انعکاس هستی در هستی

رسول پویان هست وخواهدبودوژرفای شدن عریان کنید دانـش و انـدیـشـه و تحـقـیـق…

افغانستان؛ جایی که خطاهای راهبردی از مرزها عبور می‌کنند

ناهم‌زمانی تصمیم‌های سیاسی، رقابت قدرت‌ها و پیامدهای امنیتی در نظم…

فریتس هابر؛ دانشمندی میان نجات زندگی و صنعتی‌کردن مرگ

بهرام رحمانی bahram.rehmani@gmail.com  مقدمه تاریخ علم، تاریخ پیشرفت‌های بزرگ انسانی است؛ اما در…

که سیاست نه کوئ، سیاست به درباندې کېږي!

نور محمد غفوري یادونه: دا مقاله د لومړي ځل لپاره د…

 تونل‌های زیرزمینی، دکترین دفاعی یا گسترش زیرساخت‌های پنهان؟

 نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و گسترش شبکه‌های زیرزمینی؛ پیامدهای منطقه‌ای و…

پوهاند محمد بشیر دودیال

د نړېوال او پښتو داستاني ادبیاتو په تړاو له پوهاند…

      اسرار هوش طبیعی یا خالق طبیعت

نوشته : کریم پوپل مورخ ۱۴ نوامبر ۲۰۲۶ مقالهٔ علمی ـ فلسفی…

۵. د سیاسي سیستم د غبرګون او اصلاح بهیر

نور محمد غفوری  (د لومړي څپرکي، سیاسي سیستم- شپږمه برخه) سیاسي سیستم…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (4)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...عشق و نفرت گاهی به…

د سیاسي سیستم د فعالیت څرنګوالی

نور محمد غفوری (پنځمه برخه) ۴.  د سیاسي سیستم (د سیاسي نظام)…

جهان در آستانهٔ سرنوشت ساز ترین و بی ثباتی بزرگ

 نویسنده: مهرالدین مشید  آیندهٔ انسان در گرو رقابت قدرت‌ها و بحران…

پَسیخانیان؛صدای «اصالت انسان»

علی میرفطروس اَسْتَعِنْ بِنَفْسِكَ الَّذِي لَا إِلٰه إِلَّا هُوَ از خویشتن یاری…

د سیاسي سیستم سرچينې او اداري وړتیا

نور محمد غفوری (د سیاسي سیستم په تیر پسې- څلورمه برخه) ۳.۴.…

!  (   K   ) چگونگی اتخاذ سیاست جنایی…

چکیده : استفاده از مواد مخدر تحت نام تابلیت (k )…

محمد اقبال محمدی

استاد "محمد اقبال محمدی" شاعر، ترانه‌سرا، هایکویست، دبیر بازنشسته و…

افغانستان؛ چهارراه قدرت و معادلات پنهان منطقه‌ای

از جغرافیای راهبردی تا کنترل حرکت، کریدورها و شبکه‌های نفوذ Wahidullah…

افغانستان؛ سرزمین فرصت‌ های ازدست‌ رفته و توطئه‌های پی‌درپی

 نویسنده: مهرالدین مشید از کودتای داوود تا بازگشت طالبان؛ افغانستان در…

سیاسي سیستم– سیاسي فعالان او ډلې

نور محمد غفوری (دریمه برخه) ۳.۳ . سیاسي فعالان او ډلې سیاسي فعالان…

سیاسي، اقتصادي، ټولنیز او کلتوري سیستمونه

نور محمد غفوری د لومړي څپرکی: سیاسي سیستم(دوهمه برخه) ۳.  د سیاسي…

انسان؛ در جست‌وجوی خویشتن (3)

تهیه و تدوین : فرشید یاسائی ...انسان تنها موجودی نیست که…

«
»

د ترهګرو مور؛ ترهګر ځپي

په رڼا ورځ په سترګو کې شګې شيندل څه ته وايې؟

په داسې حال کې چې په هيواد کې د داعش ترهګرې ډلې زياتيدونکې فعاليت د هيوادوالو تر منځ اندېښنې جوړې کړي دي؛ پاکستان وايې چې له چين روس او ايران سره په ګډه به په افغانستان کې داعش ډله ځپي. پاکستان په افغانستان کې د وسله والو ډلو شتون خطرناک بللی دی. که څه هم افغان حکومت او د نړۍ هيوادونه دغه هيواد د ترهګرو ملاتړی بولي خو پاکستان په مسکو له چین او روسيې سره په ګډه غونډه کې په افغانستان کې د داعش سره د مبارزې ژمنه کړې ده. د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت په يوه اعلاميه کې ويلي؛ په افغانستان کې د نورو ډلو تر څنګ داعش زمونږ د ټولو لپاره ستر خطر دی او پر وړاندې يې په ګډه مبارزه کوو. سوله ايز افغانستان د پاکستان او ټولې سيمې په ګټه دی او په افغانستان کې سولې ته د رسيدو په موخه بايد يوه سيمه ايزه اجماع رامنځته شي.

