از صنف درس تا پشت فرمان؛ روایت یک نسل

نویسنده: مهرالدین مشید آینه غربت؛ روایت زندگی یک نسل در یک…

جبار صابر

استاد "جبار صابر" (به کُردی: جەبار سابیر) شاعر معاصر کُردزبان…

بیاد دنیای امن و آزاد

رسول پویان نفت و گاز اول فروغ منزل و کاشانه شد بعد…

اهمیت ژئوپولتیک و ژیواکونومیک دهلیز واخان؛

پاکستان در اندیشه کنترول کامل این دهلیزحیاتی: کریدور واخان (Wakhan Corridor)،…

ډرونونه، سیم‌کارتونه او ټکنالوژیک جنګ

ليکنه: حميدالله بسيا په اوسنۍ نړۍ کې د جګړو بڼه تر…

طالبان و بازی‌های پنهان؛ از فرافکنی سیاسی تا مهندسی استخباراتی

نویسنده: مهرالدین مشید طالبان و نبرد روایت ها؛ بازی های سیاسی…

مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

«
»

خپلواکي ( آزادي ) تر سوال لاندې ده ؟؟؟؟

لیکونکۍ : دکتور طاوس وردک ، تورنتو،کاناډآ د اګست ۱۷مه ۲۰۱۶ کال .

خپلواکي یا آزادی د هرانسان ، حیوان او پرندګانو خزندګانو ،ګویا د خدای د مخلوقاتو یو اساسی رکن او د ژوندانه پایه او اساس جوړوي ،قیودات په خلکو لګول ، خلک د خپل ازاد ژوند نه منع کول ، خلکو ته نوي طریقی او لارې د ژوند کولو ورښودل په خپله د انسان ژوند دخطر او ډیرو نورو مشکلاتو سره مخامخ کوي ، د افغانستان خلکو د قرنو په اوږدو کې خپله نسبی ازادی درلودله او د خپل حاکمیت او حکومت داریو په چوکات کې اقلا مسون وو ، چا په چا کار نه درلودلو ، هر سړي په خپل کور کلي کې مسون او د ژوند چارې ېې د خپل توان او امکاناتو سره په مخ بیول ،د اسلامی او دیني واکمنانو ( روحانیونو او ملانو او طالبانو ) په شمول دژوند ډیره مساعده او ښه فضا موجوده وه ، خلکو کارکولو – زناشويي شرعا روا او ادامه ېې لرله – دښځو د آزادۍ – دتعلیم او تحصیل امکانات دهر چا له پاره مساعد وو ، او هیڅکله زما په یادون سره موانع هیچا ته نه پیښیدی ، او هر سړۍ د خپل استعداد په اندازه رشد کولو او مقام ته رسیدو ، لایق کسان په لوړو مقامو تعینیدل او ورته قدرکیدلو ، خو کله چې امپریالیزم – شونیزم  – کمونیزم – وهابیت – سلفیت په افغانستان خپله توره څیره واچوله زموږ خلک ېې دلوی بدبختی سره مواجه کړل ، مخصوصا د پاکستان د آزادۍ وروسته او خاصتا هغه وخت چې دیورند د امانالله خان په بابا تحمیل شوو هغه وخت تورې ارتجاع خپله سیره زموږ په خلکو او خاوره خوره کړه ،دهندوستان د ازادۍ وروسته هغه وخت چی پاکستان له هندوستانه په ۱۹۴۷ کې آزادی ترلاسه کړه او انګریزانو غیر قانونی او غیر منطقی دستوری د دیورند قواله او سند پاکستان ته ورکړو او زموږ خاوره او خلک ېې د لويي بدبختی او شکست سره مواجه کړل ، نو امیر امان الله خان ، یوه مترقی او پشتون پادشاه چې د امیر حبیب الله خان زوی وو او پلار ېې مترقی او معارف پرور انسان وو د انګریزانو په ضد په ۱۹۱۹ کي قیام وکړو افغانستان ېې ازاد کړو ، چې د ۲۸ م د اسد سره سمون خوری او تر ننه د هغو ورځي نه ۹۷ کاله تیریژي ، خو زه بیا هم ورته ازادی نه وایم ځکه زموږ نیمایی خاوره د پاکستان په ولکه کی ورکړل شوه او انګریزانو دا دشمنی دایمی زموږ او پاکستان تر منځ وساتله ،نن هم چې زموږ دشمنان د پاکستان په تحریک د اشرف غنی د حکومت پرضد جنګیژي او د پخوانیو تاریخی دشمنانو حمایت او همکاری ورسره ده زموږ وطن ازاد نه دی ؟؟ مخصوصا کله چې د ( پنجشیریانو او جمعا د شمال ټلوالې له خوانه امپریالیزم ،په راس کې ېې امریکا ته مساعده شوه ، او دوی پنجشیریان نن مباهات کوی او وایی چې قدرت سیاسی موږ درکړو ، موږ دطالبانو نه خلاص کړۍ ، موږ که نه وۍ نن به یو وزیر د نورو خلکو نه وو ،ننۍ حکومت او دولت ګویا د پنجشیریانو دبرکته دی ) ، خلک باید پوه شي چې اشغالګرو ته زمینه پنجشیریانو مساعده کړه او تر ننه زورازمايي کوي او کله کله په خلقیانو او پرچمیانو تورونه لګوی چې روسان ېې را وستل ، خو هیڅ کله نه وایی چې نن ۴۸ کافرهیوادونه د تاریخی امپریالیزم په شمول افغانستان اشغال شوی دی او د اشغال زمینه هم مجاهدینو ورته مساعده کړه ، او هیڅکله دغه ورځ ما ته اهمیت نه لری او موږ نن ازاد نه یو ، زموږ حکومت او خلک د امپریالیزم تر ولکې لاندې ژوند کوی او یوه مستعمره هیواد یو ، ولسمشران او اجرایه ریس د امریکا له خوانه تعینیژي او دغربیانو په امر او فرمان کار کوی ، ددی خاطره موږ هیڅ ډول آزدی او خپلواکی نه لرو ،بله خبره داده چې د امان الله خان او حبیب الله سقاو تر منځ فرق نه کیژي ؟؟؟ او نن هماغه غله ، تروریستان ، چپاولګران ، تفکسالاران ، دشمال ټلوالی کسان د حبیب الله کلکانی نه یو فیګور ، یوه ملی څیره جوړوی ، لکه دیوه درباری شاعر(خلیلالله خلیلی )  نه ېې چې جوړه کړه ، دیوه تروریست او قاتل او قاچاقبر ( احمدشاه مسعود نه ېې چې ملی قهرمان جوړ کړو ، لکه د سموار د پایدو فهیم نه ېې چې مارشال جوړ کړو ) ، بنا موږ هیڅ ډول ازادی نه لرو او د ازادی اصول باید زده کړو او بیا ېې عملی کړو ، دیموکراسی باید د افغانستان دخلکو په خوښه ـ دهغوی دهضم او ځغم په اندازه وي ، هره دیموکراسي چې غربیان ېې لری زموږ دخلکو له پاره نه ده او زموږ خلک ېې نه خوښوي ، زه د افغانستان جمهورو ریسانو ته وایم چې اول د داخلی دشمنانو سره قاطع خط معلوم کړی او دوی وځپۍ او دشمنان که نور هم په وسلو مجهز پریږدۍ زموږ د هیواد ارضی تمامیت او ازادی ته لوی خطر دی .