زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

څنګه کولای شوبیرته افغانی ( عزت – حیثیت – آبرو )  تر لاسه کړو

لیکونکۍ  : دکتور طاوس وردک لندن دمې ۱۵مه ۲۰۱۶

پښتنو د تاریخ په اوږدو کې ، کلي والي ، وطني – محلي ، منطقوي ، قومی
،اصول او پرنسیپونه ، دودونه ، رواجونه او ډول ډول ډول تاریخی جشنونه او
مبارکی ورځې لرلې او لمانځلې او ددغو ټولو په شمولیت سره ېې خپل همیشنۍ
(( پت – عزت – عزت نفس – آبرو – حیثیت او اعتبار )) کلک او نه ماتیدونکۍ
ساتلۍ وو ؟؟
دغه ټول د پشتنو د علمی فلسفی تهداب او زیږنده وه چې ، زه ورته ابتدایه
مکتب یا شونځۍ ویلای شم چې متاسفانه د مجاهد او طالب تر عنوان لاندې د
تنظیمو او امارتو رهبرانو او قوماندا نانو په را پیدا کیدو سره دیوه سره
له منځه لاړل او دغه شونځۍ ېې په خپلو کثیفو او ناولو لاسو ونړوله او
پاتې نور ېې اوس د کاملا نابودی په در شل کی دی ،دمثال په توګه ( جګه
نیغه شمله ، اوچته قره قلي – اوږده شمله – اوږده ګونځي لرونکی کالي
-ابریشمینه چپنه -یا غوړې اوږدې څڼې – ګور ګور غټ بریتونه – لوړې څپلۍ –
ډیره ګالالۍ توره ګیره – یا چپه زرینې کوثرې – یا جوړکړي کالي – ښځینه
ګلالی پشتنی په چرمو او زرتارو جوړ کړي کمیسونه او لوی لوی د ګونځو سره
یا شنه پرتاږونه – او ډیر نور تاسې ور باندې علاوه کړی د پشتنو او خاصتا
ټولو افغانانو د ( پت – عزت – عزت نفس – برم او غرور – میړانې – ) نښې
نښانې وې چې متاسفانه مجاهد صاحبانو او طالبانو له منځه یوړل او زموږ خلک
ېې بی عزته – بی  حیثیته او بې آبرو کړل ، نو که غواړۍ چې دغه کوم شیان
چې ما دیره لنده تبصره ور باندې وکړه بیرته تر لاسه کړۍ نو ضروری بولم چې
یو نوۍ – یو تازه نفسه – یو پاک – یو اصیل – یو رشتینۍ – یو غیرتي او
فدای ځواک د مجاهدینو او طالبانو نه کاملا جدا مستقل – را منځ ته شي،  نو
زما ملا تړ وکړۍ او زما سره د ( با عزته – با حیثیته – با وقاره – با
ابرو- فدای ) نظام ته لاس را کړۍ تر څو وکولای شو هغه کوم چې تر ننه لا
نه دی له منځه تللی بیرته را ژوندی او هغه چې د ( آی اس آی ) او ایران او
عربانو په فرمان د مجاهدینو او طالبانو او نن د داعشیانو په لاس نابود او
له منځه تللي بیرته احیا او را ژوندی کړو ، دا به یو تاریخی او وطنی
افغانی ( افغانستان شمول ) پیوستون وی .
دغه پیوستون یا نظام به د لوی افغانستان منظومه جوړه کړی ، اګر چه
د ستونزو او کړاونو سره به مخامخ کیژو خو تل باید په مخ ولاړ شو او زموږ
تر شا پلونه نړیدلي دی ،زما په اند لوی افغانستان د لرو برو پشتنو او
مجموعا افغانانو څخه یو واحد مقتدرملت جوړولای شی هغه وخت به زموږ ویاړ
او افتخار تر بل هر وخت نه په دې کې وی چې موږ ( عزت – ابرو – حیثت بیرته
