همدیگر ناپذیری

نفاق ، همدیگر ناپذیری ، بلند پروازی ، امتیاز طلبی…

مدافعان خط دیورند؛ واقع گرایان ژیوپلیتیک یا متهمان به همسویی…

نویسنده: مهرالدین مشید موافقان دیورند؛ بازیگران واقع گرا در برابر ستون…

‬‬نه به جنگ و نابرابری، آری به همبسته‌گی جهانی کارگران‬‬‬‬

 ‬‬‬‬اعلامیۀ سازمان سوسیالیست‌های کارگری افغانستان به‌مناسبت اول ماه می، روز…

توهم برتری و بازی قدرت

«جستاری در خودبزرگ‌ بینی و بازی‌های پنهان برتری» تهیه و تدوین…

بالیستیک چی‌ست؟

چرا این واژه‌ی صفت را به جای نام اصلی کار…

طالبان؛ پیامد فساد ساختاری و سازمان یافته حکومت‌های کرزی و…

نویسننده: مهرالدین مشید از امید تا انحطاط؛ فساد ساختاری و بازگشت…

قلۀ پیروزی

از قلـب خراسـان کهـن آمده ام با یعـقوب لیث و تهمتن…

بخاطر انفاذ قانون اساسی به مثابه شاه کلید نجات افغانستان

اعلامیه و فراخوان ملی بنام خداوند حق و عدالت با اتکا بر…

 لیبرالیسم، جنبش روشنگری، و نبوغ جان لاک

john locke (1632- 1704) آرام بختیاری جان لاک ؛ آغاز تئوری تقسیم…

از ترور میر اکبر خیبر تا کودتای ثور؛ بهای سنگین…

نویسننده: مهرالدین مشید تروریکه هنوز هم مردم افغانستان بهای آن را…

با عاشقان وعارفان همصحبت!

امین الله مفکر امینی                     2026-19-04! دل منــــــور میکـــند صحبت بـــا اهلـی عشق…

اهمیت و ضرورت آسیب شناسی تاریخی ، برای امروز و فردا های…

نوشته از بصیر دهزاد   این  مقاله که در کنفرانس علمی انجمن سراسری حقوقدانان…

داستایفسکی شوروی: داستایفسکی در فرهنگ، ایدئولوژی و فلسفه شوروی

 برگردان . رحیم کاکایی سه گفتار در واکاوی جایگاه داستایفسکی، نویسنده…

در مرز سایه و روشنایی انسان

 « از عشق تا خشونت ؛ سفربه درون انسان » تهیه…

نظم نوین

رسول پویان سازش به دشمنان وحشی ننگ است افـتــادن پا بـه پنجـۀ…

از  روح الله خمینی تا هبت الله؛ دو گلوله، دو…

نویسنده: مهرالدین مشید هبت الله گلوله ای از اعماق تاریخ؛ اما…

اولادی مبارزِ وطن!

امین الله مفکر امینی                    2026-13-04! بــی بنیاد میگردد پایه های ظلم وستـــم…

بلز پاسکال

هغه فرانسوی فیلسوف، اختراع کونکی، ریاضی پوه، فزیک پوه، الهیات…

مذاکرات هیئت های افغانستان

و پاکستان با پا در میانی چین یک روز قبل از…

افغانستان در آجندای مذاکرات اسلام آباد

عبدالصمد ازهر                …

«
»

دلوېې عنعنوی جرګي له پاره د لاندې اجندا پیشنهاد

لیکونکۍ : دکتورطاوس وردک تورنتو کاناډا د اګست ۲۶مه ۲۱۶ کال .

