زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

د نړۍ دويم متفکر؛ نه ښه سياستمدار او نه ښه مدير دی

هر ښه ښوونکی؛ ښه سياستمدار نه شي جوړيدای، د نظر هر ښه خاوند او تيوريسن؛ ښه لوبغاړی نه شي جوړيدای او هر ښه کارپوه؛ ښه مدير نه شي جوړيدای.

ښاغلي غني ثابته کړه چې يو ښه ښوونکی، د نظر خاوند او کارپوه دی، خو په بهرني سياست او نړیوال نظام کې يو ښه سياستمدار، مدير او ښه لوبغاړی نه دی.

لومړی خو یو بريالی مدير نه دی ځکه يو بريالی مدير هغه چا ته ويل کيږي چې یو بريالی کاري ټيم ولري؛ نه دا چې ټول کارونه په خپله په یوازې توګه پر مخ يوسي، هم پلان او پاليسي جوړه کړي، هم يې په خپله عملي کړي او لږ تر لږه پنځه اساسي دندې په ښه توګه ترسره کړي. لکه پلان جوړونه، د چارو سمون، رهبري، ګمارنه او کنټرول.

دويم دا چې يو ښه سیاستمدار نه دی. ځکه د يو ښه سياستمدار ځانګړنې نه لري. یو ښه سياستمدار بايد په بهرنيو اړيکو کې د خپل هيواد د توان ثابتولو په موخه؛ له کوچني تر ستراتيژيکو اقداماتو پورې مسايل په نظر کې ونيسي، پلان جوړونه او مديريت يي د ټولنې له واقعيتونو او برخليک سره اړخ ولګوي، لږ تر لږه دوې ودانيزې چارې او او دوه لوی فکري خوځښتونه؛ چې د ولس د ژوند په ګټه وي؛ ولس ته په ميراث پریږدي، د ده تر لاس لاندې کسان له ذهني، عاطفي او ټولنيز هوښ څخه برخمن وي، د خاموشۍ يا چوپتيا له وسلې څخه نهايي ګټه واخلي، له نويو معلوماتو یو منسجم فکري نظام ولري، د خپل فکر د اصلاح او تعديل چمتووالی ولري، د واک مسووليت وپيژني او خلکو ته ځواب ويل جدي، حقوقي او سپيڅلي وبولي، په دايمي توګه ټول خلک راتلونکې او د چاپيريال د مسايلو تحقق ته متوجه کړي، خپل انرژي د هيواد پر فکري، توليدي او ټکنالوژۍ برخو متمرکزه کړي او همداشان په لسګونو نورې ځانګړنې.

دريم دا چې په بهرني سياست او نړيوال نظام کې يو ښه لوبغاړی نه دی. ځکه يو ښه لوبغاړی بايد ريالیست و اوسي او د خپل هيواد د بهرني سياست په چوکاټ کې د ملي موخو او ګټو د ساتلو په هڅه کې وي، ځکه ډيپلومات هغه څوک دی چې وکولای شي په بيلابيلو حالاتو لکه جګړه، اقتصادي راکړه ورکړه، کلتوري موضوعاتو، سيمه يزو اختلافاتو او نورو برخو کې خپلې ملي ګټې د خبرو او مذاکراتو له لارې تامين کړي، او همداشان خپل هر حرکت او خبرې ته بشپړه پاملرنه ولري.

د بيلګې په توګه : ښاغلی غني؛ کله هندوستان ته دوست وايې او کله هم پاکستان ته، کله په چټکه او بې فکره او تعقله؛ د عربستان پر لوري ځي او کله بیا له نيکټايي او تسبیح سره ايران ته ورځي. او په هندوستان کې لا بيا وايی چې «ملګري ملتونه دوه توته واک هم نه لري».

د غني د سياست نورو بيلګو ته نه ورځو او يوازې د افغان سولې  اړوند وروستي سياست ته يي اشاره کوو چې په وروستيو کې د سولې جلب يي له لاسه ووتو او واحد ادرس ترې څو ټوټې او وپاشلی شو. ښاغلي غني د سولې بهير ښه مديريت ونشو کولای. همدا اوس هم په کور دننه او بهر ځينې مغرضې کړۍ هڅه کوي چې د سولې ادرس په څو برخو وويشي. په کور دننه هغه کسان، ډلې او ټپلې د سولې واحد ادرس ويشي چې هغوی خپل سياسي ژوند او ګټې په جنګ کې ويني او په سوله کې د انصاف او عدالت ميز ته له راکشولو ډاريږي. او له هيواده بهر هم د پاکستان په شمول نور لوی قدرتونه د سولې د واحد ادرس د ويشلو هڅې کوي.

اوس تاسې په خپله قضاوت وکړئ چې يو بريالی لوبغاړی په يوويشتمه پيړۍ کې داسې فکرونه او کړنې لري…!؟

نه ، هيڅکله

نو د تکرار احسن په توګه دا چې هر ښه ښوونکی؛ ښه سياستمدار نه شي جوړيدای، د نظر هر ښه خاوند او تيوريسن؛ ښه لوبغاړی نه شي جوړيدای او هر ښه کارپوه؛ ښه مدير نه شي جوړيدای.

لیکنه : خوشحال آصفي