مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

جهان در تهدید کرونا 

نگفت هیچکس که کرونا زچیست 

و یا خلقت این  مزض کار کیست 

تاریخ تمدن بشری بیانگر مدنیت ها ومملو از ایجاد گریها ،آفرینشها وسازنده گیهاست . بشر از همان آغاز پیدایش خویش مدنیت زمان خود را ایجاد کرد ودر مسیر رشد با کار ومبارزه ومرحله ی گذار از تیره گی های کمون و حصر مغاره ها با شکستاندن سنگهای موانع ویوغ برده گی ، و شناخت جهان  برزمین ، هوا ، کوه ها دریاها ومنابع 

طبیعی مسلط گردید وبا ایجاد تمدنی ده هزارساله قبل از میلاد و گذشت ازچالشهای دوران تقسیم کار ومبارزه با اربابان قدرت ، سه هزار سال قبل از میلاد تمدن شهری را در کره خاکی اساس گذاشت .

این تحرکات تاریخی در مسیر پیشرفت واندیشه ی شگوفایی با انکشافات ،اکتشافات ، اختراعات ، سازنده گیها ،آفرینشها ، ایجاد گریها ، خلاقیتها ، جهشها ،تحولات وتغیرات همراه بود که تا بلاخره در قرن ۱۵ میلادی با ایجاد ماشین ، انقلاب صنعتی ودوره رنسانس را زقم زد و با ساخت تجهیزات علمی وتخنیکی فضا را تسخیر وسرمایه را در دستان خود متمرکز ساخت  ودر راستای تسخیر کاینات وعصر نوین تمدن تا بنده ازشگوفایی و رشد موفقیت آمیز ساینس وتکنالوژی وبخصوص اختراع کمپیوتر وانترنیت انقلاب تازه علمی را آغازنموده و پا به هستی نوین گذاشت . 

آنگاه بر تمام داشته ها وفراورده های علمی وافرینشهای زمینی وفرازمینی ، به کشف نا مکشوف ترین پدیده ها، شناخت سیارات ، واکاوی ذره های نخستین وتحلیل پیچیده ترین مسایل علمی وبه عالیترین سطح دانش بشری دسترسی پیدا کرد .

بتوفیق کامیابها ودستاوردهای بزرگ علمی بود که انسان با عبور از هرگونه چالشها ،جنگهای  خان ومانسوز ومرضها ی گسترده ونسلکش بآنهم به سکوی موفقیت نشست . ولی در عین حال ودر چنین هوا وفضا و برهه ی از تاریخ ، با مواجهه به ویروس کرونا متحیر گردید وبا نگاه مترصدانه وبا احتیاط کامل به مبارزه متحدانه بخاطر دفع این ویروس خطر ناک برخاست . 

به باور تحلیلگران بنظر میرسد کرونا پیش زمینه ی یک انقلاب و استراتیژی کلان وهمه گیر را در عرصه های گوناگون حیات بشری در ذهن انسانها مجسم میسازد .

سوال اساسی اینست که چرا بشر با داشتن تمام موفقیتهای فوقالعاده یی که در فوق گفته آمدیم با این پدیده ی گویا نامکشوف ونا مرعی با نگاه مترصد ومتعجب خیره خیره مینگرد.

 طوریکه معلوم است از طرف تمام قدرتهای دنیا ومنابع معتبر علمی ومتخصصین طبی جهان در مبارزه با این مهمان ناخوانده ، مرموز ونامرعی فقط با یک فراخوان ویک صدا مردم به پاکیزه گی ، رعایت حفظ الصحه ، نظافت دوری ،ایجاد فاصله و قرنطینه هدایت میشوند که این امر برای صحت وسلامتی انسانها بسیار مهم وضروری میباشد .

اما در حالیکه این مرض صدها میلیون انسان را بیکار وخانه نشین ساخته و میلیونها نفر را بیمار وصدها هزار نفر را سربه نیست میکند  تا هنوز ابزاری برای دفع نابودی این ویروس بدسترس قرار نگرفته است در حالیکه بشر با این همه دستاوردهای علمی واکادمیک چگونه میتوان از دفع مرض کرونا عاجز بیاید .

در حالیکه اگر ویروس کرونا ساخته طبیعت یا فرازمینی باشد طوریکه در فوق گفته آمدیم بشر از بسیار دیر بکمک علوم به شناخت طبیعت وماورای طبیعی وفرازمینی دسترسی پیدا کرده است پس چرا با این همه امکانات علمی واکادمیک با این پدیده شوم اولاً با شناخت نسبی ، درمان زمانگیر وصعب العلاج نگاه میشود که انسان  به ساختن واکسین آن برای مدت زمان زیادی لحظه شماری کرده واین ویروس را سر آمد همه ویروسها بداند که در تمام عرصه ها بروی استراتیژی سیاسی و اقتصادی جهان اثر میگذارد برای توضیح بیشتر این بحث با توجه به مطلبی تحت عنوان « آیا سرمایداری پایان تاریخ است » به نقل از سایت همایون گفته میشود که * نقش دولتها در بازار اقتصاد سرمایداری بر خلاف اقتصاد سیاسی نیو لبرالیزم امروز افزایش یافته است .حمله کرونا به اقتصاد سرمایداری که نیروی کار را قرنطینه کرده است نقش دولتها را در گردش و چرخش اقتصاد سرمایداری خصوصی در مارکیت اقتصاد داخلی وخارجی بر جسته تر ساحته است .از سوی دیگر وارد شدن احزاب سیاسی راست افراطی ملی گرا نژاد پرستانه که با سیاست مهاجر ستیزی به میدان جامعه وسیاست آمده است شکست فلسفه سیاسی لیبرال را در قلمرو سیاست وجامعه وآزادی ودموکراسی وحقوق بشری مینماید . 

در کشور عزیز ما که مردم حسته از جنگ ودارای هفتاد فیصد نفوس بی بضاعت ونبود تجهیزات طبی وپرسونل نا کافی مسلکی ، کمبود بستر وشفاخانه و معشیت در شرایط بیکاری وقرنطینه خانگی ودرگیر مانده در حملات جنگی دشمنان وطن وانسانیت وکمبود بودجه دولتی برای امرار معشیت مستمندان همه وهمه مصیبتهایی است که برغم تلاشهای شریفانه ی آنها  تاب وتوان عامه را در برابر مبارزه با مرض کرونا خورد وخمیر مسیازد. بنا بر آن راه و چاره چیست وچه باید کرد ؟ 

بنظر بنده حقیر کم از کم چیزی که کرده میتوانیم اینست توجه جامعه جهانی را در رابطه به خطرات احتمالی این مرض کشنده معطوف بداریم و هرکدام از هموطنان با امکانات و با کمکهای حتی المقدور خود باید در کنار تیمهای صحی ومردم مستضعف افغانستان در مبارزه بخاطر محو نابودی کرونا  سخاوتمندانه قرار بگیریم تا بتوانیم با قوت بیشتر گریبان مردم بلا کشیده افغانستان را از چنگال این دشمن نا مریُی خلاص بسازیم .

همچنان باید گفت که علاج این ویروس خطر ناک توجه متحدانه دانشمندان وعلمای بزرگ واکا دمیک را میطلبد که در چشم انداز آینده بشریت روزنه امیدی برای دفع این ویروس کشنده بمیان آید تا جهانیان بخوبی بدانند که این ویروس کار کیست وعلاج آن چیست .

عبدالوکیل کوچی