افغانستان زخمی؛ نیازمند همدلی و همگرایی

نویسنده: مهرالدین مشید تنوع قومی و مدیریت آن در چارچوب هویت…

شکسپیر 

« آن ‌جا که انسان برای نخستین ‌بار خود را…

وحدت نیروهای مترقی در روشنی  اصول و بدون آن

وحدت، یکی از نیازهای اساسی و اجتناب‌ناپذیر نیروهای مترقی، ملی…

دین و دموکراسی؛ از سازگاری ها تا چالش ها

نویسنده: مهرالدین مشید پرسش سازگاری دین و دموکراسی یکی از مهم‌ترین…

سه‌ شعر کوتاه از لیلا طیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

شب

شب همین نزدیک‌هاست و  ستارگان  گیسویشان را بر صورت ماه افشانده‌اند، در سکوتی…

پیامد های منفی ،تثبیت رتبه نظامی در ساختار های کشفی…

مقدمه . خداوند ( ج) در قرآن کریم چنین می فرماید…

چند شعر کوتاه از لیلاطیبی

انسان کلام سبز ترحم، جاری از گلوی خدا بود.  از یاد برده…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌های از دست‌رفته

نویسنده: مهرالدین مشید از اصلاحات امان‌الله خان تا چالش‌های پس از…

بیست سال امریکا غرب و ناتو درین سرزمین بساط خون…

افغانستان از تنگناهای خونین و ویرانگر عبور داده شده و…

تمنای رهایی

رسول پویان تبسـم حال خـوش در خاطر دل می کند جاری ولی…

بیکس محمد قادر

استاد "بیکس محمد قادر" (بێکەس حەمە قادر) شاعر و نویسنده‌ی…

عشق بود آن !

امین الله مفکر امینی                        2026-22-!06 در ایــن دهری ِ مجاز مجوییـــد ومگویید…

اسلام‌گرایی؛ از رستاخیز ضد استعمار تا چالش افراطیت و امکان…

نویسنده: مهرالدین مشید مطالعه‌ای در اندیشه متفکران مسلمان و تجربه افغانستان،…

لرمانتوف نابغه سرکش ادبیات روسیه

برگردان. رحیم کاکایی «خانه من هر جا که آسمانی باشد، آنجاست...» مترجم: همپای…

افغانستان در چهار راۀ رقابت های ژیوپلیتیک و ا ستراتیژی…

نویسنده: مهرالدین مشید از عمق استراتژیک پاکستان و هند تا عمق…

جنگ های فناورانه وفکری در عصر جدید ، بررسی جایگاه…

مقدمه . إِنْ يَنْصُرْكُمُ اللَّهُ فَلا غالِبَ لَكُمْ وَ إِنْ يَخْذُلْكُمْ…

خطر متافیزیگ نادیده گرفته شد

Metaphisiker. آرام بختیاری فلسفه متافیزیک؛ رونق دین، اعتراض سکولاریسم.  نوع تفکر متافیزیکی در…

مرگ چیست؟

برهان الدین « سعیدی »  به روز مرگ چو تابوت من…

وحدت ملی و حکومت مشروع؛ میان امیدهای فردا و چالش‌های…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان بر سر دو راهی؛ وحدت ملی یا…

«
»

فارسی یا دری ؟

                              (به پاسخ یک دوست ارجمند )  ــ  نوشته ی : فروغی

               
      با بالاگرفتن جر و بحث های بی ثمربرسر فارسی و دری ( پس ازاقدام شرافگنانه ی بی بی سی) ؛ برخی ها آنرا آگاهانه یا ناآگاهانه با مسایل ملی ، ملتها و کشورهای فارسی زبان ارتباط داده ، با تکیه بر احساسات ملی و محلی ، اتهام های ناسزایی برفارسی زبانان کشورهای دیگر – بخصوص کشور همسایه و هم فرهنگ ما ایران روا داشتند  . ( که همین هم یکی از اهداف شرافگنانه ای بی بی سی بود  . )

