افغانستان در بن‌بست؛ راه‌های برون‌رفت و چشم‌انداز آیند

نویسنده: مهرالدین مشید فردای افغانستان و چگونگی عبور از وضعیت موجود در…

فرانس مهرینگ؛ تئوریسین ژورنالیست، ژورنالیست صاحبنظر

France Mehring (1846- 1919 ) آرام بختیاری مهرینگ؛ کوشش در راه روشنگری…

افغانستان در آستانه یکخطر وبحران جدید ( تداوم بحران نیم قرنه) 

نوشته از بصیر دهزاد  آغاز جنگ ها و حملات پراگنده گروه…

قرائت های تاریخی و فراتاریخی دینی؛ از بن بست تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در دو سده اخیر، یکی از مهم‌ترین رویکردها…

تضاد دین و حقیقت...!

توهم خدای دین، حقیقتِ بشر را در آزادی او به…

نقدواره پژوهشیِ بر  مفاهیم جمهوری و جمهوریت 

1میرعبدالواحد سادات     از منظر  حقوق اساسی و علوم سیاسی  در راستای :  …

روح و نَفْس چیست؟

برهان الدین « سعیدی»  بادِ نفس مر سینه را ز اندوه…

طبع  شکسته

نوشته نذیر ظفر  2/8/26 ورجینیا  كوچهِ ما پر از گلِ است ،…

تحولات بدخشان؛ نشانه‌های سقوط یا پایان مأموریت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید جرقه‌ای که آتش مقاومت را در سراسر افغانستان…

بردی کربابایف

برگردان . رحیم کاکایی روسلان سمیاشکین نویسنده براستی مردمی و یکی از  بنیان…

ژورنالیست، راوی حقیقت است، نه مبلغ یک روایت

نور محمد غفوری هر حرفه‌ای چارچوب، قواعد، اصول و معیارهای خاص…

پر له خەمم!

[خه‌م] پر له خەمم! پر لە خەم... خەم له سینگمە، پر لە بەخەڵم‌و پر لە…

یاداشت انتقادی بر یک مصاحبه تلویزیونی

نور محمد غفوری ژورنالیسم، رسالتش پرسیدن است، نه دفاع کردن؛ روشن…

بنیادگرایی دینی و لیبرال‌دموکراسی؛ از سوخت‌رسانی تا امتم دهی به…

نویسنده: مهرالدین مشید  رابطه متقابل افراط‌گرایی دینی، بحران‌های نظم لیبرال و…

راز ارقام در هستی

رسول پویان جهان با رمز و رازش در دل ارقام پنهان…

بنیامین؛ چپ مستقل،یا لیبرال ضد بورژوا

Benjamin, walter (1892- 1940) آرام بختیاری تخریب ریوانجیستی روشنگران توسط ژورنالیسم زرد. والتر…

کله چې جګړه کاروبار شي

محمد سليم سليمان جګړه د انسانانو لپاره د مرګ، بې‌ځایه کېدو،…

 افغانستان؛ در بن‌بست اعتماد و آینده ناپیدا

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان؛ میان بی‌اعتمادی و بن‌بست سیاسی افغانستان در یکی…

شایسته‌سالاری؛ بنیان عدالت اجتماعی و پیش‌شرط حکمرانی کارآمد

 نور محمد غفوری عدالت اجتماعی، به‌عنوان یکی از بنیادی‌ترین ارزش‌های دولت…

رسول حمزتف شاعر شوروی و مردم داغستان

مترجم:  رسول حمزتف از مهم‌ترین شاعران داغستان و یکی از چهره‌های…

«
»

