مپیندارید یاران!

امین الله مفکرامینی  2026-02-06! مپنــــدارید یـاران که من دیوانــــــه ام زخودغافل وبــا خلق…

دورنمای پایان نزاع‌های گروهی و قومی در افغانستان؛ فرصت‌ها و…

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در بیش از دو سدهٔ اخیر، افزون…

توافقنامه همکاری نظامی روسیه و افغانستان

ضرورت دوجانبه و برمبنای منافع طرفین : منافع روسیه ؛ افغانستان با…

بازخوانی تحولات افغانستان؛ از بن بست سیاسی تا تحول اجتماعی

نویسنده: مهرالدین مشید افغانستان در آستانهٔ دگرگونی؛ از متن استبداد تا…

چگونگی آبیاری  زمین های زراعتی

نوشته کریم پوپل مورخ ۲۲ می ۲۰۲۶ آبیاری عملیه رساندن مقادیر کنترل…

پیاوړی لیکوال، تکړه شاعر

له ښاغلي ډاکټر طارق رشاد سره چې د علم، ادب…

آیینۀ تاریخ

رسول پویان چه خـوش گفت توسیدیـد فیلسوف که بُد جنگ اسپارت وآتن…

زمزمه های بازگشت اشرف غنی به کابل از شایعه تا…

نویسنده: مهرالدین مشید در این روزها زمزمه‌های بازگشت اشرف غنی به…

دستاوردهای خلاق چخوف، نویسنده برجسته رئالیست روسی 

برگردان. رحیم کاکایی پیشگفتار مترجم : رئالیسم بی‌رحمانه‌ی یک راوی غمگین  نویسنده ای…

لحاف مهربان کودکی

ساجده میلاد من به گذشته می اندیشم  من شب ها  در آغوش سبز…

نقش زنان مسلمان در جامعه اسلامی !

مقدمه . بی گمان یکی از مهم ترین مباحث در تبیین…

بدخشان؛ گره کور و پاشنه آشیل حاکمیت طالبان

نویسنده: مهرالدین مشید بدخشان؛ جرقه های بحران و احتمال خیزش تازه…

شیرۀ جان

رسول پویان شیرۀ جان ازدو چشم خون چکانم می چکد لـؤلــؤی لالا…

            و حدت خواهی 

در عاشقی ،  عشق   نمایی   نمیکنم گنج  ی  محبتیم…

فیلسوفان یهودی تبار؛ آته ایسم ناتمام،سوسیالیسم احساسی

Hermann Cohen (1842- 1918 ) آرام بختیاری هرمان کوهن؛ میان کانت و…

حماسه هایی که به بهای خیانت نخبگان به سوگواره تبدیل…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت تراژدی ملتی که بهای جاه‌طلبی نخبگان را…

د دموکراسۍ د ناکامو تجربو انتقادي ارزونه

نور محمد غفوری سریزه  د تحمیلي جمهوریت او تقلبی دموکراسۍ تجربې موږ ته…

حکمت چیست؟

برهان الدین « سعیدی» حکمت دنیا فـزاید ظن و شک ــ …

این خون کسی ریخته یا می سرخ است یا توت…

نویسنده: جمشید کوهستانی    نظامی سابق فرستنده: محمد عثمان نجیب  ##########################نوتبرعلاوه شعر حضرت سعدی لکه…

افغانستان در تنگنای بن بست؛ انحصار طالبان و پراکنده گی…

نویسنده: مهرالدین مشید روایت یک بن بست تاریخی؛ قدرت یک دست…

«
»

بر افغان ته د يو بل منظور پښتين اړتيا

میندې راوړي ډېر زامن ډېر اولادونه         یو یا دوه یې افلاطون او سکندر شي

د خلقت له کارخانې نه کلــــــه کلـــــه         په جــهان پیدا یو بل شانې بشـر شي

دا د افغان نابغه سيد جمال الدين په اړه د ادب د ستوري ګل پاچا الفت وينا ده چې کولای شو د هر صفت وړ شخص لپاره يې وکاروو. په دې مانا چې رښتيا هم په نړۍ کې ډيری ميندې ډير اولادونه راوړي چې ډير کم يې د ټولنې لپاره د نيک نامۍ او خوشبختۍ سبب شي. همداسې ډيرو ميندو په کوزه پختونخواه کې هم ډير اولادونه وزيږول، څوک يې ملا فضلو شو، څوک يې سرتاج عزيز او څوک يې اسفنديار ولي خان شو. خو د دوی ټولو په منځ کې يوې بلې غيرتي مور يو بل زوی هم وزيږولو چې تر اوسه د ميليونو پښتنو لپاره د سر سړی او د عدالت چغه پورته کوونکی ثابت شوی دی. دا زوی د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتين نوميږي.

