سیستم څه ته وایي؟

نور محمد غفوری سریزه سیستم (System) د انسان د ژوند، طبیعت، ټولنې،…

آیا زمان همگرایی نیروهای سیاسی افغانستان فرا نرسیده است؟

 نویسنده: مهرالدین مشید از راست و چپ تا طالبان؛ ضرورت توافق…

آته ایسم؛ ضرورت انقلاب و روشنگری است؟

Atheism: خدا ناوری  آرام بختیاری 2600 سال بحث و جدل خونین؛ آته…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواریهای عصر ساسانی

(بخش۳)،علی میرفطروس -«من فرزندِ جامم؛ از آن شیر می‌نوشم  و تا روز رستاخیز،…

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

شرحی بر شعر اخلاق و تمدن

زورا سورونبایوا  شاعر، نویسنده و نمایشنامه‌نویس قرقیزی شوروی

برگردان. رحیم کاکایی زورا سورونبایوا  نخستین نویسنده زن در قیرقیزستان شوروی،…

افغانستان؛ وقتی دخالت خارجی سرنوشت یک انقلاب را تغییر داد

https://www.youtube.com/watch?v=cX5Rlj8weaA از ورود شوروی تا فاجعه نجیب‌الله؛ چه بر سر افغانستان…

خاطرات امین الله مفکر

خاطرات اینجانت امین الله مفکر امینی شاعر و نویسنده درچـــاربــــــخش مختصرا…

افغانستان در دوراهی تاریخ؛ تداوم بحران یا گذار به حاکمیت…

 نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان امروز در نقطه‌ای حساس از تاریخ معاصر…

بی تفاوتی جهان در برابر تروریزم جهادی در افغانستان!

القاعده و طالبان دو رویی یک سکه اند! جهان در برابر…

اخلاق و تمدن

رسول پویان مگـر جـزیـرۀ اپـسـتـیـن دام شـیـطان بود که مرگ ارزش واخلاق…

مشروعیت‌زدایی قومی طالبان؛ خلع سلاح قومی این گروه

 نویسنده: مهرالدین مشید یکی از مهم‌ترین موانع در مسیر حل بحران…

آن کارسون، برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۶؛ از ادبیات کلاسیک تا…

      بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  آکادمی سوئد روز پنج‌شنبه ۸ اکتبر ۲۰۲۶، جایزه نوبل…

رمانتیسم؛ عطر شانل آیدا، یا سیگار اشنو شهلا ؟

Romantik . آرام بختیاری رمانتیک، مکتبی چند وجهی؛ خردگریز، اتوپیستی، هومانیستی. رمانتیک واژه…

رساله‌ای در باب تخیل (3)

« آزادی و هراس انسان از خلوت خویش » تهیه و…

جنگ ایران، محاسبات ترامپ و بازتعریف آسیب‌پذیری در جغرافیای منطقه

وحیدالله نورزی جنگ‌ها را نمی‌توان تنها با شمار حملات، میزان خسارات…

دو یاداشت !

1-- افغانستان و اثرات موقعیت جغرفیایی ان . 2-- چاره اساسی…

تعلق بر انسانیت بجا است !

امین الله مفکر امینی              2026-08-10! بــه هر طرف مینگرم بوی تعلقات…

از قهرمان‌سازی تا نقد تاریخی؛ بازخوانی کارنامه رهبران در شش…

 نویسنده: مهرالدین مشید بزرگ‌نمایی رهبران؛ ناسپاسی به آرزو های مردم افغانستان رخدادهای…

ابونواس اهوازی؛نمایندۀ شادخواری های عصر ساسانی(بخش۲)

علی میرفطروس -« عربِ بادیه نشین را رها کن و او…

«
»

د نړۍ دويم متفکر؛ نه ښه سياستمدار او نه ښه مدير دی

هر ښه ښوونکی؛ ښه سياستمدار نه شي جوړيدای، د نظر هر ښه خاوند او تيوريسن؛ ښه لوبغاړی نه شي جوړيدای او هر ښه کارپوه؛ ښه مدير نه شي جوړيدای.

ښاغلي غني ثابته کړه چې يو ښه ښوونکی، د نظر خاوند او کارپوه دی، خو په بهرني سياست او نړیوال نظام کې يو ښه سياستمدار، مدير او ښه لوبغاړی نه دی.