زوریدلواو ویرجنو هیواد وا لوته د پام وړڅوټکې

دبشریت په تاریخ کې دانسانانو لوی قاتل اووژونکی جنګیزمغول دی چې اصلي نوم یې تموجین دپولاداوکلک په مانا اودواکمنی په مهال جنګیزخان دی چې دشاه جهان اولوی خان په مانادی.
دغه خونړي انسان دخپلې واکمنی په ظالمانه پړاو کې دځمکې دکرې ټول ټال ۱۱ یوولس سلنه بشریت له منځه یووړدښځینه اونارینه سرونوڅخه د لوړوکله منارونوپه جوړولوکې یې ساری نه درلود او په دې ډول یې دترهې اوویرې په خپرولوسره دښارونواوبشري مدنیتونوپه چورلټ نړولوکې داسیا،افریقا اواروپا ترلویو وچو پوري وحشیانه یرغلونه تر سره کړهغه دخپلې زوکړې په ټاټوبي په یوه نامالوم مرګ ومړاودهغه دقبر دپاسه په زرګونو،زرګونوآسونوتګ راتګ وکړڅو مړیستون یې مالوم نه شي اوهغه دآسونوپه پښوکې داسې اوارشو چې تر نـنه پورې یې اصلي قبر ورک دی.
له هغه کابو اته پیړۍ وروسته نړیوال بشریت داروپا دوونړیوالوجګړوله کبله ستر ټپونه وخوړل یوازې په دویمه نړیواله جګړه کې د دیرشو ښکیلو هیوادونوڅلویښت میلیونه جنګیالي په جګړه بوخت او ټول ټال ۷۰ میلیونه انسانان په بې رحمی ووژل شول ځواکمن اومتمدن جرمني دړې وړې اودخپل نفوس ۱۳ سلنه یې په جګړو کې دلاسه ورکړه ادولف هټلر دویجاړجرمني اوپه جګړه کې دناکامۍ له کبله ځان وژنه وکړه سترالمان په لویدیځ اوختیځ وویشل شواودهټلر له مړیني ۹ورځې وروسته جرمني د۱۹۴۵میلادي کال دمۍ په میاشت کې تسلیم اودویمه نړیواله جګره چې د۱۹۳۹ کال دسپټمبر په لومړۍ نیټه پیل شوي پای ته ورسیده.
المان خپل مادي اومعنوي سترځواک له لاسه ورکړخودجرمن ژمن اوهوډمن ملت دخپل ویجاړهیواد جوړولوته دامریکا دماسټر پلان اومیلیاردي مرستو په برکت دادی په ۲۱ پیړۍ کې آلمان داروپا یوپیاوړۍ،پرمخ تللی،مدرن ځواکمن هیواد بلل کیږي.
همدارازپه دویمه نړیواله جګړه کې دالمان ملګروهیوادونوایټالیا،ترکیې اوجاپان ته سترزیانونه ،ورانې ویجاړې واوښتې په ناګاساکي اوهیروشیما اټومي بمباردجاپان پوځي قوت مات اوپه نړیواله سطحه یې خپلې مستعمرې اواقتصادي پوتانسیل له لاسه ورکړخودادی جاپان،ایټالیا ترکیه اود دوی نور ملګري هیوادونه په اوسنۍ نړۍ کې مطرح اوځواکمن هیوادونه شمیرلی شي.
خبره رالنډوم هغه داچې دا هیودونه دخپلو ولسونواوولسپا لومشرانوپه سالم تدبیر اوپاک وجدان جوړشوي دي د دویمي نړیوالې جګړې په پرتله په لسګونو،لسګونوځلې زیاتې میلیاردي مرستې اونغد چغد ډالرونه اوپونډونه،درهم اوریالونه سرازیر شوي خوله بده مرغه بې وجدانه،بې ایمانه،بې ضمیره پردی پالوواکمنوخپلې خیټې پرې وپړسولې چور،غلا اوولوټل شوي جنګ ځپلۍ ولس هیر اولادربدرخاورې په سراوبې وزله ویرجن شود دوښمنوهیوادونودسبوتاژ اوورانیوپه څنګ کې د ګوتو په شمارغله اوحرفوي لوټماران چې دپردیو په زور دواک په ګدۍ کلونه،کلونه ناست دي په نړیاوله سطحه مولټي بیلیونران شول اودوطن دجوړیدواوپرمختګ اقتصادي ویني یې لکه ژورې وزبیښلې اودخپلوفرعوني خزانوپه زورخرمستۍ اوبدماشی کوي .ترڅوچې افغان سره وروڼه ولسونه دملي ورورګلویزټینګ پیوستون په مټ دا لوټ شوي منقول اوغیرمنقول پانګې اوشتمنۍ د دغو غلواوخاینولوټمارانوله خیټو راونه باسي دا دشرغوبل لوبه اوملي بې وزلي به روانه وي .
د دغوغلوپه پانګوبه په ټول هیواد کې یو وګړی هم بې وزله اوبې وزګاره پاتې نه شي.اوکله چې افغان ولس په خیټه موړاوپه کاربوخت شودپرمختګ په لور به روان ،سرتاسري سوکالي اوخوشالي به رامنځته شي اولیکنه دچنګیز دجګړه یېزې تجربې په خبره رانغاړم اوهغه وایې:
چې خوشاله ولسونه هیڅکله هم جګړه نه کوي.
اکبري
۴/۷/۲۰۱۷