فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

هرات؛ جغرافیایی که تاریخ را به راهبرد پیوند می‌دهد

وحیدالله نورزی بنیان‌گذار NIDA | افسر ارشد سابق ANP/ANCOP | استراتژیست…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری ځانګړتیاوې، داخلي جوړښت او د فعالیت څرنګوالی سریزه انسانان په…

«
»

گل برای درمسال

نویسنده: جمعه خان صوفی

برگردان: محمد قاسم آسمایی

 

پیوست با گذشته

31

حین رفتن به پراگ و سپس تصمیم  در جهت رفتن به اروپای غربی، داکتر نجیب که در آنوقت رئیس خاد بود، مرا تشویق نمود تا حتما به لندن نیز بروم و با ولی خان و عطاالله مینگل ملاقات نمایم و مخصوصاً ملاقات من را با ولی خان ضروری وعاجل دانست. بطور خاص برایم گفت که من باید  از طرف او، برای ولی خان بگویم که : « رهبر بزرگ ما (کارمل صاحب) همیشه بر سخنان ولی استناد مینماید، تمام بیانیه های ولی خان از طریق رادیو، تلویزیون و اخبارها انعکاس می یابد. برایش بگویید که تمام فعالیت وعملکرد شما مثبت ارزیابی میشود. این تنها برداشت ما نیست، بلکه دوستان نیز چنین می اندیشند.  ما میخواهیم که مانند نشنل عوامی پارتی همه نیروهای جمهوری و مترقی تحت رهبری شما جمع شوند. زمانی که شما لندن میرفتید برای ما اطلاع رسید که میخواهید مسئلۀ وحدت NDP [ National Democratic Party (Pakistan) ] و PND را حل نمایید؛ ما با شما همنوا هستیم.»

علاوه برآن اجمل این مطلب را برایم گفت: « دوستان افغان وشوروی شما را دوست میشمارند و در سیاست پاکستان، دید شما را معتبر میداند. ما بدون مشوره خودت اقدامی نمی کنیم. هر کسی که مراجعه مینماید، برای خودت میفرستیم ازجمله بسم الله و سایر مشران قبایلی را.  ما به حزب کمونیست تعلق داریم. اکنون آنها نیز چنین موقف دارند و چنین می اندیشند. از طرف شما 186 سند رسیده است و همه بچه ها شامل شدند. تا حال برای خارج تنها 22 سند رسیده است. روزانه به قنسولگری مراجعه میشود تا متباقی را نیز بفرستند..»

داکتر نجیب در مورد عطالله مینگل این مطلب را برایم گفته بود: «ما برای آمدن شما آمادگی گرفته بودیم؛ معلوم نشد که چرا نه آمدید. هربار برای خیربخش میگوییم تا سلامها و احترامات ما را برای شما برساند. ما حق خودارادیت ملت ها را تا سرحد جدایی قبول داریم. اما نخست باید نهضت به پختگی برسد. برای اینکار حالا حمایت نیروهای جمهوری خواه پشتونخوا، افغانستان و پاکستان ضرور است؛ زمانی که نهضت به پختگی برسد، هرچه میتوان انجام داد. هرگاه مبارزه مسلحانه مطرح گردد، ما در حمایت آن قرار میگیریم، اما  نه آنگونه که داوود خان کرد، ما تا آخر در حمایت آن خواهیم بود. سخن اصلی حالا زنده نگاهداشتن نهضت است. ما قادر به انجام هر اقدامی هستیم، البته محتاط هستیم تا مبادا امریکا قوای خودرا در بلوچستان پیاده سازد.»

برای من گفته شده بود که بنگش صاحب را نیز ببینم و وی را جهت اشتراک در چنین اتحاد تشویق نمایم. یک دوست شوروی من که در پاکستان باقیمانده و با بنگش صاحب معرفت داشت نیز تمنیات نیک خودرا ابراز داشته بود.

فرمایشات نواب خیربخش مری چنین بود: « کتاب های مرارجی دیسای، لویی دوپری، اجنت سیا و کتاب رقابت انگلیس ـ روس و سایر کتابهای جالب از جمله نشریه های بی بی سی درمورد هنرمندان سینما، در باره غذا و رژیم غذایی وسایر کتابهای را که ولی خان برای خواندن تجویز مینماید؛ برایش تهیه نمایم. همچنان کسیت های برنامه بی بی سی بمناسبت صدسالگی مارکس  را برایش پیدا نمایم. برای ولی خان بگویم تا خودش در بارۀ پاکستان کتابی بنویسد. هم چنان عطالله مینگل باید برایش کتابهای در مورد جنگ گوریلایی و… تهیه نماید…»