په پاکستان له وړاندې دا تور دی چې په افغانستان کې د افغان وژنې لپاره یې بيلابيل وختونه بيلابيلې ډلې جوړې کړي دي. په تير کې يې د مجاهدينو تر نوم لاندې د افغان وژنې د لارې سرلارانو ملاتړ کاوه چې د مجاهدينو تر منځ يې د خپلمنځۍ جګړې اور ته پوکی ورکاوه. وروسته يې په افغانستان کې د وسله والو طالبانو نظام په رسميت وپيژانده او تر ننه د دغې ډلې مالي او مادي ملاتړ کوي. اوس په ورستيو کې يې له نورو نړيوالو قدرتونو سره د داعش ترهګرې ډلې ملاتړ ته مخه کړې ده. خو اوس په وروستيو کې يې داسې لوبه شروع کړې ده چې غواړي په يو غشي دوه ښکاره ترسره کړي.

لومړی ښکار: لکه څرنګه چې په وروستيو کې په پاکستان د ترهګرو د ملاتړ له امله نيوکې زياتې شوي او د امريکا په ګډون ګڼو نورو هيوادونو يې مخالفت ته ملا تړلې؛ غواړي د امريکا له سيالانو سره په لاس ورکولو سره په ښکاره د هغې ډلې ځپلو لپاره لاس په کار شي چې ويل کيږي د دوی له پراخ ملاتړه برخمنه ده. پاکستان غواړي په ښکاره د داعش ځپلو سره د دوی پر وړاندې د نړیوالو او افغانانو په سترګو کې شګې وشيندي او داسې وښايې چې ګويا نه يواځې دا چې د ترهګرو له ملاتړه يې لاس اخيستی بلکې د ځپلو لپاره يې هم لاس په کار شوی دی.

دویم ښکار: لکه څنګه چې مخکې ورته اشاره وشوه پاکستان په وروستيو کې د نړۍ په سياست کې يواځې شوی دی په ځانګړي توګه له خپل لوی ملاتړي (امريکا) سره اړیکې سړې شوي دی نو غواړي په افغانستان کې د داعش ډلې د ځپلو تر نوم لاندې د هغو هيوادونو چې داعش ډله د ځان لپاره خطر بولي؛ دغو هيوادونو سره ځان ملګری او په نړيوال سياست کې خپل ملګري پيدا کړي. نو په همدې اساس ويلی شو چې پاکستان غواړي په رڼا ورځ د افغان حکومت په ګډون د امريکا او نورو هيوادونو په سترګو کې شګې واچوي او خپل ځان ته ورپيښ خطرونه کم کړي.

اصلاً په مسکو له وسله والو طالبانو سره د پاکستان، چين او روسيې کېناستل او پرته له دې چې افغان پلاوی په کې ګډون ولري؛ د افغانستان پر مسالې خبرې کول په بشپړ ډول غير قانوني، غير اصولي او غير ډيپلوماټيک دي. دا څنګه امکان لري چې د دوی پر وينا؛ اصلي اجنډا دې افغانستان وي او افغان پلاوی دې په کې هيڅ ګډون ونلري؟

افغان حکومت بايد په رسمي توګه له پاکستان، روسيې او چين څخه د افغانستان په کورنيو چارو کې د لاسوهنې شکايت د ملګرو ملتونو امنيت شورا ته وړاندې کړي. که داسې ونه شي نو پرته له شکه چې افغانستان به هر هيواد د خپل هيواد يوه برخه وګڼي او پرته له دې چې افغان لوری په منځ کې واچوي؛ د افغانستان په هره سرنوشت سازه مساله به پريکړې کوي. بيا به افغانستان د نړيوالو لوبو او سياسي سياليو لوی ډګر وي او د حالاتو کابو کول به بيا نه افغان حکومت کولی شي او نه هم افغان ولس.

لیکنه : خوشحال آصفي