زنان وجهاد سیاسی علیه ظلم واستبداد

مقدمه  از دید قرآن کریم وسنت نبوی ، زنان دارای شآن…

خیزش زنان هرات؛ آزمون مردانگی فراقومی  و تجلی همبستگی ملی

نویسنده: مهرالدین مشید هتک حرمت به زنان هرات؛ پرده از سیمای…

         چه باید کرد 

چه  با ید  کرد  ها  بسیا  ر گشته  از ینکه  راه …

باسط محمد غریب

آقای "باسط محمد غریب" (به کُردی: باست حەمە غەریب) شاعر…

طالبان نماد خشونت، تبعیض و سرکوب علیه زنان و دختران

شباهنگ راد یکی از مهم‌ترین روایت‌ها در تبیین پدیدهٔ طالبان این…

دیار حلبچه‌ای

شاعر کُرد زبان "دیار حلبچه‌ای" (به کُردی: دیار هه‌له‌بجه‌یی) با…

ایدئولوژی ستیزان؛ خود ایدئولوژی گرایند

ideologie . آرام بختیاری ایدئولوژی انسانی؛ ضروری، مفید و رهایی بخش است.  ایدئولوژی؛…

 پری قره‌داغی

بانو "پری قره‌داغی" (به کُردی: پەری قەرەداخی) شاعر معاصر کُرد،…

از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

«
»

