زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

که شرم پيژنې؛ نور وشرمېږه ..!

که څه هم د تاريخ په اوږدو کې پاکستان د افغان دولت د سیاست په سر کې ځای درلودلی او ورته بیلابیل یو طرفه امتیازات ورکړ شوي دي خو پاکستان د دوست او ګاونډي په څېره کې هغه دښمن ثابت شوی چې تر ننه یې افغان دولت او ولس له شره په امان کې نه دی. تل يي افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. دغه هيواد تل د افغانستان په بربادۍ کې خپله بريا لټولې ده. همدا سبب دی چې د هر افغان؛ چې په هيواد، خاوره او افغانيت مين وي؛ د پاکستان له نومه کرکه کوي او پر وړاندې يې سخت دريځ لري. همدا دليل دی چې په ټوله کې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکوره ورځ تر بلې پياوړې کيږي او پاکستان د عامه ډيپلوماسۍ په ډګر کې ماتې خوري.

د نړۍ پرمختللي هيوادونه تل هڅه کوي چې د خپل ګاونډي هيواد سره ښې ډيپلوماټيکې او راشه درشه ولري، په ځانګړي توګه تل هڅه کوي چې په ګاونډي هيواد کې د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي او د ولس زړونه خپل کړي. ښه بيلګه يي د هندوستان هيواد يادولی شو. په داسې حال کې چې هند د افغانستان سره هيڅ سرحد نه لري او د افغانستان لېرې دوست هيواد دی خو بيا يي هم له افغانستان سره د يو ښه ګاونډي په شان تاريخي اړيکې درلودلې دي.

اوس تازه ترسره شوې سروې ښيي چې پاکستان په افغانستان کې د داعش تروريستي ډلې په نسبت هم کم او هندوستان تر ټولو زيات محبوبيت لري. د امريکا د خپرنيز مديره بورډ (BBG  ) او(ګلوپ) څېړنيز بنسټ نظر پوښتنه څرګندوي چې د افغانستان اتيا سلنه خلک هند د پاکستان په پرتله د افغانستان لپاره غوره بولي. په نظر پوښتنه کې راغلي چې هند د ٦٢ ګډونوالو په لرلو سره د ډېرو مطلوبو هېوادونو په اړه مثبت نظر ورکولو سره په لومړي رديف او پاکستان په تر ټولو ښکته درجه کې راغلى دى. د پاکستان ٣.٧ سلنه پوښتل شوو پاکستان د افغانستان لپاره يو مطلوب هېواد بللى دى. په ياده څېړنه کې د پاکستان لپاره تر ټولو بد او د شرم ټکی دا دی چې افغانانو له پاکستانه وروسته د داعش او طالبانو ډلې په ترتيب سره د افغانستان لپاره تر ټولو بد سازمانونه بللي، داعش ډلې ته شاوخوا ٥.٨ سلنه مثبت نظرونه ورکړل شوي چې له دې اړخه داعش له پاکستان غوره بلل شوى دى.

که د کابل ــ اسلام آباد او د کابل ــ ډهلي د اړيکو تاريخ ته وکتل شي؛ پاکستان تل د يو نيږدې دوست په څېره کې بدترينه دښمن او هندوستان ليرې دوست ثابت شوی دی. پاکستان د افغانستان اړوند په عامه ډيپلوماسۍ کې تر اوسه په دې نه دی توانيدلی چې افغان ولس خپل کړي او زړونه يي ترلاسه کړي. يوازې د حکومت په دننه کې څو ګوډاګيان لاسپوڅي لري چې د پاکستان په دالو پړسيدلي او آی ايس آی ته وفاداره دي، چې په ولس کې د پام وړ سياسي نفوذ او محبوبيت نه لري او ډیر ژر دی چې رسوا به شي. خو هند بيا د پاکستان پر خلاف د هر افغان په زړه کې ځانګړی ځای پیدا کړی او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر يي ګټلی دی.

دا سمه ده چې هيڅ هيواد له بل هر هيواد سره د خدای لپاره اړيکې نه پالي بلکې تر شاه يي حتماً هدف لري خو د پاکستان په نسبت د افغانستان لپاره د هندوستان اړيکې ګټورې، مرستې يي اغيزمنې او سياست يي ثابت ساتلی دی. هندوستان مو سوري زړونه راجوړ کړي دي خو په مقابل کې يي پاکستان د افغانانو وينې تويي کړې دي، هندوستان مو د پوځ د پياوړي کولو لپاره پوځي تجهيزات راکړي خو پاکستان چور کړي دي، هندوستان مو سړکونه، ښوونځي او پلچکونه جوړ کړي دي خو پاکستان مو د باروتو او بمونو په وسيله جوړ شوي تاسيسات نړولي او ویجاړ کړي دي، هندوستان مو د پارلمان ودانۍ جوړه کړې ده خو پاکستان مو په پارلمان کې د ناستو استازو د وژلو لپاره ځانمرګي راليږلي دي او په ټوله کې ويلای شو چې هند د افغانستان په اقتصادي پیاوړتیا کې خپلې او د افغان ولس ګټې پاللې خو پاکستان بیا د افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. نو تاسې په خپله قضاوت وکړئ، پاکستان به څنګه د افغانانو په منځ کې محبوبيت پيدا او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي؟

يو ځل بيا په پاکستاني چارواکو غږ کوو که چيري د شرم په نوم کوم څه پيژنئ او شرم لرئ نو په ګريوان کې سرونه ښکته کړئ او په افغانستان کې له لاسوهنو او دوه مخيزه سياست څخه لاس په سر شئ. ګنې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکورې د لا پياوړتيا په صورت کې د نړۍ له نقشې څخه د پاکستان په نوم د هيواد ورکولو ته تيار اوسئ.

لیکنه : خوشحال آصفي