منظور پښتين وروسته له هغې له ډيورنډ کرښې د پورې غاړې محکوم پښتون ولس باندي د پنجابي حکومت د ظلم په مقابل کې غږ پورته کړ کله چې د کراچۍ پوليسو يو تن مشر راو انور يو وزيرستانی ځوان نقيب الله مسيد د جنوري په ۱۳مه نېټه له پوليسو سره په جعلي مقابله کې شهيد کړلو. له هغې وروسته منظور پښتين او نورو ملګرو يې په کوزه پختونخواه کې پر پښتون ولس د پنجابي حکومت د ظلمونو خلاف غږ اوچت کړ چې نن ورځ دا غږ د کوزې پختونخوا، پاکستان او افغانستان سربېره په امريکا، جرمني او د نړۍ په ډېری هيوادونو کې بدرګه کيږي.

دلته په افغانستان کې د کوزې پختونخواه په محکوم ولس د پنجابي دولت د ظلمونو خلاف د پښتون ژغورنې غورځنګ په ننګه په کابل، ننګرهار، هلمند، کندهار او نورو ولايتونو کې هم ځوانانو لاريونونه وکړل او د اعتراض خيمې يې ودرولې. په ټولنيزه ميډيا کې افغان ځوانانو په پراخه کچه خپل مسوليت ادا کړی دی خو پوښتنه دا ده چې د پنجاب مستبدې ادارې د وحشتونو په مقابل کې آیا يواځې فيسبوکي شعارونه ورکول، سرې خولۍ په سر کول او يا تش په خوله د «لر او بر يو افغان» نارې وهل بسنه کوي؟

البته چې هيڅ کافي نه دي. په کوزه پختونخواه کې خو منظور پښتين توره وکړه، د ولس غږ يې پورته کړ او ولس هم منظور پښتين د پنجاب ادارې ته يواځې پرېنښود بلکې په هره لحظه کې ورسره ولس د منظور پښتين غږ ته په تمه دی. اوس دلته په افغانستان کې هم يو قوي منظور پښتين ته اړتيا ده، داسې منظور پښتين چې دا له برې پختوانخواه، او هغه منظور پښتين له کوزې پختونخواه د عدالت چيغه پورته او د پاکستان پنجابي دولت پر وجود لړزه خپره کړي.

يو وخت به چې کله دلته په افغانستان کې د لر پښتون په ننګه خلکو غږ پورته کولو نو نورو خلکو به پرې نيوکه کوله چې ګويا د کوزې پختونخواه پښتانه د افغانستان د پښتنو له غږ سره همغږي نه دي او يواځې بر پښتانه دي چې د ډيورنډ پورې غاړو پښتنو په ننګه غږ پورته کوي. خو نن چې د ډيورنډ پورې غاړې پښتانه په يو بي ساري اقدام کې د کوز او بر پښتون د ګډ دښمن په مقابل کې راپورته کيږي نو بر پښتون ولې سوړ غبرګون ښيي؟

آيا په برو پښتنو کې داسې شخص نشته چې لکه د منظور پښتين په شان پرې خلک راټول شي؟

آيا بر پښتانه پر سياست او مدنې مبارزې نه پوهيږي؟

آيا بر پښتانه تر اټکه د خاورې دعوه نه لري؟

البته چې بر پښتانه هم د منظور پښتين په شان په وطن مين په زرګونو ځوانان لري، تر هر چا ښه مدني مبارزين دي او هر لوی او کوچنی يې د لوی افغانستان هيله لري. خو يواځې د يو شي کمبود دی چې لکه منظور پښتين په شان په ولس او قام مين مشر پيدا او تر شاه يې ودريږي. اوس که دلته يواځې د فيسبوک پر پاڼه او ځينو ولايتونو کې د لر او بر يو افغان ناره وهل کيږي، که چيري يو ځوان سر راپورته کړي او لکه د منظور پښتين په شان د هيڅ ډلې، حکومت او پارټۍ له ګواښ ونه دار شي، نو ډير ژر دی چې د لوی افغانستان هيله به پوره او په لر او بر کې د پنجاب له ظلمونو نوره محکوم پښتون ولس بيغمه شي.

د لوی افغانستان د بيا جوړېدو په هیله

لیکنه : خوشحال آصفي