د افغانستان ډیر مهم او تاریخی کارونه او لانجې چې د حکمتونو او خلکو تر منځ په ناورینو او شخړو بدل شوی دتاریخ په اوږدو کې د جرګو له خوانه حل او فصل کیژي ، له پاره ددې چې یو ځلې بیا د تاریخ په دغو حساسه شیبه کې چې افغانستان دلوی بحران سره مخامخ دی ( امنیتي خراب والۍ – اقتصادی خرابوالۍ زیربنایی پروژي نه شروع کول — تعلیمی او تحصیلی خرابوالۍ – دلایقو او تحصیلکرده متخصصو بیطرفه ، پاکوکدرونو نه ځای په ځای کیدل )هغه شیان دی چې د وحشت ملی دواړه ریسان د خپلو ناولو ، کرغیړنو ،سوی استفاده ګرو او رشوت خورو بیسیواده مشاورینو په هدایت او مشورود خپلو طرفدارانو او خپلوانودتعین او تقرر په خاطر د وطن مهم او اساسی کارونه شاته کړي او د خپلو خپلوانو او طرفدارانو په ذریعه بیرته ځانونه ملیاردران کوی او هغه ډالر چی دوی ته تحفه یا قرض ورکړل شوی وو بیرته خپلو دوستانو ته ورکړي باید دوی په هغو ځایو کی نصب کړی چیرته چې د پیسو خزانې وی ، نو زما په نظر د لوی جرګی له پاره به ډیره ښه دا وی چې په هغو مسایلو او موضوعاتو مهمی فیصلی وکړی هغه به دا وي .

۱ – په اساسي قانون کی تغیرات د پارلمانی نه ریاستی ته ، موږ نور ډیر کالونه یوه داسې سیستم ته ضرورت لرو ، هنوز جنګ شدت موندلۍ او پاکستان -ایران او عربان او غرب زموږ په ژوند کی مداخله کوی ، زموږ دشمنان دهرلحاظه تغذیه او تمویلوی .

۲ – د مکلفیت دوه کلنه دوره تاییدول ، تر څو هیواد په سالمه روحیه وساتل شی او هر افغان خپل وطني او اسلامی دین ادا کړی او د هر سرباز معاش ۲۰۰۰ افغانی تعین شی او دغه ۵ملیارده ډالر په بنیادی پروژو مصرف شی ، او هر کال د امریکا او غرب له ګدایی او سرخمی نه خلاص شو .

۳ – په افغانستان کی د مهماتو او ډول ډولو وسلو( هلیکوپترو – جټ طیارو – راکټو )  دجوړیدو قرارداد له روسې سره یا هندوستان یا چین سره تایید کړۍ .

۴ – د امریکا سره په ستراتیژيکو او امنیتی قراردا دو دسره نوې کتنه وکړۍ ، ځکه امریکا زموږ دشمنان ( پاکستان – طالبان – پنجشیریان او داعشیان )تحریکوي ، تمویلوی او تربیه او حمایت کوي .

۴ – ټول معادن باید ملی اعلان شی او دیوه قول اوردو له خوانه محافظت – استخراج او کابل ته انتقال شی چې هر کال د ۷ملیاردو په اندازه یا کم یا زیات مفاد رسوی، او ددشمنانو دتمویل لاره بندوی .

۵ عام او تام خلع سلاح د جنرال دوستم په مشري په ټول هیواد کی عملی کړۍ او هیڅوک وسله وال محافظین په علیحده موټرانو کی د ځان سره نه شی ګرزولای .

۶- د څلورو لویو برق بندو جوړونه ( په بدخشان کی د کوکچی دسیند دپاسه – په کنړ کی – په پنجشیر کی – په چخانسور کی دکمال خان بند ) تصویب او عملا د خارجی هیوادو سره قرارداد کړۍ .

۷ – بله ډیره مهمه خبره ، د ټولو محاجرینو بیرته را تلل د ( پاکستان – ایران او عربی هیوادو نه ) چې هلته نوره سربازګیري بنده شی او په هر ولایت کې ارزانه کورونه ددوی په اندازه جوړ شي او په یوه کال کی وطنداران د پردو له ډیکټاټه خلاص کړۍ .

۸ – ددیورند موضوع اعلان شی چې یو افغان ېې نه منی او زموږ سرحد د اټک سیند دی ، خو د دواړه خواوو په خلکوپورې اړه لری چې نظر ېې واخیستل شی .

۹ -د ټولو سیاسی احزابو منع کول او په ځای ېې اووه ( ۷ ) سیاسی جبحی یا نهضتونه یا جنبشونه رسمیت پیدا کړی ( د اسلامی سونی احزابو جبحه – داسلامی شعیه احزابو جبحه – د چپي احزابو جبحه – ددیموکراتانو جبحه – د جمهوری خواهانو جبحه – د مدني ټولنو جبحه – د ښځو سرتاسري نهضت ) .

دغه نه مهم سوالونه او کارونه باید دلوی جرګی د محترمو نمایندګانو له خوانه تایید شی .