پروفیسور استاد نصیب الله سیماب

له ښاغلي پروفیسور استاد نصیب الله سیماب سره چې د…

کتاب راز هستی

رسول پویان به زندانی که دل دربند آن زنجیر و برپا…

 اسلام سیاسی؛ از اصلاح دینی تا ایدئولوژی قدرت

 نویسنده: مهرالدین مشید اسلام سیاسی یکی از مهم‌ترین پدیده‌های فکری و…

روزهای آخر امین؛ روایت ناگفته از ورود شوروی و تغییر…

https://www.youtube.com/watch?v=K0xOd1gPFV0 تاریخ معاصر افغانستان؛ روزهای آخر حکومت حفیظ‌الله امین. روزهایی که…

وقتی عقل به راز و نیاز رسید

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Field Strategist…

شورا در اسلام!

مقدمه  شورا ومشاوره واژه عربی است به معنی ابراز رای ،…

آئوزوف نویسنده‌ی شوروی و قزاقستان

برگردان. رحیم کاکایی نویسنده . روسلان سمیاشکین  ،فرزانه‌ای از شرق و…

۲۰۲۱؛ افغانستان چگونه به نقطه عطف شکست غرب تبدیل شد؟

سقوط یک نظام، پایان یک جنگ یا آغاز یک نظم…

 از بیست سال جمهوریت قلابی تا پنج سال امارت استبدادی…

 نویسنده: مهرالدین مشید مردم افغانستان پس از سرنگونی دور نخست حاکمیت…

 اقلیت های کامران، طردشدگان گناهکار؛ و دفاع میشل فوکو.

Michel Foucault (1926- 1984 ) آرام بختیاری فلسفه فوکو؛ ضرورت انحلال زندان…

افغانستان؛ قلب آسیا — سرزمینی که دردش از مرزهایش عبور…

Wahidullah Noorzai — Former Senior ANP/ANCOP Officer | Strategic &…

د فکر خونه یا (Think Tank) څه ته وایي؟

نور محمد غفوری د سیاسي، ټولنیزو، علمي او اقتصادي ډلو او…

افغانستان؛ سرزمینی میان جغرافیا و تاریخ

چرا راه‌ها همیشه سرنوشت ما را تعیین کرده‌اند؟ گاهی برای فهم…

از اصلاحات تا شورش؛ چه بر سر انقلاب ثور افغانستان…

https://www.youtube.com/watch?v=l0ow4OzGHJQ https://www.youtube.com/watch?v=Hyq-bga7Suc https://www.youtube.com/watch?v=tOXvTwiDiOM https://www.youtube.com/watch?v=H1Qje9nj1e0 https://www.youtube.com/watch?v=oaAMDDVRm44 دوم سپتامبر ۲۰۲۶، پنجمین جلسه از سلسله گفت‌وگوهای ما با…

وقتی دین و فلسفه به ایدئولوژی بدل می‌شوند

 نویسنده: مهرالدین مشید ایدئولوژیک شدن دین و فلسفه؛ آغاز فاجعه دین و…

انتقاد،اعتراض، پاڅون او بغاوت

عبدالصمد ازهر                 …

دل « قلب » چیست؟ 

برهان الدین « سعیدی » دل نباشد غیر آن  دریای نور…

افغانستان؛ کشوری که توسعه در آن چند بار متوقف شد

نگاهی تاریخی و فرهنگی به «آغازهای ناتمام»، از دولت‌سازی تا…

نــذر

سعید، ماشینش را جلوی در ورودی امامزاده پارک کرد. پیاده…

انشاء

خانم "میر"، معلم کلاس سوم "شهید شمسه"، رو به دانش‌آموزان…

«
»

د سولې قومي شورا جوړېدل، ښه اقدام خو په يو شرط

په داسې حال کې چې افغان ولسمشر غني وسله والو طالبانو ته د سولې بې سابقه وړانديزونه کړي او وسله والو طالبانو لا تر اوسه غوڅ ځواب نه دی ورکړی؛ دا ځل د افغانستان د قومونو او قبايلو چارو وزير وايې د سولې خبرو لپاره د قومونو جرګه جوړېږي. د قومونو او قبايلو چارو وزير وايي چې له طالبانو سره د سولې د مخامخ خبرو اترو لپاره قومي جرګه جوړوي او په همدې تړاو په ټول هېواد کې له خلکو سره مشورتي غونډې کوي. د شيرزي په وينا دا طرحه له طالبانو سره د سولې د مخامخ خبرو اترو په تړاو ده چې د قومونو يوه جرګه به جوړيږي او له طالبانو سره به مخامخ خبرې کوي. شيرزی وايې ، د همدغو خبرو لپاره له وسله والو طالبانو سره هم خبرې کوي او تازه يې په جلال اباد ښار کې له وسله والو سره پټې خبرې کړې او په کندهار کې يې هم له طالبانو سره د خبرو زمينه برابره کړې ده.