لومړی خو یو بريالی مدير نه دی ځکه يو بريالی مدير هغه چا ته ويل کيږي چې یو بريالی کاري ټيم ولري؛ نه دا چې ټول کارونه په خپله په یوازې توګه پر مخ يوسي، هم پلان او پاليسي جوړه کړي، هم يې په خپله عملي کړي او لږ تر لږه پنځه اساسي دندې په ښه توګه ترسره کړي. لکه پلان جوړونه، د چارو سمون، رهبري، ګمارنه او کنټرول.

دويم دا چې يو ښه سیاستمدار نه دی. ځکه د يو ښه سياستمدار ځانګړنې نه لري. یو ښه سياستمدار بايد په بهرنيو اړيکو کې د خپل هيواد د توان ثابتولو په موخه؛ له کوچني تر ستراتيژيکو اقداماتو پورې مسايل په نظر کې ونيسي، پلان جوړونه او مديريت يي د ټولنې له واقعيتونو او برخليک سره اړخ ولګوي، لږ تر لږه دوې ودانيزې چارې او او دوه لوی فکري خوځښتونه؛ چې د ولس د ژوند په ګټه وي؛ ولس ته په ميراث پریږدي، د ده تر لاس لاندې کسان له ذهني، عاطفي او ټولنيز هوښ څخه برخمن وي، د خاموشۍ يا چوپتيا له وسلې څخه نهايي ګټه واخلي، له نويو معلوماتو یو منسجم فکري نظام ولري، د خپل فکر د اصلاح او تعديل چمتووالی ولري، د واک مسووليت وپيژني او خلکو ته ځواب ويل جدي، حقوقي او سپيڅلي وبولي، په دايمي توګه ټول خلک راتلونکې او د چاپيريال د مسايلو تحقق ته متوجه کړي، خپل انرژي د هيواد پر فکري، توليدي او ټکنالوژۍ برخو متمرکزه کړي او همداشان په لسګونو نورې ځانګړنې.

دريم دا چې په بهرني سياست او نړيوال نظام کې يو ښه لوبغاړی نه دی. ځکه يو ښه لوبغاړی بايد ريالیست و اوسي او د خپل هيواد د بهرني سياست په چوکاټ کې د ملي موخو او ګټو د ساتلو په هڅه کې وي، ځکه ډيپلومات هغه څوک دی چې وکولای شي په بيلابيلو حالاتو لکه جګړه، اقتصادي راکړه ورکړه، کلتوري موضوعاتو، سيمه يزو اختلافاتو او نورو برخو کې خپلې ملي ګټې د خبرو او مذاکراتو له لارې تامين کړي، او همداشان خپل هر حرکت او خبرې ته بشپړه پاملرنه ولري.

د بيلګې په توګه : ښاغلی غني؛ کله هندوستان ته دوست وايې او کله هم پاکستان ته، کله په چټکه او بې فکره او تعقله؛ د عربستان پر لوري ځي او کله بیا له نيکټايي او تسبیح سره ايران ته ورځي. او په هندوستان کې لا بيا وايی چې «ملګري ملتونه دوه توته واک هم نه لري».

د غني د سياست نورو بيلګو ته نه ورځو او يوازې د افغان سولې  اړوند وروستي سياست ته يي اشاره کوو چې په وروستيو کې د سولې جلب يي له لاسه ووتو او واحد ادرس ترې څو ټوټې او وپاشلی شو. ښاغلي غني د سولې بهير ښه مديريت ونشو کولای. همدا اوس هم په کور دننه او بهر ځينې مغرضې کړۍ هڅه کوي چې د سولې ادرس په څو برخو وويشي. په کور دننه هغه کسان، ډلې او ټپلې د سولې واحد ادرس ويشي چې هغوی خپل سياسي ژوند او ګټې په جنګ کې ويني او په سوله کې د انصاف او عدالت ميز ته له راکشولو ډاريږي. او له هيواده بهر هم د پاکستان په شمول نور لوی قدرتونه د سولې د واحد ادرس د ويشلو هڅې کوي.

اوس تاسې په خپله قضاوت وکړئ چې يو بريالی لوبغاړی په يوويشتمه پيړۍ کې داسې فکرونه او کړنې لري…!؟

نه ، هيڅکله

نو د تکرار احسن په توګه دا چې هر ښه ښوونکی؛ ښه سياستمدار نه شي جوړيدای، د نظر هر ښه خاوند او تيوريسن؛ ښه لوبغاړی نه شي جوړيدای او هر ښه کارپوه؛ ښه مدير نه شي جوړيدای.

لیکنه : خوشحال آصفي