د اتلافی حکومت عیب په څه شي کې دی ؟؟

لیکونکۍ : دکتورطاوس وردک لندن د جنوری دوهمه نیټّ ۲۰۱۶کال 
په افغانستان کې همیشه د رهبرانو چې په سیاست پوه وۍ قلت وو کله کله داسې واقع شوي چې سیاسی رهبران رامنځ ته شوي خو تر څنګ ېې یا تصادفی یا اګاهانه یا په اجباری یا تحمیلی ډول د سیاسیونو د ازادې روحې یا اختیار یا واکدارۍ مخه نیولې یا ورته خنډګرزیدلي دی ، موږ په افغانستان کې فقط دببرک کارمل زمامداری یوه سیاسی زمامداری بللۍ شو او ورته د سیاسی واکمنۍ یوه نوې دوره ویلای شم ، ځکه ببرک کارمل ډیرعالی او مترقی پلانونه د هیواد په اقتصادی برخه کې لرل چې یو ې تر هر څه نه مهم د نظامی انډول ساتل او تفوق وو په منطقه کې چې موږ د وسله وال پوځ کدرونه او تعلیم او تربیه ېې په داخل او خارج کې لیدله او بله برخه ېې د مختلفو وسلو تجهیز او جوړول وو ، هیڅ وخت افغانستان غیر له میک ۱۷ او میک ۲۱ نه نور ډولونه جت طیاری او مې ۸ یا مې ۱۷ هلیکوپترو نه بل ډول نه درلودلې یا مو ت۳۴ ټانکونه یا بردیم ۲ زرهی موټران نور هیڅ نه درلودل ، یا مو مدرنترین توپونه هغه هم صرف یو یو کندک په ۸۸ لوا کې چې دسرقوماندانۍ لوا ورته ویل کیده ( ۱۰۰ م م توب صحرا — ۱۳۰ م م توپ صحرا – ۱۲۲م م اوبوس – – ۱۵۲ م م اوبوس  او بي ایم ۱۳  ، یا شلکا او د مرادت سره نور مدرن تجهیزات موږهیڅ نه لرل، خو د ببرک کارمل په دوران کې ګاردملي په بالاحصار کې جوړ شوو چې قوماندان ېې افضل لودین او امر سیاسی ېې عاصم نومیدل ، دلته یو فرقه د ټانک جوړه شوه چې مدرنترین ( ت ۸۲ ټانکونه – ۶۰ او ۸۰ پي بي رزه پوشونه — اورګان – لونا – سکات – بي ایم ۲۱ – ۱۵۲مم په ټانک بار ټوپونه – سو ۲۳ او سو ۲۷ او میک ۲۱ او میک ۲۹ جټونه او ډول ډول توپدار هلیکوپترونه زموږ وسله وال پوځ ته وارد شول ، افغانستان یو نادار هیواد وو ، افغانستان فابریکې – تولیدی موسسات – فارمونه – داوسپنې ویلې کولو بټۍ – عصری مطبعی – بایسکل سازی- ترمیم اسلحه خفیفه او ثقیله په پلچرخي کې شروع شوه ، سیاسی پوهنتون تاسیس شوو ، افغانستان د ژوندانه په ټولو برخو کې کرارکرا او ډیر مهم پلانیزه مترقی ګامونه اخیستل ، خو افغانستان په څلورو مختلفو جبحو کی ددشمن سره لاس او ګریبان وو ، ــــــ اول : په امنیتي برخه کې ، چې اشرارو سخت شکست خوړلۍ وو او جنګ عنقریب د دیورند اخوا ته انتقالیدو چې پاکستان دعربستان سعودی پښو ته ورولویدو او امریکا ېې مجبوره کړه تر څو ببرک کارمل خلع قدرت کړي تر څو زموږ وسله وال پوځ ګرمو اوبو ته د (( ګوادر له لاری داخل نه شي ))    — دوهم بیکاری سیواد اموزی اوتعلیم او تربیه    ـــ دریم د همسایه ګانو او دهغوی د بادارانو سریع او دایمی تمام بعدي  مداخله   — څلورم د ګوند د ننه د خلقی او پرچمی تر منځ فرکسیوني ناولې تفرقه اچونکې او تحمیلی مبارزه چې د امین او یو تعداد متعصبو خلقیانو او متعصبو پرچمیانو له خوانه ورته اګاهانه لمن وهل کیده ، او ددغو دواړه طرفو (فرکسیونوکسان  ) اخوانیت او یا ماویزم ته منسوب کسان وو یعنې د حزب دیموکراتیک خلق نه جلا کسان وو چې د فساد او تفرقی بوی همیشه ددوی له خبرو او اعمالو په په تر سره کیدو سره معلومیدو  ،رهبران سیاسی کشور در ان زمان نه توانستند که رهبری کریملن را در زمان شوروی قانع بسازند تا در عرصه های صنایع کوچک ویا صنایع دستې افغانستان ویا در بخش تولید انرژي برق ویا زراعت ګام های جدی بردارند ، اګرچه شوروی برای افغانستان در سروبی انرژي اتومی می ساخت ودرین مورد اقای محراب الدین پکتیاوال لکچر را در تالار بیضوی وزارت دفاع برای افسران قرارګاه وزارت دفاع قرات نمود ومن شاهد عینی بودم ،حال بیایید درمورد حکومت وحشت ملی ( ع و غ ) مختصرا عرض نمایم که با وصف داشتن کتاب بې ستری مردم افغانستان که من شخصا به اشرف غني از لندن  ارسال نمودم تا از ان به نفع مردم افغانستان و تکرار اشتباهات که زمامداران ګذشته انجام داده بودند انجام نه دهند ، ولی تا امروز یک اقدام مناسب ویا یک اقدام فوری در مورد این که ::::::
۱ – یک نفر لایق – تحصیلکرده – بیطرف- متخصص را که دشمن شخصی شان بود ویا خودشان ازش بد می برند به یک مقام عالی تعین نه کردند ، در حال که شاید ان مخالفین ( ع وغ ) کارهای به مراتب خوب وبکر را برای مردم انجام می داد .
۲ – کشور های هندوستان – چین – روسیه – قزاکستان – جرمني را تشویق و وادار به ساختن صنایع ( تولید تکه – روغن – تار – صابون – کاغذ تشناب وسلفیت – یخ – چرم ګری – صنعت قالین – پشم شويي – کرک شويي – شیشه سازی-  صورت نګین سازی از سنګ های قیمتی –  ادویه جات – تولیدات ( میخ ، کوکه ، سوزن ، سنجاق ، الپین ، ګیرا ، تکمه ، سیخک ، میخک ،کره ها ، ګل موی ، قلم خودکار ، پنسل ، پنسل پاک ، تباشیر ، خطکش ، منقله ، پرکار ، ) توسط معلولین ومعیوبین استفاده نه کردند .
۳ – در کنر ها و پکتیا فابریکات تولید دروازه وکلکین – الماری – میزوچوکی – ( یعنې موبل وفرنیچر ) ،تولید برنج – تولید شکر از نیشکر – را اغاز نه توانستند .
۴ – وزارت معدن باید ۱۰۰ ٪ معادن کشور را ملی بسازند وتوسط یک قول اوردو محافظت نمایند معاشات انها را از مفاد سنګ های قیمتی په پردازند در چوکات این قول اوردو نفرهای استخبارات و امنیتی موجود باشند ، خود این افراد همه امورات ( امنیتي – تولیدي – انتقال و پروسس ) انرا به رهبری انجینران وتخصیصین معادن انجام نمایند .
۵ – وزارت انرژي واب فورا در شروع سال ۱۳۹۵ کار اعمار بند برق کوکچه را در بدخشان – بند برق در پنجشیر – بند برق در کنر ها – بند برق در نیمروز را اغاز نمایند زیرا به برق کرایی هیچ وقت باید اتکا نه شود .
وزارت دفاع را به من تسلیم نمایند که من انرا به یک وزارت مدرن وعصری و تخصصی تبدیل نمایم بیدون من نفر دوم جرات و قدرت تنظیم واحیای مجدد انرا نه دارند .
اقایون ( ع و غ ) خوب به یاد داشته باشید که غرب در راس ان امریکا وباز پاکستان وعربستان سعودی وایران هر ګز نمی خواهند که کشور ما دارای تولیدات مختلف نظامی – ملکی ودیګر ضروریات عام مردم باشد زیرا افغانستان سالانه مبلغ بالغ به ۱۰ ملیارد دالر از جهان جنس وارد می کند ، وچرا کشور خود ما که همه چیز در وطن ما موجود است انرا مورداستفاده قرارندهیم واز ان استفاده نه نماییم ، مخصوصا مواد خوراکی والبسه باب