انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

ریدیه ګله

دا یوه څرګنده خبره ده چې دهیواد په کلیو اوبانډوکې اوسیدل د خدای  لوی نعمت او پیرزوینه ده او ددی پیرزوینې تر څنګ  که له یوې خوا کلیوالي ژوند د زیار او زحمت ژوند دی د بلې خوا ددې زحماتو  سره سره  کله چې په مالتونو کې مازیګر شي او زیړی مازیګری  په ماښام   بدل شي او بیاد کلي حجره د را بلل شوو میلمنولپاره په توشکو او کټونو سمباله شي ، د تورو او شنو هیل داره چایونو تابیا ونیول شي او په حجره کې د کلیوالي  سندرغاړو خواږه اوازونه د ستار او منګي  سره  اوچت  شي خوږې شیبې  او په دیره کې  د دیرې د مجلس د ټنګ ټکورفضا برابره شي بیا نو د ګلاجان استاد  هغه سندره په زړنو چنګ لګوي چې وایي :

ریدیه ګله، ګله ریدیه ببو جانې له دې وړمه

دګلاجان استاد د ریدیه ګله اوډیرې نورې مستې کلیوالي سندرې هر اوریدونکی په شوق او ذوق اوري  او پوره خوند ترې اخلي۰

هو! ګلاجان استاد هغه د کلیو اوبانډوخوږ ژبی سندرغاړی وه چې په محافلو کې به یې دحضرت باز استاد پیښې کولې اوپه کمیدی حرکاتو به  یې دټنګ ټکور  فضا  خوشاله  ساتله  چې ډیر زر  یې په لسهاو  سندرې  د اوریدونکو زړونو ته لار موندلې  او همدا وجه وه چې کلا جان او ډیر نورو خوږ ژبومحلي  سندرغاړو   د خپلو اوریدونکو او مینه والو  په زړونوکې ځای درلود او د همدې کلیوالي دیرو او نورو هنري فعالیتونو له وجې  د شهرت لوړ مقام ته ورسیدل۰

دا هم د ریدي ګله تر سر لیک د ګلاجان استاد دکلیوالي سندرې دشعر یوه لنډه بیلګه:

ریدیه ګله ، ګله ریدیه ببو جانې له دې وړمه

ریدي ګلونه جنکو راوړه ما لیدلي په اوربل کې

دخدای لپاره عالمه تاسې ورته وګورئ سیزل کی

یاري نه کوي جنکۍ ټولې دي ټګانې چل او ول کې

سودمندبه نه شې که ورته ټول عمرزاری وکړې مینه

 

دښاغلي ګلا جان استاد  د دیرې د مجلس د خوږو سندرو بیلګې ډیرې دي چې د نمونې په توګه د هغه یوه بله کلیوالي سندره  چې شعر یې خپل دی او پدې شعر کې د خپلې مینې  اظهار داسې کوي :

په غاړه دې اوږي شونډې پیزوان سره مزه کا

د لنډې زنې خال د دلبرجان سره مزه کا

 

په غاړه دې اوږي ده په اوربل دې تاویزونه

نامردې دومره مه کوه په ما باندې نازونه

کمیس ګلې بخمل د اوچکان سره مزه کا

د لنډې زنې خال د دلبرجان سره مزه کا

 

کمیس ګلې بخمل د ستا په غاړې مزېدار دی

چې داسې نزاکت کړې هر سړی دې خریدار دی

ستا مینه محبت د جان، قربان سره مزه کا

د لنډې زنې خال د دلبرجان سره مزه کا

 

ستا مینه محبت په تګ راتګ باندې زیاتیږي

راځه دونیا فاني ده هر څوک ځي نه پاتې کیږي

دا لوبې بګتۍ د ګلاجان سره مزه کا

د لنډې زنې خال د دلبرجان سره مزه کا

خبره د ګلاجان استاد او په کلیو او بانډو کې د محلي سندرو او اشعارو یادونه ده  دا هم یو محلي شعر هیله ده چې دا کلیوالي ډالۍ ددوستانو د پام وړ وګرځي:

سپرلي ګلونه

د جنکو په اوربل څومره خوند کوینه

 

زلفې  ېې  تورې  تور اوربل ېې  مزې  دار دی نا

څومره ښايسته په غاړې پروت د زرو هار دی نا

دا سور چارګل ېې پاس په  پوزې پرې دار دی نا

مين ېې کړمه

دا پټ کاته ېې په زړګي ويشتل کوينه

سپرلي ګلونه

د جنکو په اوربل څومره خوند کوینه

 

دجلۍ شنه بنګړونه ډک سپين مړوندونه دي

د بنګړو شرنګ ېې ليوني کړه عالمونه  دي

ظالمې کړې  يې  دخيا له  ډیر  نازونه  دي

ستې ېې کړمه

شرنګ د بنګړو ېې عالمونه خبروينه

سپرلي ګلونه

د جنکو په اوربل څومره خوند کوینه

 

ریدي ګلونه نن د لیلا  په اوربل  سپور ښکاريږي

څومره ښاسته لباس کې وتې حال ېې نور ښکاريږي

ښايسته سور شال کليوالي ېې په سرخور ښکاريږي

نظره نه شي

دا افغاني لباس ېې ځانله زیب لرینه

سپرلي ګلونه

د جنکو په اوربل څومره خوند کوینه

———————————

سميع الدين افغاني

۲۲  –  ۳  –  ٢٠۱۸

م ۰ کال