زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

پر ځای اعتراف؛ خو د څه لپاره؟

په داسې حال كې چې په پام كې ده د روانې ميلادي مياشتې (مارچ) په نيمايي كې د افغانستان، پاكستان، امريكا متحده ايالاتو او چين د استازو په  ګډون څلوراړخيزه غونډه کې له وسله والو طالبانو سره مخامخ خبرې وشي؛ پاکستان په رسمي ډول په هغه څه اعتراف کړی چې له پخوا وختونو څخه پرې د افغان حکومت، شنونکو او خلکو تور پورې کاوه.

د پاکستان لومړي وزير د بهرنيو او امنيتي چارو سلاکار سرتاج عزيز ويلي د افغان حکومت او طالبانو ترمنځ مخامخ خبرې به افغانستان کې د سولې او ارامۍ ټينګښت سره مرسته وکړي. ده چې واشنګټن کې يې د بهرنيو اړيکو د شورا يوې څېړنيزې غونډې ته وینا کوله، اعتراف وکړ، چې طالب مشرتابه له خپلو کورنيو سره پاکستان کې اوسېږي، او له طبي اسانتياوو يې ګټه اخلي، نو له همدې مخې يې هېواد پر طالبانو فشار راوړی شي.

که څه هم له دې وړاندې د پاکستان کودتايي ولسمشر پرويز مشرف؛ په نوموړي هيواد کې د طالب اورپکو په روزلو او ملاتړ کولو اعتراف کړی و؛ خو دا لومړی ځل دی چې په رسمي توګه د پاکستان لوړ پوړی چارواکی په نوموړي هيواد کې د تروريستانو په پناه ځايونو او د دغه هيواد له طبي اسانتياوو څخه په ګټې اخيستنې اعتراف کوي.

دلته پوښتنه دا پيدا کيږي چې د سرتاج عزيز د لوري دا اعتراف ولې پخوا نه کيدلو؟ د افغان سولې لپاره خو پوره څلور؛ څلور اړخيزې ناستې د پاکستان په ګډون ترسره شوې. ولې يي په دغو څلور اړخيزو غونډو کې؛ په پاکستان کې د وسله والو طالبانو په پناه ځايونو او د دغه هيواد له طبي اسانتیاوو څخه د دوی په استفادې اعتراف نه کولو؟
همداشان په تير کې په پاکستان کې د افغان سولې اړوند کنفرانسونو کې په ځانګړي توګه په اسلام اباد کې د اسيا زړه په کنفرانس کې سرتاج عزيز ولې اعتراف نه کولو چې د طالبانو پناه ځايونه په دغه هيواد کې دي؟

خو اوس چې وينې د افغان سولې اړوند هڅې زياتې شوي نو د ځان لپاره يي له نړيوالې ټولنې د امتياز زياتونې لپاره په داسې يو حساس وخت کې په هغه څه اعتراف وکړ؛ په کومو چې کلونه کيږي د افغان دولت له لوري تورن کيږي خو دوی پرې غوږونه کاڼه دي. په داسې حال کې چې د پاکستان لومړي وزير د بهرنيو او امنيتي چارو سلاکار سرتاج عزيز په يو حساس وخت کې په نوموړي هيواد کې د تروريستانو په پناه ځايونو او د دغه هيواد له طبي اسانتياوو څخه په ګټې اخيستنې اعتراف کوي؛ او هغه هم د امريکا په پلازمينه واشنګټن کې؛ نو معنا يي يوازې همدا کيدلای شي چې په افغان سوله پروسه کې له نړيوالې ټولنې په ځانګړي توګه له امريکا د امتياز راشکولو په هڅه کې دی.

ددې تر څنګ په افغان سوله کې د پاکستان له لوري د زيات امتياز اخيستلو لپاره دا خبر هم دليل کيدلای شي چې پر اساس يي ويل کيږي؛ پاکستان ژمنه کړې چې د روانې جګړې پر ضد د فتوا د صادرولو لپاره به د افغانستان او پاکستان د لویو دیني عالمانو د ګډې غونډې جوړولو ته لاره هواره کړي. پخوا یو شمېر پاکستاني او افغان دیني عالمانو په خپلو هیوادونو کې جګړه حرامه بللې وه. خو دا به لومړی ځل وي چې د دوو هیوادونو عالمان په ګډه جګړه ناروا اعلانوي.

که داسې په رښتيا هم وشي او په پاکستان کې د افغان جنګ پلوي ملايان لکه مولانا فضل الرحمن او نور د حکومت په پيسو چليدونکي ملايان؛ په رښتنې توګه او د زړه له اخلاصه په افغانستان کې جنګ ناروا وبولي خو له شک پرته چې دا به په افغانستان کې وسله والو طالبانو اغيز وښندي خو په تير کې د پاکستان د ملايانو، پوځ او استخباراتو نيت ته په کتو داسې هيڅ هيله مندي نشته چې ګويا پاکستاني ملايان دې په رښتونې توګه په افغانستان کې د جګړې د حراموالي لپاره فتوا صادره کړي. له دې ډول نمايشي او غولونکو څرګندونو هم څرګنديږي چې پاکستان په وروستيو کې د افغانستان سولې په پروسه کې له نړيوالې ټولنې په ځانګړي توګه له امريکا څخه د زيات امتياز اخيستو په لټه کې دی.

 

لیکنه : خوشحال آصفي