) را خپل کړل او نن لوی ویاړ لور چې با عزته او با غیرته ولس لرواو ددغو
قوت په موجودیت سره به په افغانی ټولنه کې د انارشیزم ،هرجومرج
،ګډوډیواود خپلمنځي جګړو مخه ونیول شي.
دافغانستان اساسی قانون دخپلو ځواکمنو مندرجاتو درلودونکۍ دی اودخپل
مډرن،انټیک یا لرغوني پرنسیبونو لرونکۍ دی ،  ددې سره له هر افغان نه
هیله کیژي چې یوریښتنې اصیل افغان باید خپل حیثیت ،وقار،ابرو،عزت النفس ،
استقلالیت ،خپلواکۍ، عدالت ،انصاف،میلمه پالنه،مینه،بښنه،زغم د
ټولووطندارانو په وړاندې په ځانګړي ډول دخپل میلمه په وړاندې  ولري.
دافغاني ټولنې هر غړي مجبور دی ،دخپلي فردي  خپلواکۍ دساتلو له لارې
دکورنۍ او بهرنۍ دښمن ، د تور او سپین دښمن د پټو او څرګندو بریدونومخه
ونیسي . داړتیا او شونتیا په صورت کې افغانان باید خپل انتقام  هم ترې
واخلي. که افغان داسي ونه کړي ،بیانو دی په ټولنه او نړیوال کلي کې خپل
ټولنیزپرستیژ ،حیثیت، افغاني غیرت، میړاني، اودعزت  ټول ارزښتونه  له
لاسه ورکوي، دغه ۱۴کاله کیژي چې د مجاهدینو او طالبانو او اشرف غنی
حکمتونو ونه شوای کولای چې له لاسه تللۍ حیثیت – اعتبار – عزت او آبرو
بیرته تر لاسه کړي ، دشمنانو مخصوصا غربیانو همشیه ددوی په مخ ۱۰۰ ډوله
تورونه او تهمتونه ور باندې وتړل او ټاپه کړي دی خو یوه ورخ د افغانی
رهبرانو خبره یا منطق غربیانو نه دی منلۍ ، ته به وایی تنها دوی تحصیلات
عالی لری او په خارجی ژبو خبرې کوی ، نه خیر داسې نه ده موږ تر هر یوه
خارجی ښه منطق او ښه تدبیر سنجولای شو او عملی کولای شو فقط زموږ ور سره
فرق په سرمایه او بیسیوادی کی دی ؟؟؟؟
زه د افغانستان له ځوان نسل مخصوصا ( هلکانو او نجونو )  نه چې د
مجاهدینو او طالبانو او داعشیانو او همدارنګه رشوتخورو او سوی استفاده
ګرو مامورینو سره هیڅ ډول اړیکه نه لری ، زامن یا لورانې ېې نه وي دخپل
افغاني غیرت او پوځې زور ازمویلو په پایله کې د پاکستان او ایرانګوډاګیان
او تالي څټي   د جګړو په ډګر کې په ګڼدوکړو ، له همدې امله  ترنننه
افغانستان د دوو پیړیوراهېسې  د نړیوالو د پرلپسې سیاسي  لویولوبو یو ستر
نړیوال پولیګون  ،جنګې لابراتوار او ارکان حربۍ مکتب ګرځیدلي دی او تاسې
هغه (پاک – صاف – صادقانه – بی له ویرې – بی له امتیاز غوشتلو زلمیان )
زما سره دیوه تاریخی تصمیم په نیولو کی ځان شریک کړۍ او د نني افغاني
حکومت – خارجی هیوادو په تحریک او ډالروځان ونه غولوی او نه تطمع شۍ او
په هیڅ وجه د نوې ( پي ایم ) نظریات او مفکوره د هیچا سره مه شریکوی او د
افغانانود ( عزت – آبرو – حیثیت – عزت نفس ) د بیا را ژوندي کیدو په خاطر
ملاو تړي ، تر څو یو با تور ، غیر منسلک ، ازاد ، د اشغال نه فارغ ، د
پاکستان ، ایران او عربانو له ډیکټاته فارغ هیواد خاوندان شوو .