از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

ننګرهار وژغورئ

له څه مودې راهیسې د ډیورند لیکې ته څېرمه د ننګرهار ولایت په ځینو ولسوالیو کې د «اسلامي دولت» یا داعش ډلې وسله وال په جګړه بوخت دي. دغې افراطي ډلي په دې وروستیو کې د ننګرهار په ځینو ولسوالیو کې سخت ظلم پيل کړي. هغوی د یو شمېر عامو خلکو کورونو ته اور اچولی او د افغاني او اسلامي کلتور خلاف کړني کوي. په دې وروستیو کې داسې وېډیوګاني خپرې شوي دي چې داعش د ننګرهار په پچیراګام ولسوالۍ کې د عامو خلکو کورونو ته اور اچوي او خلک په پټه له غرنیو لارو ځان باسي. په ننګرهار کې د داعش تر نفوذ لاندې سيمو خلک خپلي خوشالۍ هم نه شي لمانځلای او که کوم چا د زوی د پیدایښت او واده په خوشالیو کې ډزي وکړې د داعش کسان ورځي او خلکو ته د ظلم نهايي مجازات ورکوي.

دلته د داعش کړنې د ظلم او بربریت تر ورستي حده رسيدلې او داسي ظلمونه کوي چې تر اوسه یې په نړۍ کې ساری نه لیدل کيږي. شا او خوا میاشت وړاندې دلته داعشيانو د سيمې یو شمير اوسيدونکي په ماینونو والوزول. يوه ورځ يي تازه زيږيدلی ماشوم په منځ دوه پړکه کړ او د مور او پلار د سترګو په مخامخ يي څيرې کړ. بيا یي پلار ورته د نورې کورنۍ په مخ کې د پیکا په ډزو شهيد کړ. تاسې خپله قضاوت وکړۍ چې دلته امنیت په نوم څه شته او که نه؟ ددې سيمې خلک خوندي دي او خیر خیریت دی او که د داعش وحشت د اوج تر کچې رسيدلی؟

د افغانستان ملي امنیت، کورنیو او دفاع وزارتونو؛ که څه هم د داعش پر وړاندي یو ځانګړی ځواک جوړ کړی چې په ځینو برخو کې یې لاسته راوړنې هم درلودلې خو په ټوله کې تر اوسه نه دي توانېدلي چې په ننګرهار کې د داعش رېښې وباسي.

میاشتې کيږي چې ددغې سيمې خلک د داعش کفري ډلې وحشت او بربریت په ځان تيروي خو څوک نشته چې څوک يي د فریاد چيغې واوري. خو اوس چې په وروستيو کې په ولسي جرګه کې د ننګرهار د خلکو استازي او د یادې جرګې لومړي مرستيال حاجي عبدالظاهر قدير د یادې افراطي ډلې اړوند غږ اوچت کړی او د ځپلو لپاره يي مټې رانغاړلې دي؛ د نوموړي په وينا د حکومت لخوا ورته خنډونه جوړيږي. ولې؟ دا سيمه د افغانستان پورې اړونده ده او که نه؟ ددې سيمو خلکو د ګډ حکومت مشرانو ته رایه ورکړې ده او که نه؟ دا خلک په حکومت حق لري او که نه؟

تيره ورځ ظاهر قدیر حکومت په ننګرهار کې د داعش د امنیت په ساتلو تورن کړ او زیاته یې کړه چې د ننګرهار  د ولسونو ناموس خوندي نه دی، خو امنیت شورا نه پخپله اقدام کوي او نه هم دوی عملیاتو پریږدي. د ولسي جرګې لومړی مرستیال ظاهر قدیر چې له اوږدې مودې وروسته د دوشنبې پر  ورځ په جرګې کې راڅرکند شو، ادعا وکړه چې د ولس ناموس یې نه دی خوندي. نوموړي په ښکاره حکومت د داعش پر ملاتړ تورن کړ او زیاته یې کړه، داعش ځينې کورنۍ کډه کولو ته اړې شوې وې خو حکومت د ملاتړ ډاډ ورکړی او د هغوی د تګ مخه یې نېولې.

په ورته مهال بیا دولتي چارواکو په یوه خوله د قدیر څرګندونې غیر مسؤلانه و بللې او پر نوموړي يي د مليشه جوړونې تور پورې کړ. دوی ټينګار کړی چې هیچا ته به په هیواد کې د شخصي مليشه جوړونې اجازه ورنکړي. دا سمه ده چې ملېشې د امنيت د ټینګښت پر ځای امنيت ګواښي خو د مليښه جوړونې سره باید مخالفت په ټول هيواد کې یو شان وي؛ داسې نه چې د هيواد په شمال کې د سيمه ایزو پوليسو او یا هم پاڅون کوونکو په نوم شخصي مليشې جوړوي خو دلته دې په دې موخه د داعش افراطې ډلې سره د مبارزه کوونکي مخنيوی کيږي چې ګويا شخصي مليشې جوړوي. که حکومت په رښتیا هم د مليشه جوړونې سره مخالف وي نو باید په ټول افغانستان کې يي پاليسي او ستراتيړي يو ډول وي. اصلاً د حکومت مسوليت دا چې د خلکو د سر، مال او ناموس ساتنه وکړي، که چيرې د خلکو سر، مال او ناموس له خطر سره مخ وي نو بیا ليرې نه ده چې نه یوازې د ننګرهار ولسونه بلکه ټول هيوادوال به د خپلې دفاع او ناموس د ساتنې په خاطر په خپله اقدام وکړي او يو ځل بيا به ټوپک په لاس واخلي.

لیکنه : خوشحال آصفی