دا په داسې حال کې ده چې په کابل او يو شمېر ولايتونو کې هم له يوې مياشتې راهيسې د سولې پرلت ولسي خيمې درول شوي چې دا مهال يې شمېر ۳۴ خېمو ته رسيږي. تېره ورځ د کابل سولې پرلت خيمې ګډونوالو په افغانستان کې د جنګ له ښکېلو غاړو وغوښتل چې په يو درې مياشتينې اوربند هوکړه وکړي او د خبرو ميز ته کیني. تر اوسه لا وسله والو طالبانو د سولې پرلت وروستي غوښتنې ته کوم غبرګون نه دی ښودلی.

کلونه کیږی چې دلته په هيواد کې دننه افغان حکومت، سولې شورا او نړيواله ټولنه وايې چې د افغان سولې لپاره کار کوي خو هغه څه چې ترې ولس تمه لري؛ تر دې دمه نه دي ترلاسه شوي. اوس چې د قومونو او قبايلو چارو وزير د سولې لپاره د قومي شورا رامنځته کولو خبره کوي، خلکو ته پوښتنه پيدا کيږي چې آيا دا به هم لکه د سولې عالي شورا په شان شورا وي او که به رښتيا هم د خلکو د سولې خوب به رښتيا کړي؟

که څه هم په تیر کې د افغانستان د سولې عالي شورا پس منظر او تر دې مهال شپږ کلنو کارونو ته په کتو دومره هيله مندي نشته چې ګويا د قومونو شورا دې د افغان سولې لپاره د خلکو هيلې پوره کړي. خو بيا هم ځينې شرطونه شته چې که په نظر کې ونيول شي نو بيا هم امکان لري چې د سولې قومي شورا په دغه برخه کې خپل رول ادا کړي او کم تر کمه له وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو زمينه برابره شي.

لومړی: قومونو شورا ته بايد بشپړ واک ورکړل شي څو په پوره ډاډ بشپړ صلاحيت سره له وسله والو طالبانو سره خبرې وکړای شي.

دويم: د قومونو شورا بايد د دولت، بهرنيانو او مغرضو کړيو د اغيز او کنټرول پرته د خبرو کولو وړتيا ولري.

درېيم: د سولې قومي شورا ته بايد له وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو کولو زمينه برابره شي

څلورم: د سولې قومي شورا کې ګدون کوونکي خلک بايد داسې وي چې له حکومت او وسله والو مخالفانو سره جنګي سابقه ونه لري

پنځم: د وسله والو طالبانو او د سولې قومي شورا د استازو تر منځ له مخامخ خبرو وروسته بايد ګډ پرېکړه ليک ته درناوی وشي. په دې مانا کله چې وسله والو طالبانو سره د مخامخ خبرو وروسته د سولې قومي شورا کوم پرېکړه ليک صادر کړ او په کې حکومت، مخالفې وسله والې ډلې او بهرنيانو ته کوم شرطونه او وړانديزونه وکړل نو بايد ټول اړخونه يې په پوره درناوي ومني او د پوره کولو لپاره يې ژر تر ژر لاس په کار شي.

د افغانستان جګړې ته په کتو د سولې د قومو شوار ته هم چندان هيله مندي نشته ځکه چې د افغانستان جګړه اوس نړيوال شوې او د نړيوالو ګټې په کې خوندي دي. اوس د جګړې په دواړو غاړو کې د جګړې د خلاصون غوڅه اراده نه ليدل کيږي ځکه نه طالب خپلواک دی چې د خپل بادار د اجازې پرته دې د قومونو شورا د سولې غوښتنې ومني او نه هم په مقابل لوري کې دومره وړتيا شته چې د هغه جګړې پاي پیدا کړي چې ګټې يې لويو هيوادونو ته رسيږي. خو بيا هم د حکومت په مخالف اړخ کې هغه وسله وال چې نور له جنګه ستړي دي او په دې تلاش کې دي چې يو څوک يې د حکومت سره د خبرو زمينه برابره کړې؛ نو په پورته شرايطو سره به د سولې قومونو شورا وکولی شي چې کم تر کمه د حکومت او وسله والو مخالفانو تر منځ د مخامخ خبرو زمينه برابره کړي.

لیکنه : خوشحال آصفي