افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

                                      نسل فراسو

 نویسنده: مهرالدین مشید نسلی که پیوندهای انسانی را بر مرزبندی‌های قومی…

سیاست ماجراجویانه و هزینه‌ای که ملت‌ها می‌پردازند

 نور محمد غفوری  تاریخ بشر بارها ثابت کرده است که ملت‌ها…

«
»

پاکستان لوبه کوي؛ د راکټي بريدونو تر شا پټ حقيقت

 

د ننګرهار امنيتي چارواکي وايې چې له تيرې جمعې ورځې راهيسې د پاکستاني مليشو لخوا په افغان خاورې په لعلپورې ولسوالۍ کې په سلګونو راکټونه وارول شوي دي. چارواکي زیاتوي، چې تر دا مهاله په لعلپورې ولسوالۍ د ۴ سوو څخه زیات توغندي را توغول شوي، چې له امله یې د  ۳ سوو څخه زیاتې کورنۍ بې ځایه شوي او څلور ګلالي کوچني ماشومان ټپیان شوي دي. لعلپوره يواځې نه ده چې پرې د پاکستاني مليشو راکټي بريدونه دوام لري بلکې د لعلپورې سره هم مهاله د کونړ پر یو شمېر سیمو هم پاکستانیو ځواکونو توغندیز بریدونه پیل کړي دي. د کونړ چارواکي وايي، له تېرې جمعې راهیسې له دوو سوو ډېر توپونه د سرکاڼو او خاص کونړ ولسوالیو په ځینو سیمو لګېدلي او لا هم دغه بریدونه دوام لري. په ورته مهال د ننګرهار د والي ویاند عطاالله خوږیاڼی وايي، افغان امنیتي ځواکونه د خپلې خاورې دفاع له پاره د تیارسئ په حال کې دي.

دا لومړی ځل نه دی چې پاکستان په ډيرې بې شرمۍ پر افغان خاورې راکټي بريدونه کوي بلکې څو مياشتې وړاندې هم د ننګرهار په لعلپورې او ګوشتې ولسواليو راکټي بريدونه شوي و چې له امله يې يو سرحدي پوليس شهيد شوى او دوه نور ژوبل شوي و. همداراز په تيرو کلونو کې په کونړ، نورستان، ننګرهار، خوست او ځينو نورو سيمو کې هم د پاکستاني مليشو لخوا راکټي بريدونه ترسره شوي دي.

د راکټي بريدونو تر شا پټه موخه

که څه هم پر افغان خاورې د پاکستان لخوا راکټي بريدونه نوې خبره نه ده خو د اوسنيو راکټي بريدونو تر شا يې موخه نوې ده. په ټوله کې پاکستان د دوه موخو لپاره په ننګرهار راکټي بريدونه پيل کړي دي.

لومړی: په تازه کې د ننګرهار په لعلپورې ولسوالۍ کې د پاکستان راکټي بريدونه په داسې مهال توغول کيږي چې په وروستيو کې افغان حکومت د ننګرهار په يو شمير سيمو کې د شاهين ۲۵ په نوم د داعش ترهګرې ډلې د ځپلو لپاره پوځي عمليات پيل کړي دي. تير کال په ورته عملیاتو کې داعش ډلې ته پراخ د سر او مال زيانونه اوختي و. اوس پاکستان هڅه کوي چې د داعش پر ضد دافغان حکومت عمليات له خنډ سره مخامخ کړي نو ځکه يې راکټي بريدونو ته مخه کړې ده.

دويم: دلته په افغانستان کې معمولاً د ژمي پر مهال جګړه سړيږي او د نوي کال په پسرلي کې بيا د وسله والو بريدونه زور اخلي. نو اوس مهال پاکستان هم هڅه کوي چې په ننګرهار کې د راکټي بريدونو په ترسره کولو سره افغان حکومت د هيواد په شمال او جنوب کې د طالبانو د پسرلني عملياتو د مخنيوي څخه غافله او ټوله پاملرنه يې ختيځ ننګرهار ولايت ته واړوي. په ننګرهار کې له راکټي بريدونو څخه د پاکستان موخه د حکومت پام ختيځ ته اړول او له جنوب او شمال څخه غافله کول دي چې پاکستان وتوانيږي د پسرلنۍ جګړې لپاره د طالبانو تجهيز وکړي او د نوي کال د جګړو پلانونه او نقشې ورکړې.

د حکومت مسوليت

اوسمهال افغان حکومت د پاکستان د راکېټي بریدونو د درېدو لپاره هڅې پيل شوي دي. حکومت هڅه کوي چې یاده ستونزه په مرکز کې د دیپلوماتیکو لارو چارو څخه حل شي. خو په تير کې د افغان حکومت او پاکستان تر منځ د شخړو حل لپاره ډيپلوماټيکو هڅو ته په کتو داسې نه بريښي چې پر افغان خاورې د پاکستاني بريدونو حل دې په ډيپلوماټيکو لارو چارو وشي. اوس حکومت ته د بلمثل عمل او يا په اعتراضي توګه په افغانستان کې د پاکستان د سفارت د تړلو لاره پاتې ده. حکومت بايد دا ځل پاکستان ته خپل سخت اعتراض وړاندې کړي او که بيا هم بريدونو دوام پيدا کړ نو بيا دې له پاکستان سره هر ډول اړيکې پرې کړي.

د امريکا مسوليت

د افغانستان او امريکا تر منځ د شوې امنيتي هوکړه ليک له مخې بايد له افغانستانه د دفاع په خاطر پاکستان ته ګواښ وکړي او عملاً لاس په کار شي. امريکا د افغانستان ستراتيژيک ملګری هيواد او ورسره د شوې امنيتي هوکړې له مخې امریکا مکلفه ده چې پر افغان خاورې د پردي د تيري په مقابل کې امريکا له افغان لوري سره ودريږي او په ګډه راپيښ شوی ګواښ له منځه يوسي. امريکا بايد له افغانستان سره د شوي امنيتي هوکړه ليک ته د ژمنتيا په خاطر پر افغان خاورې د پاکستاني بريدونو ځواب ورکړي.

لیکنه : خوشحال آصفي