بحران؛ چرخش شمشیر های نیابتی این نوشته به بررسی پدیده «بازگشت تهدید نیابتی» در سیاست امنیتی پاکستان پرداخته است؛ پدیده‌ای که طی آن استفاده ابزاری از گروه‌های مسلح غیردولتی برای اهداف ژئوپلیتیکی، در بلندمدت به تهدیدی علیه امنیت داخلی همان دولت تبدیل می‌شود. این به معنای آن…

بیشتر بخوانید