        به باورمن در این شکی نیست که مداخلات جمهوری اسلامی ایران یکی از عوامل عمده ی ایجاد و ادامه ی بی ثباتی در کشور ماست .
                                                                                                                          ودراین حقیقت نیز تردیدی وجود ندارد که برخی دانشمندان ، مورخان و سیاستمداران تفوق طلب ایرانی ،  برای منحصردانستن افتخارات تاریخی – فرهنگی فارسی گویان جهان به ایران ، اشتهای سیری ناپذیری دارند ؛ اما بسیار دشوار است از نقش بزرگ و پرافتخار فارسی زبانان سرزمین ایران – به ویژه دانشمندان ، شاعران ، نویسنده گان ، مورخان ، هنرمندان ، فرهنگیان و مترجمان آنان در رشد و تکامل زبان فارسی چشم بپوشیم .

      شاید بسیار ناسپاسی باشد اگر بدلایل سیاسی ، ما اینهمه خدمات بزرگ علمی ــ فرهنگیِ دانشمندان فارسی زبان ایران را که در راه  رشد زبان و فرهنگ و پخش و اشاعه ی خرد و دانش برای تمام فرهنگیان ما انجام داده اند ، نادیده انگاریم .                                                                                                                                                                                 حقیقت این است که برای ما ، زبان فارسی و کوششهای دانشمندان فارسی زبان ایرانی مناسب ترین و آسان ترین راه ورود به فرهنگ جهانی بوده است .

       اگر دانشمندان فارسی زبان ایران نمیبودند ما نه فرهنگ لغاتی به شکوه و عظمت فرهنگهای چندین جلدی معین ، دهخدا یا عمید را میداشتیم ؛ نه دکشنری های گونه گون را می شاختیم ، نه با اندیشه های دگرگون کننده ی فلاسفه و اندیشمندان بزرگ جهان آشنا میبودیم و نه از آثار بزرگ و تأثیرگذار علمی ــ فرهنگی جهان و حتا خود ما سود میبردیم .  شاید از شکوه و عظمت مولانای بزرگ بلخ هم بیخبر میبودیم .

–        اگر آرزو داریم شعری از مولانای بلخ ، فرخی و یا  حافظ بخوانیم ؛ اگر میخواهیم با آثار جاودانه ی تولستوی ، هوگو ، برشت ، گویته ، مارکس ، شکسپیر ، تاگور و یا گابریل گارسیا مارکز آشنا شویم ؛ و اگر مشتاقیم تا از تاریخ و فلسفه ی اسلام ، تاریخ ، ادبیات و فلسفه ی غرب بخوبی آگاه شویم ؛ چه راهی بهترو آسان تراز مدد جستن از دانشمندان و مترجمان ارجمندِ فارسی گویِ ایران داریم ؟
                                                                                                                          این تنها با کوششهای علمی ، ثمربخش و دوامدار فارسی زبانان ایران است که ما امروز با گنجینه های پر بهایی از دنیای دانش ، ادبیات ، هنر و شعر جهان آشنا استیم . (که هر روز به گونه ی سیستماتیک به آن افزوده میشود . )
                                                                                                                           همین اکنون نیز اگر زبان شیرین فارسی از زمره ی ده زبان پراستفاده ی دنیا در انترنت و در دنیای پژوهش و تحقیق است ، بیشتر ازبرکت دانشمندان و کاربران ارجمند فارسی زبان ایران است .

         به این دلیل ، ( درحالیکه پیش ازین پژوهشهای قابل قبول و ارزشمندی توسط متخصصان زبان در زمینه صورت گرفته است ) ، پیچیدن بر سر نام فارسی و دری و تراشیدن سند قدامت به فارسی یا دری عملی بیهوده ، سیاسی و خالی از ارزش علمی است .
                                                                                                                          از نظر من هیچ نیازی به تغیرنام رسمی و بین المللی زبان فارسی ( حتا به فارسی دری که شاید شایسته ترین باشد ) دیده نمیشود .              

      زبان ما ، زبان مولانا ی بلخ ، زبان حافظ شیراز ، زبان میرزا عبدالقادربیدل و زبان لاهوتی است . زبان ما زبان فارسی است .       
                                                                                                                        همین است باورمن و آنرا برای  خود حفظ مینمایم .