***

سوم سپتمبر روز شنبه برای دیدن ولی خان به برمنگهم رفتم و ساعت یازده ونیم رسیدم. تمام روز صحبت نمودیم، تمام مطالب سفارشی را برایش بازگو کردم و فشرده صحبت او چنین بود:

« وضع داخلی پاکستان قابل تشویش است، باشندگان صوبه های کوچک، ویرانی را راه علاج میدانند. سندی ها خاکسار اند و راه تشدد را برگزیده اند. تا زمانی که از خارج  نیروی کمک ننماید، هیچگونه اقدامی صورت گرفته نمیتواند. سندی ها شکایت دارند که با افغانستان هیچگونه رابطه ندارند. بلوچها و پشتونها بدون افغانستان گزینه ی دیگری ندارند. امریکا به پیمانه وسیع در پاکستان نفوذ نموده و همان سیاستی را عملی میسازد که انگلیس به همان منظور پاکستان را ایجاد نموده است و تلاش مینماید که جلو انقلاب را بگیرد.  در صوبه های کوچک ما این احساس را ایجاد کرده ایم که در محدودۀ پاکستان برای آنها جایی نیست. نکتۀ دیگر این است که سیاست امریکا در سطح عوام قابل پذیرش نیست. جماعت اسلامی، حزب وابسته به امریکا است، اما علنی در مورد موضعگیری کرده نمیتواند. برای درک بهتر کتابی را که من میخواهم بنویسم، خواندن کتاب “نقش امریکا در پاکستان” ضرور است. ما در بین مردم این احساس را بوجود آورده ایم که  بر اساس آن حال دولت نمیتواند مستقیماً برای امریکا پایگاه را بدهد؛ لذا تلاش مینماید که توسط عربستان سعودی و مسلمان ها پایگاه را اعمار نماید. اطلاعی وجود د ارد که در بلوچستان برای اعمار پایگاه “مردم سفید” آمده اند و پاکستانی ها را آنجا اجازه نمی دهند. امریکا در صدد تنگ ساختن حلقه است. دوستان (شورویها) باید بیاندیشند که از وضع پاکستان چگونه استفاده نمایند. جنبش ادامه دارد و تلاش صورت میگیرد تا تنها جناح راست باقی ماند. رابطۀ نهان پاکستان با امریکا از طریق ترکیه تأمین میشود. به همان شیوه که امریکا برای اشرار (مجاهدین) آموزش میدهد، آنها جماعت اسلامی را نیز به همین شیوه تربیت میکنند.

در حادثه یونیورستی پیشاور برعلاوۀ  یک طالب، یک افغان مهاجر نیز کشته شد که مرگ آنرا پنهان ساختند. در راس حوادث امریکا قرار دارد و در پایین افغانان مهاجر وجماعت اسلامی است. برای مقابله باید شما (دولت افغانستان) بیشتر فعال شوید. رابطه وجود ندارد و شما چرا نمیتوانید رابط را تأمین نمایید؟

مشکلات افغانستان وابسته ومربوط به پاکستان است؛ هرگاه شما در پاکستان فعال شوید، این مشکلات رفع شده میتواند و ثبات سیاسی پاکستان برهم میخورد. همان دو تفنگ تا حال نرسیده است؟ وضع چنین است که توانایی ارسال دو تفنگ را ندارید.

NDP قوت شماست، تبلیغ مهم است، باید تمام اخبار پاکستان برای شما برسد و بر اساس آن بر علیه پاکستان پروپاگند سازماندهی گردد.

در تلویزیون امرتسر  کی نیر K. Nayyaar گفت در لاهور در دو محل شنیدم که میگفتند: تقسیم هند، پنجاب را پارچه ساخت. باید براساس این خط  برای پشتون ها پروپاگند صورت گیرد. باید طبق سخنان لایق صاحب که در تورخم نموده بود که قبایل به طرفی میروند که در آن پیروز میشوند، عمل کرد. حال هر چیز متصور است و مربوط به شما است: تبلیغ، سلاح وسایر ضروریات محصلین.

بعد از تفاهم با شوروی و هند، امکان هر چیز متصور است. آمدن قوای امریکایی تنها یک تهدید است و آنها آمده نمیتوانند. شما برای قبایل پول وسلاح داده نمیتوانید؟ در مورد تنها فیصله هند، روسیه و شما بکار است. در کشمیر وسند، هندوستان و در بلوچستان و مناطق پشتون نشین شما دست بکار شوید. امریکا آمده نمیتواند. کستهای ویدیویی تهیه و بفرستید و توام با آن پول و سلاح را آماده سازید.

ادامه دارد