سفرنامۀ زندگی

رسول پویان نــوای نـی و نـغـــمـۀ آبـشار هـوای خوش و دامـن کهسار سـرود…

هه‌لو شهید جعفر

آقای "هه‌لو شهید جعفر" (به کُردی: هەڵۆ شەهید جەعفەر) شاعر…

پیاوړی او نومیالی لیکوال

له (ډاکټر طارق رشاد) سره چې پیاوړی او نومیالی لیکوال،…

دموکراسی در بستر سرمایه‌داری؛ فرصت‌ها، محدودیت‌ها و تناقض‌ها

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه دموکراسی و سرمایه داری؛ از همگرایی تا…

افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

«
»

که شرم پيژنې؛ نور وشرمېږه ..!

که څه هم د تاريخ په اوږدو کې پاکستان د افغان دولت د سیاست په سر کې ځای درلودلی او ورته بیلابیل یو طرفه امتیازات ورکړ شوي دي خو پاکستان د دوست او ګاونډي په څېره کې هغه دښمن ثابت شوی چې تر ننه یې افغان دولت او ولس له شره په امان کې نه دی. تل يي افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. دغه هيواد تل د افغانستان په بربادۍ کې خپله بريا لټولې ده. همدا سبب دی چې د هر افغان؛ چې په هيواد، خاوره او افغانيت مين وي؛ د پاکستان له نومه کرکه کوي او پر وړاندې يې سخت دريځ لري. همدا دليل دی چې په ټوله کې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکوره ورځ تر بلې پياوړې کيږي او پاکستان د عامه ډيپلوماسۍ په ډګر کې ماتې خوري.

د نړۍ پرمختللي هيوادونه تل هڅه کوي چې د خپل ګاونډي هيواد سره ښې ډيپلوماټيکې او راشه درشه ولري، په ځانګړي توګه تل هڅه کوي چې په ګاونډي هيواد کې د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي او د ولس زړونه خپل کړي. ښه بيلګه يي د هندوستان هيواد يادولی شو. په داسې حال کې چې هند د افغانستان سره هيڅ سرحد نه لري او د افغانستان لېرې دوست هيواد دی خو بيا يي هم له افغانستان سره د يو ښه ګاونډي په شان تاريخي اړيکې درلودلې دي.

اوس تازه ترسره شوې سروې ښيي چې پاکستان په افغانستان کې د داعش تروريستي ډلې په نسبت هم کم او هندوستان تر ټولو زيات محبوبيت لري. د امريکا د خپرنيز مديره بورډ (BBG  ) او(ګلوپ) څېړنيز بنسټ نظر پوښتنه څرګندوي چې د افغانستان اتيا سلنه خلک هند د پاکستان په پرتله د افغانستان لپاره غوره بولي. په نظر پوښتنه کې راغلي چې هند د ٦٢ ګډونوالو په لرلو سره د ډېرو مطلوبو هېوادونو په اړه مثبت نظر ورکولو سره په لومړي رديف او پاکستان په تر ټولو ښکته درجه کې راغلى دى. د پاکستان ٣.٧ سلنه پوښتل شوو پاکستان د افغانستان لپاره يو مطلوب هېواد بللى دى. په ياده څېړنه کې د پاکستان لپاره تر ټولو بد او د شرم ټکی دا دی چې افغانانو له پاکستانه وروسته د داعش او طالبانو ډلې په ترتيب سره د افغانستان لپاره تر ټولو بد سازمانونه بللي، داعش ډلې ته شاوخوا ٥.٨ سلنه مثبت نظرونه ورکړل شوي چې له دې اړخه داعش له پاکستان غوره بلل شوى دى.

که د کابل ــ اسلام آباد او د کابل ــ ډهلي د اړيکو تاريخ ته وکتل شي؛ پاکستان تل د يو نيږدې دوست په څېره کې بدترينه دښمن او هندوستان ليرې دوست ثابت شوی دی. پاکستان د افغانستان اړوند په عامه ډيپلوماسۍ کې تر اوسه په دې نه دی توانيدلی چې افغان ولس خپل کړي او زړونه يي ترلاسه کړي. يوازې د حکومت په دننه کې څو ګوډاګيان لاسپوڅي لري چې د پاکستان په دالو پړسيدلي او آی ايس آی ته وفاداره دي، چې په ولس کې د پام وړ سياسي نفوذ او محبوبيت نه لري او ډیر ژر دی چې رسوا به شي. خو هند بيا د پاکستان پر خلاف د هر افغان په زړه کې ځانګړی ځای پیدا کړی او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر يي ګټلی دی.

دا سمه ده چې هيڅ هيواد له بل هر هيواد سره د خدای لپاره اړيکې نه پالي بلکې تر شاه يي حتماً هدف لري خو د پاکستان په نسبت د افغانستان لپاره د هندوستان اړيکې ګټورې، مرستې يي اغيزمنې او سياست يي ثابت ساتلی دی. هندوستان مو سوري زړونه راجوړ کړي دي خو په مقابل کې يي پاکستان د افغانانو وينې تويي کړې دي، هندوستان مو د پوځ د پياوړي کولو لپاره پوځي تجهيزات راکړي خو پاکستان چور کړي دي، هندوستان مو سړکونه، ښوونځي او پلچکونه جوړ کړي دي خو پاکستان مو د باروتو او بمونو په وسيله جوړ شوي تاسيسات نړولي او ویجاړ کړي دي، هندوستان مو د پارلمان ودانۍ جوړه کړې ده خو پاکستان مو په پارلمان کې د ناستو استازو د وژلو لپاره ځانمرګي راليږلي دي او په ټوله کې ويلای شو چې هند د افغانستان په اقتصادي پیاوړتیا کې خپلې او د افغان ولس ګټې پاللې خو پاکستان بیا د افغانستان په ورانۍ، بربادۍ، جنګ، ورور وژنې، بې اتفاقۍ، بې تعلیمۍ او دلته د جګړې د اور په تود ساتلو کې خپل ګټې ترلاسه کړي دي. نو تاسې په خپله قضاوت وکړئ، پاکستان به څنګه د افغانانو په منځ کې محبوبيت پيدا او د عامه ډيپلوماسۍ ډګر وګټي؟

يو ځل بيا په پاکستاني چارواکو غږ کوو که چيري د شرم په نوم کوم څه پيژنئ او شرم لرئ نو په ګريوان کې سرونه ښکته کړئ او په افغانستان کې له لاسوهنو او دوه مخيزه سياست څخه لاس په سر شئ. ګنې په افغانستان کې د پاکستان ضد مفکورې د لا پياوړتيا په صورت کې د نړۍ له نقشې څخه د پاکستان په نوم د هيواد ورکولو ته تيار اوسئ.

لیکنه : خوشحال آصفي